Курстық жұмыс "Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу үдеріс"

#1 слайд
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ №1 Алматы қазақ мемлекеттік гуманитарлық-педагогтік колледжі Курстық жұмыс Тақырыбы : Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу үдеріс Пәні: Педагогика Оқу бөлімі: Күндізгі Мамандық: 0111000 “Негізі орта білім беру   ” Курс: IY Топ: 41 “Ш” Орындаған: Нурахметов Сухрап Нурахметович Ғылыми жетекші: Ташиева Эльвира Айтжановна Алматы 2020

1 слайд

#2 слайд
КІРІСПЕ 1 Қазіргі қоғамның экономикалық, ғылыми-техникалық, рухани өміріндегі өзгерістер білім беру жүйесінде ізгілікті жеке тұлғаны қалыптастыру бағытын көздеп отыр.Әлеуметтік-экономикалық қатынастарға сай жастарға білім беру мен тәрбиелеу, өзін-өзі тәрбиелеу жүйесін қалыптастыру қоғамдағы өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Жеке тұлға мен қоғам құндылықтарының жандануы адам өмірінің негізгі тамыры болып саналатын руханилық, адамгершілік, төзімділік, ар мен намыс, парыз бен жауапкершілік сияқты жалпыадамзаттық қасиеттердің өзектелуін талап етіп отыр. Осыған байланысты жалпы отра білім беру жүйесінде оқушылардың танымдық белсенділіктерін, қызығушылықтары мен өмірлік ұстанымдарының қалыптасуында маңызды роль атқаратын және оларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін маңызды мәселе – оқушының өзін-өзі тәрбиелей білуі және соған сәйкес педагог-психолог маманының қызмет жүйесін оңтайлы ұйымдастыруға тікелей байланысты .

2 слайд

#3 слайд
Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеу мәселесінің педагогикалық- психологиялық әдебиеттерде зерделену жайы

3 слайд

#4 слайд
Әрбір адам өзінің өмірлік жолын өзі құрып, таңдау жасайды. Өзге адамдармен де өзі қарым-қатынас орнатады. Сонымен қатар, өз өмірінде кейбір қателерді өзі жасап, өзі түзеп жатады. Отбасы мен білім беру орталықтарының алдына қойған мақсаттары – қажетті нәтижеге қол жеткізу үшін өсіп келе жатқан адамның жекелік қасиеттеріне тікелей әсер ету ғана емес, сонымен қатар, өзіндік дамуы мен өзіндік сана механизмдерін жетілдіруде өзін-өзі тәрбиелеу мен өзін-өзі қалыптастыру, өзін-өзі құруы үшін қажетті жағдайды жасау болып табылады. «Жеке тұлға», «кемелденген адам», «толық адам» туралы, оның болмысы, қасиеттері жайлы ғылыми, философиялық, педагогикалық, психологиялық тұжырымдар, түйінді дүниелер бар. Бұл термин күнделікті қолданылатын қарапайым сөздік қорда «Жеке тұлғаның дамуы» сөзінің синонимі ретінде қолданылады. Көптеген әдебиеттерде «Өзін-өзі жетілдіру», «Өзін-өзі дамыту», «Өмірлік жол», «Жеке тұлға потенциалдарының дамуы» және т.б. түсініктермен кездеседі.

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд
А.И.Кочетков өзін-өзі тәрбиелеу үрдісін тек жеке бастың қызығушылғынан емес, қоғамдық талаптардан да туындайды деп таниды. Өз еңбегінде «өзін- өзі тәрбиелеу жеке тұлғаға саналы түрде бағынышты өзіндік даму. Адам бойындағы күш-қуаты және қабілеті қоғам тудыратын талап, мақсат-мүдде, қызығушылықтар қалыптастырады» - деп көрсетеді. Өзін-өзі тәрбиелеудің негізі саналы түрде өзін-өзі тану барысында өзін биікке жетелейтін жолдарды, ерекшеліктерді жете тани білуде (В.П.Киселев, М.А.Донцев, М.Ш.Сагаутдинова) деп есептейді Бөлім Мазмұны Алғашқы Өзін-өзі тәрбиелеуге бейімделудің туындауы Екінші Өзін-өзі тәрбиелеуде саналы түрде қалыптасқан нақты ішкі шешім Үшінші Өзіндік талдау жасау, өзіне-өзі сыни көзқараспен қарау, өзін-өзі бағалау негізінде өзін-өзі тәрбиелеудің бағдарламасын құру Төртінші Үздіксіз жүріп отыратын өзіндік сараптама жасау, өзін-өзі бағалау арқылы аталмыш бағдарлманы жүзеге асыру

