Курстық жұмыс: Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамытуды педагогикалық тұрғыда сипаттау

#1 слайд
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ Алматы қаласы Білім басқармасы № 1 Алматы қазақ мемлекеттік гуманитарлық-педагогтік колледжі Курстық жұмыс Тақырыбы: Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамытуды педагогикалық тұрғыда сипаттау Пәні: Педагогика Студент: Ахимбекова Аружан Курс: 4 Мамандық: 0111001- «Негізгі орта білім беру» Біліктілік: 0111083- «Шетел тілі мұғалімі» Топ:42 ш Алматы, 2020

1 слайд

#2 слайд
МАЗМҰНЫ   КІРІСПЕ 1. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТІН ОҚЫТУ ҮРДІСІНДЕ ДАМЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 1.1. Шығармашылық іс-әрекетті дамытудың педагогикалық - психологиялық ерекшеліктері 1.2. Оқушылардың шығармашылығын арттырудың мақсаттары мен міндеттері   НЕГІЗГІ БӨЛІМ 2. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТТЕРІН ДАМЫТУДАҒЫ ӘДІС- ТӘСІЛДЕР 2.1. Ағылшын тілі сабағын оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту арқылы оқыту 2.2. Ағылшын тілі сабақтарында шығармашылық жұмыстарының түрлері   ҚОРЫТЫНДЫ    

2 слайд

#3 слайд
Зерттеу мақсаты: оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытудың жолдарын анықтау. Зерттеу міндеттері: - мектепте шығармашылық қабілетті дамытудың ғылыми педагогикалық, психологиялық, философиялық әдебиеттерден қарастырып зерттеу; - озат тәжірибелі ұстаздардың іс- тәжірибелерімен танысу; - мектеп мұғалімдерінің шығармашылық тапсырмаларды қолданудағы әдіс- тәсілдерін зерттеп, анықтау; Зерттеу нысаны: мектеп оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту үрдісі. Зерттеу пәні: мектеп оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту. Зерттеу болжамы: Егер мектепте оқушының шығармашылық қабілетін дамытудың тиімді жолдарын анықтап, оқу –тәрбие үрдісінде шығармашылық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілсе, шығармашылық әрекетке қызығушылығы қалыптасып, белсенділігі артып, шешімді құра білуге талпынады. Зерттеу әдістері: - озат ұстаздардың іс- тәжірибелеріне талдау; - сауалнама ұйымдастыру; - педагогикалық бақылау жасау; - эксперимент жұмысының қорытындысын негізге ала отырып. тақырыптың тиімді жақтарын көрсету;

3 слайд

#4 слайд
Оқушылардың жалпы шығармашылық қабілеттерінің құрамдас компоненттерін анықтауға бағытталған еңбектер де жеткілікті, атап айтсақ, И.Л.Лернердің, А.Н. Луктың, В.И.Андреевтің , А.Л. Яковлевтің, Д.Б.Богоявленская т. б . Енді осы еңбектерге қысқаша тоқталсақ.

4 слайд

#5 слайд
А.Н. Лук шығармашылық қабілеттердің компоненттерінің құрамына басқа көзқарас тұрғысынан келе отырып, шығармашылық қабілеттерді 3 негізгі топқа бөліп қарастырады: 1. Ынтамен байланысты қабілеттер (қызығушылықтар және икемділік); 2 . Темпераментпен байланысты қабілеттер (көңіл- күй); 3. Ақыл ой -қабілеттері.

5 слайд

#6 слайд
А.Н.Луктың оқушылардың шығармашылық қабілеттерінің компоненттері құрамына қатынасты айтқан пікірі құнды және оны төмендегі себептерге сәйкес түсіндіруге болады 1. Оқушы кез-келген іс - әрекет нәтижесінде жақсы нәтиже алу немесе белгілі қабілет түрін дамыту үшін алдымен, осы іс-әрекет, қабілетке деген оның қызығушылығы, ынтасы болмаса оның нәтижесінің де төмен болатыны белгілі. 2. Көңіл күй - бұл кез - келген істі орындауда негізгі, қажетті көрсеткіш деуімізге болады. Сондықтан да бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттерін дамытуда олардың осы бағыттағы іс-әрекетке деген көңіл-күй дегеніміз маңызды, сондай - ақ ол олардың жұмыстарының нәтижелігіне әсер етеді. 3. Кез келген іс-әрекетті біз ақыл ой қабілеттері негізінде ғана іске асыра аламыз. Сондықтан да оқушылардың шығармашылық бағытта жұмыс істеулері де алдымен істейтін әрекеттерін, алдымен осы ақыл ой - қабілеттері арқылы жоспарлап алып, оны практика жүзінде іске асыруларын талап етеді.

