Көкнәрлар тұқымдасының айдаршөп туысына жалпы сипаттама

#1 слайд
Көкнәрлар тұқымдасының айдаршөп туысына жалпы сипаттама

1 слайд

#2 слайд
Жоспар: Кіріспе І. Көкнәрлар тұқымдасына сипаттама ІІ. Негізгі бөлім 2.1 Айдаршөп туысына жататын түрлерге сипаттама 2.2.Айдаршөп туысының пайдалы жақтары Қорытынды Пайдаланған әдебиеттер

2 слайд

#3 слайд
І. Көкнәрлар тұқымдасына сипаттама Көкнәрлер тұқымдасы-Маковые Papaverales. Juss – қос жарнақты, шөптесін өсімдіктер, кейде бұта немесе аласа ағаштар. Бұлар негізінен Солтүстік жарты шардың қоңыржай және субтропиктік бел- деулерінде, сондай-ақ оңтүстік және тропиктікАфрикада, Шығыс Австралияда, Арктикада кездеседі. Жер шарында көкнәрлар тұқымдасының 45 туысқа бірігетін 700-дей түрі, ал Қазақстанда 7 туысының (гипекоум, сүйелшөп, мүйіз көкнәр, қызылтаңдай, көкнәр, ай- даршөп) 44 түрі бар.

3 слайд

#4 слайд
Көкнәрлар тұқымдасының көпшілік түрінің құрамында сүтті шырынға толы секреторлық каналдары болады. Жапырағы кезектесіп орналасқан, екі тостағанша жапырақшасы, төрт желекті күлтесі, 2 – 4 аталығы, 1 аналығы бар. Ірі гүлдері айқын түсті, 2 не 3 бөлімнен тұрады, қос жынысты, олар дара немесе шашақ гүлшоғырын құрайды.Жәндіктермен, кейде жел арқылы, ал кейбір түрлері өздігінен де тозаңданады. Жемісі – қауашақ, дәні ұсақ, қара түсті.

4 слайд

#5 слайд
2.1 Айдаршөп туысына жататын түрлерге сипаттама Айдаршөп – Хохлатка – Corydalis. Linei Айдаршөп (Corуdalіs) – көкнәр тұқымдасына жататын екі немесе көп жылдық шөптесін өсімдіктер, кейде бұта (мысалы, ірі гүлді айдаршөп).

5 слайд

#6 слайд
Жетісу өңірінде және Қазақстанның басқа аймақтарында 19 түрі өседі (оның ішінде көп кездесетіні — Ледебур, Галлер айдаршөбі). Тамыры ірі, шар тәрізді немесе ұзынша түйнек түрінде болады. Оның әр жерінен жанама тамырлар тарайды. Сабағының топырақ астындағы бөлігі ұзын, сыртын түк басқан. Жапырақтары үш салалы, бүтін жиекті немесе қауырсынды, екі рет тілімделген.

6 слайд

#7 слайд
Жемісі — қынап тәрізді немесе кеңейген, көп тұқымды қауашақ. Бұлар, негізінен, бал беретін және сәндік өсімдіктер.

7 слайд

#8 слайд
Айдаршөптің тамыр түйнегінде алкалоид болады, одан дәрі алынады. Айдаршөптің ішінде ең сирек кездесетін реликті түрі — Семенов түрі. Оның биіктігі 35-75 см. Бұтақтанған цилиндр тәрізді тамыры бар. Қауырсын тәрізді тілімденген ірі жапырақтары сабаққа кезек орналасады.

8 слайд

#9 слайд
Маусым-шілде айларында гүлдеп, тамызда жеміс береді. Жылдан- жылға таралу ареалы азайып бара жатқандықтан қорғауға алып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.

9 слайд

#10 слайд
Айдаршөп - гүлі сары, күлгін қызыл, сия көкнемесе көгілдір түсті,сабағы бұтақты немесешөптесін көпжылдық өсімдік. Гүлі тез түсіпқалатын 4 күлтеден тұрады.2 күлтесі жоғары,2 күлтесі төмен қарап тұрады. Бұл гүлдердікөбінесе альпі шоқысына немесе үлкенағаштардың түбіне егеді.Бойының биіктігі10-20см. Күннің мол түскен сәулесін жәнеқұнарлы, жұмсақ топырақты ұнатпайды.

10 слайд

#11 слайд
Еліміздің көгалдандыруында сирекқолданылады. Бұл өсімдікті білікті гүлпаздармен ботаника бақтарынан ғана көругеболады.  

11 слайд

#12 слайд
Қорытынды. Қорытындылай келе айдаршөп (Corуdalіs) – көкнәр тұқымдасына жататын екі немесе көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Жетісу өңірінде және Қазақстанның басқа аймақтарында 19 түрі өседі. Тамыры ірі, шар тәрізді немесе ұзынша түйнек түрінде болады. Оның әр жерінен жанама тамырлар тарайды. Сабағының топырақ астындағы бөлігі ұзын, сыртын түк басқан. Жапырақтары үш салалы, бүтін жиекті немесе қауырсынды, екі рет тілімделген. Жемісі — қынап тәрізді немесе кеңейген, көп тұқымды қауашақ. Бұлар, не¬гізінен, бал беретін және сәндік өсімдіктер. Айдаршөптің тамыр түйнегінде алкалоид болады, одан дәрі алынады. Маусым-шілде айларында гүлдеп, тамызда жеміс береді. Жылдан-жылға таралу ареалы азайып бара жатқандықтан қорғауға алып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген. Айдаршөп - гүлі сары, күлгін қызыл, сия көкнемесе көгілдір түсті,сабағы бұтақты немесешөптесін көпжылдық өсімдік. Гүлі тез түсіпқалатын 4 күлтеден тұрады.2 күлтесі жоғары,2 күлтесі төмен қарап тұрады.

12 слайд

#13 слайд

13 слайд