6 слайд

#7 слайд
Педагогика және психология ғылымында теориялық әдістемелік еңбектермен қатар аталмыш мәселенің нақты практикалық аспектілеріне қатысты өзін-өзі тану және тәрбиелеу саласында нақты шұғылданып келген зерттеушілер бар. 1. Өзін-өзі танудың жеке тұлға дамуының жалпы теориялық және методологиялық аспкетілерін талдайтын еңбектер (Л.И.Божович, Л.С.Выготский, П.Р.Чамата, И.И.Чеснокова, В.С.Мерлин, В.С.Мухина, С.Л.Рубинштейн, А.Г.Спиркин, И.С.Кон, А.Н.Леонтьев, Е.В.Шорохова). 2. Өзін-өзі танудың әлеуметтік-перцептивті аспектілері және өзін-өзі танудың адамдар танымымен байланысты қарастыратын еңбектер (А.А.Бодалев, Н.В.Крогиус, Р.А.Максимова, М.И.Пикельников, Г.Я.Розен, А.В.Захаров және т.б.) 3. Жеке тұлғаның өзін-өзі ұйымдастыруы мен өзін-өзі жетілуін зерттейтін еңбектер (К.А.Абульханова-Славская, А.А.Вербицкий, Ю.М.Орлов, И.И.Чеснокова және т.б.) 4. Өзін-өзі тәрбиелеу – адамның өзінің оң қасиеттерін жетілдіру және теріс қасиеттерін жою жөніндегі саналы және мақсатты іс-әрекеті. Өзін-өзі тәрбиелеудің басты шарты – өзі туралы шын білімнің, дұрыс өзін-өзі бағалаудың, өзін-өзі түсінудің, анық ұғынатын мақсаттардың, мұраттардың, тұлғалық мән мағыналардың болуы

7 слайд

#8 слайд
Мектептегі педагог-психологтың оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеуіне ықпал ету практикасы • Оқушы санасы мен танымы арқылы өзін-өзі түсінуге, өзінің жеке мүмкіндіктері мен сапаларын,дағдылары мен іскерліктерін, білімдерін және оларға қатынасын дұрыс қабылдауды әрі оны бағалауды үйренеді. Бұл кезеңде бағалау тез дамиды,өзін-өзі тәрбиелеу дағдылары мен іскерліктері қалыптасады. Адам оның іскерліктері, білімдері мен дағдылары бағалау объектісіне айналады. Нәтижесінде жасөспірім бағаларындағы қателіктерді түсіне бастайды • Өзін-өзі тәрбиелеу міндетті түрде өзін білуде, өткенді талдауды өзіндегі жағымды және жағымсызды бағалау, сонымен қатар өзінің болашақ қылығын жобалау, жобаны реалды психикалық құрылымға айналдыру мақсатымен өзімен жұмыс істеуді жоспарлауды талап етеді. • Адам өзін-өзі бақылауға жиі жүгінбейді, біріншіден, өйткені көптеген қылықтық актілер автоматты түрде басқарылады, екіншіден, адам, өзін-өзі бағалауына көбінесе қанағаттанбайды. Өзіндік сана қажет кезінде ғана орын алады. • Өзін-өзі бақылай алу қабілеті өзінің зейінділігімен, яғни еріктік күш- жігерімен байланысты. Өзін-өзі басқара алу өзіндік сананың өзіне қатынасы, өзін сыйлауы және өзін бағалауы сияқты эмоционалдық құрамдастықтарымен тығыз байланысты.