6 слайд

#7 слайд
Ш.Адамар шығармашылық үрдісті төрт кезеңге бөледі: • Дайындық кезеңі. • Инкубация, жасырын идеялар, тұйыққа тірелу кезеңі. • Интуицияның жарқ етуі. Эврика • Тексеру кезеңі Б.А.Тұрғынбаева өз ғылыми еңбегінде шығармашылық үрдістің кезеңдерін шартты түрде төмендегіше топтастырды : • Жаңалықпен бетпе- бет келу. • Шығармашылық белгісіздік, екіұштылық. • Шешімнің жарқ етуі. • Шығармашылық акт. • Шешімнің дұрыстығын дәлелдеу. Ә.Ә.Сағымбаев өзінің ғылыми еңбегінде оқушылардың шығармашылық іс- әрекетін қалыптастыруға кері әсер ететін кедергілерді төмендегідей топтастырады : • Әлеуметтік: • әлеуметтік жағдайдың болмауы; • отбасында шығармашылық жағдайдың болмауы; • Педагогикалық: • мұғалім баланың белсенділігін қолдамауы; • баға қоюдағы әділетсіздік; • - көмекші әдістемелік құралдардың болмауы • Психологиялық: • ойлау, қиялдың төмендігі; • өз күшіне сенбеуі; • жалқаулығы; • Физиологиялық: • денсаулығының нашарлығы

7 слайд

#8 слайд
«Шығармашылық әрекет» дегеніміз – адамның қандай бір жасаған жаңалығы, яғни қандай да бір зат немесе танымал сананың немесе сезімнің құрылымы». Л. С. Выготский. Шығармашылық жұмысымның мақсаты: оқушылардың ой – қиялын дамытуға, өз ойын еркін айтуға, сөздік қорын молайтуға, өз ойына қорытынды жасап, жүйелі сөйлеуін үйлестіруге және де оқушыларды ізденімпаздыққа, тапқырлыққа, сауатты оқу мен жазуға төселдіруге баулу. Міндеттері: - Оқушылардың тілін дамытып, сөздік қорын молайту; - Оқушылардың қабілеттері мен шығармашылықтарын қалыптастыру. - Баланы ынталандыру, көкірегіне сенім ұялата білу .Мұндай мақсат пен міндеттерді қоюыма ықпал еткен балалардың өз бойындағы қабілеттері мен ынталары десе де болады. Мен тек сол қасиеттерді одан әрі дамыту жолдарын іздестірдім. Жалпы педогогика пікірі бойынша қабілетсіз бала жоқ. Барлық баланың да бір нәрсеге қабілеті болады. Тек соны дұрыс бағытта жетілдіру керек.

8 слайд

#9 слайд
Сол үшін, осы мақсатқа жету үшін келесі әдіс- тәсілдерді қолдандым: - әр түрлі және кең мағыналы тақырыптарды ұсындым; оқушыларға шығарманың үлгілерін көрсету; - ең маңыздысы оқушы шығармаларын қараған кезде, еш уақытта оқушыларға жазған сөйлемдері мен логикасына ескертпе жасамау қажет; - шығармашылық қиындығы оның көлемі мен мазмұнында емес, оның тілінде емес, істің механизмінде. «Тілді оқытудағы мұғалімнің басты шеберлігі» - деп жазды Л.Н. Толстой және осы мақсаттағы басты жаттығу тапсырма беру ғана емес, оның әр түрлі әдіс- тәсілдерін үйрету. Көптеген дарынды және саналы оқушылар болады деп жазады: « өрт жанды, таси бастады, мен далаға шықтым» - мұнан түк көріп отырғанымыз жоқ. Мұнда олар ең бастысын түсінбеді: неге жазу және жазуда не жақсылық бар. Өмірді көрсете білу, әдемілікті көрсете білу өнерін түсінбеді». « Оқушы өзінің жақсы білетінін, өзінің терең ойланып жүрген мәселесін жазғаны абзал. Баланың аз ойланған тақырыбын беріп шығарма жаздыру, бала үшін зиян. Бұл дегеніміз – мазмұнсыз жазушыны тәрбиелеумен бірдей. Әрбір балада жазушыны тәрбиелеу үшін, оның қоршаған ортаға деген қызығушылығын дамыту қажет. Бала өзінің қызығуынан туған нәрсе жайлы жақсы, терең жаза алады. Сонымен, бала өзінің терең ойланған тақырыбында жазуы өте тиімді. Баланың өзі қызықпайтын, өзі білмейтін, өзі түсінбейтін тақырыпта жазуына тыйым салу қажет. Ал, осыны көптеген мұғалімдер ескере білмейді де, оқушыдағы кішкентай «жазушыны» құртады. «Егер мектеп басты бағыт беретін мектеп болғысы келсе, дәл осындай шығармаларға жағдай жасау қажет. Оқушының жазғаны мәнді болу үшін, оның алдына қойған мақсаты болғаны абзал» П..П. Блонский балаларға жақын, таныс әдеби шығармаларды жаздыруға кеңес береді.

9 слайд

#10 слайд
Сабақ үстінде ұжымдық шығармашылық қалыптасуы үшін оқушылардың міндеттері: - өзіндік пікірлерін дәлелдеу; - пікірталастар мен талқылауларға қатысуы қажет; - өзінің жолдасына мұғалімдерге сұрақ қоюы; - жолдасының жауабыңа пікір айту; - сыныптасының жауабы мен жазбаша жұмысын бағалау; - үлгерімі нашар сыныптастарын оқытумен айналысу;

10 слайд

#11 слайд
Сабақ үстінде ұжымдық шығармашылық қалыптасуы үшін оқушылардың міндеттері: - үлгермеушілерге түсініксіз жерін түсіндіру; - өз бетімен қиындау тапсырмаларды таңдау; - танымдық тапсырманың шешімдерін табуда бірнеше нұсқасын көрсету; - өзіндік бағалауға жағдай туғызу өзінің танымдық және практикалық әрекетін талдау; - танымдық тапсырмаларды шешуде бұрыннан білетін әдісті қолдану арқылы орындау.

11 слайд

#12 слайд
Дидактикалық әдістер  Стрела әдісі: Әртүрлі тапсырмалар беру, диалог, шағын әңгіме құрастыру оқушының танымдық білімін толықтыру .  Оқытудағы практикалық әдістер: Мәтінді рөлдерге бөліп оқу, диолог. мәтін бойынша пікірлесу. Өзіндік таным түсінігін айтып беруге жаттығу. Сөздіктерді пайдалана білу  Бумеранг әдісі: Рольдік ойындар құрастыру, іскерлік ойындар ұйымдастыру, оқушының зейін- зердесін танымдық мәнге аудару.  Бейне диктант: Оқушы орфографиялық, грамматикалық қатесіз жазуға өз бетімен жеке жұмыс істеуге талпындыру.  Лоскутная: Жоғарғы сынып оқушылармен әр түрлі тақырыпта жарнамалық роликтер ұйымдастыру.  Ынталандыру және әсерлендіру әдісі: Сөз қолданыстағы жауапкершілікті сезіну. Аудиовизуалдық танымды меңгеріп, оны тұтына білуге жаттығу, сөздіктерді пайдалана білу.

12 слайд

#13 слайд
өзіндік пікірлерін дәлелдеу пікірталастар мен талқылауларға қатысуы қажет; өзінің жолдасына мұғалімдерге сұрақ қоюы; жолдасының жауабыңа пікір айту ; сыныптасының жауабы мен жазбаша жұмысын бағалау ; үлгерімі нашар сыныптастарын оқытумен айналысу;үлгермеушілерге түсініксіз жерін түсіндіру;өз бетімен қиындау тапсырмаларды таңдау;танымдық тапсырманың шешімдерін табуда бірнеше нұсқасын көрсету;өзіндік бағалауға жағдай туғызу өзінің танымдық және практикалық әрекетін талдау; танымдық тапсырмаларды шешуде бұрыннан білетін әдісті қолдану арқылы орындау. Шығармашылық сабақ Мақсаты: оқушылардың өзіндік білімділік нәтижесін құру Ұжымдық шығармашылық қалыптасуы үшін оқушылардың міндеттері:

13 слайд

#14 слайд
Шығармашылық сабақтардың оқушылар үшін маңызды жақтары:  мұғаліммен оқушылардың қарым — қатынасы ынтымақтастыққа болып, сенімділіктері артады;  оқушы өз ойын еркін айтуға, сөз мәдениетіне үйренеді;  білімін жүйелі түрде толықтыруға;  өз әрекетіне сын тұрғысынан қарауға;  тұжырым жасап қорытындылауға үйренеді;  оқу міндеттерін тиімді шешу мүмкіндігін тудырады.