8 слайд

#9 слайд
Әлеуметтік қатынастың объектісі ретінде тұлғаның өзін ұқсастыру процесінің 3 түрі бар: 1) Ойдан шығарылған адамға өзін ұқсату; • 2) Өзін белгілі бір әлеуметтік топқа ендіру; • 3) Нақтылы әлеуметтік топқа, ұжымға жатамын деген сезіммен өзін соларға қосу. • Адам қоршаған ортаны таниды, сонымен бірге сол ортамен белсенді қатынас арқылы өзін де таниды. Қалыптасу кезеңдерін анықтап, олардағы жаңа мүмкіндіктерді субъект ретінде басқа заттар мен адамдардан өзін айырады; өз бетімен қоршаған ортаға әсер ететін әрекеттерді қарастырады. Бастапқы кезде өзін сырттай бағалау жүйесінің орны маңызды.

9 слайд

#10 слайд
Өзін-өзі сырттай бағалау жүйесі Құндылықт ар бағалау және өзін- өзі бағалау мөлшеріҮміттену және талаптану деңгейлеріҚылықтары н басқару (түзету) жолдары Басқалардың бағалаулары Өзіне қатынасы, ата- анасының бағалауы Өзінің бейнесі

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд
Тренинг Тақырыбы: «Өзі» Мақсаты: Өзін-өзі тану, өзін-өзі тәрбиелеу, өзін түсіну және тұлғалық даму тәсілдерін таба білу. Бұл жаттығу адамға өзі үшін ең маңызды нәрсені жасауға, өзін сүюге, оған өзіне рұқсат беруге, өзінің махаббатын сезінуге көмектеседі. Жаттығудың барысы: Қатысушылар шеңбер бойымен отырады, жүргізуші бәрінен бір парақ пен қалам алуларын сұрайды. Нұсқау : «Қазір сіздер өздеріңізге хат жазасыздар. Сіз бұл хатты алдыңыз. Бірақ хатты алған адамдар не істейді? Хатқа жауап береді. Сондықтан қазір өздеріңіздің хаттарыңызға жауап жазатын 10 минут уақыттарыңыз бар. Өздеріңіз алған хатқа нақты жауап жазыңыздар». Талқылау : Хат жазу оңай тиді ме? Әлде жауап жазу оңай болды ма? Жазу кезінде не туралы ойладыңыз? Өзіңізді қалай сезінудесіз?

12 слайд

#13 слайд
IІ тренинг Тақырыбы: «Өзін-өзі бағалау медитациясы». Мақсаты: Өзін-өзі тәрбиелеу, өзі туралы ойын дамыту. Жаттығудың барысы: «Жүргізуші дауыстап оқиды. Өзінің жоғары бағалануына өзін сендіру үшін, қатысушылар ақырын дауыспен қайталап отырады».

13 слайд

#14 слайд
Менің практикалық тәжірибемде Зерттеу сыныбы ретінде өзіме бөлінген сыныптар арасынан 5 “е” сыныбы таңдалды

14 слайд

#15 слайд
Сынып арасынан үш деңгейлі оқушылар таңдалынып, жұмыс жүргізілді Зерттеу барысында, оқушылар ашыла алмады, өз ойларын еркін жеткіз уде қиындықтар болды . Келесі сабақта топпен жұмыс жасау тиімділігі, диалогтік оқыту әдісінің тиімділігі анықтал ды . Бізге топпен оқыту әдісінің тиімді екені белгілі болып, келесі сабақты оқушылардың қызығушылығын арттыру мақсатында ойын түрінде өткізуді жоспарла н ды.

15 слайд

#16 слайд
Және тәжірибе кезінде менде қиын балалармен жұмыс жасау болды Бұл жерде балалармен жұмыс жасаганда, оқұшыларга өздерінің деңгейіне сай жаттығұлармен сабақ өтілді

16 слайд

#17 слайд

17 слайд