14 слайд

#15 слайд
Шығармашылық сабақтардың оқушылар үшін маңызды жақтары:  оқушының танымдық іздемпаздығы қалыптасады;  сұрақтарды, мәселелерді терең талдауға үйренеді;  шығармашылық ой — өрісі артады;  кітаппен жұмыс, көркем және ғылыми әдебиеттер, баспа материалдармен жұмыс істеу біліктерін қалыптастырады;  ұжымдық ой — пікірлері жетіледі, топ мүшелерін пікірлерімен ортақ тұжырым жасауға үйренеді;

15 слайд

#16 слайд
Ағылшын тілі сабақтарында шығармашылық жұмыстардың түрлері

16 слайд

#17 слайд
Шығармашылықты қалыптастыруда жазба жұмыстарының маңызы Шығармашылық диктант Диктанттың бұл түріне сөйлем мүшелерінің орын тәртібі бұзылып,шашыранды сөз түрінде берілген сөйлемдер алынады.Бұл сөздердің әр тобынан оқушылар өздігінен сөйлем құрастырады. Usually , watch, I,TV, on Sunday. Always, she, piano, plays, at home, the. 1. He, sweets, cakes, jam, likes. 2. The shop, closes, at 5o’clock. 1. A lot, in, winter, here, it, rains. 2. Very, she, visits, her, it rains. Бақылау диктанты барлық сынаптарда оқушылардың білімі мен сауаттылығын тексеру мақсатында өткізіледі.Диктанттың бұл түрі белгілі бір тақырып өтілгеннен кейін жүргізіледі. Бақылау диктантын жазуға төселудің шарты- оқылған сөйлемдерді , сөздерді, бірден ұғып алып, жадында сақтап жазуға үйрету. Жеміс пен көкеністі екі топқа бөлу. Fruit vegetable Bananas, apples, tomatoes, onions, carrots, cabbages, apricots, oranges. Киімдерді үш топқа бөлу. Boy’s wear Girl’s wear Either Boots raincoats pajamas pants tights dresses trousers pullovers shirts gloves. Сөз таптарына байланысты үш топқа бөлу. Nouns Verbs Adjectives Dog, play, farm, hand, river, cry, small, eat, clean, hunter, boring, write.Әріп диктанты. 5 сыныптарда өткізіледі. Мақсаты- ағылшын тілінің дыбыстары мен әріптерін дұрыс меңгеріп, олардың бір- бірінен айырмашылықтарын, ұқсастықтарын білдіру.

17 слайд

#18 слайд
Дидактикалық тапсырмалар беру арқылы оқушы ойын кемелдендіруге арналған тапсырмалар: «What is this ?»  «Ол не ?» ойыны « Тыныс белгісін қой».  «Адасқан сөздер» «Қосымша сын тап» « Мәтін құра» « Сұраққа жауап бер» « Қалып қойған сөзді тап».   « Тақырыбын тап» «Антонимі н тап» Полиглот «Әңгімені құра»

18 слайд

#19 слайд
Сөзжұмбақтар - жасырылған сөзді тауып, сөйлем құрау; - сөз топтарын тауып содан әңгіме құрастыру; - жаңа сөздердің ішінде сөзжұмбақ етіп жасыруға болатындарын анықтау 1. Екі сөздің қосындысы: arm+chair 2. Үтір қойылған әріптерді алып тастау 3. In жалғауы арқылы. Fine 4. on, up, under жалғаулары арқылы. 5. Бір әріпті сызып тастау арқылы: cap-cat 6. Сөздің әріптерінің ретін ауыстыру арқылы: cat- act 7.of жалғауы арқылы : coffee 8. by, at жалғауы арқылы, егер бір әріп екінші әріпіне тақалып тұрса: late 9. Бірсөз керісінше тұрса : dog-god 10. Бір әріп екіншісіне бағытталса to жалғауы жалғанады: today

19 слайд

#20 слайд
Тест оқушылардың өз бетінше жұмыс істеу әрекетін арттырады, оқытудың тиімділігіне қол жеткізеді, ойлау қабілетін, шығармашылық шабытын оятады. Оған қоса оқушылардың алған білімдеріндегі олқылықтарды анықтайды, уақытты тиімді пайдалануға мүм- кіндік береді. Тесттің мынадай түрлері бар: қосынды тест, с...

20 слайд