Мақал – сөздің азығы, жұмбақ – ойдың қазығы презентация
Мақал – сөздің азығы, жұмбақ – ойдың қазығы презентация

#1 слайд
Мақал – сөздің азығы, жұмбақ –
ойдың қазығы
Сабақтың мақсаты: « Сөз мәйегі -
мақал » дегендей , ата - бабамыздан
қалған өсиет сөздері арқылы құны
қымбат рухани байлығымыз туралы
мағлұмат беру , орынды қолдануға
дағдыландыру .
1 слайд
Мақал – сөздің азығы, жұмбақ – ойдың қазығы Сабақтың мақсаты: « Сөз мәйегі - мақал » дегендей , ата - бабамыздан қалған өсиет сөздері арқылы құны қымбат рухани байлығымыз туралы мағлұмат беру , орынды қолдануға дағдыландыру .
#2 слайд
2 слайд
#3 слайд
Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық ахуал
Бұл сайысқа екі топ қатысады :
1.«Сұңқар» тобы; 2. «Тұлпар» тобы
Ой қозғау
Әділ-қазылар: 1.
2.
3.
Алдымен мақал-мәтел дегеніміз не? Қысқаша тоқталып өтсек: Мақал-мәтел –
ата бабамыздан қалған өшпес мұра. Көлемі жағынан шағын болғанмен, уақыт
өткен сайын мағынасы тереңдеп, құны артып, қымбат қазынаға айналып
келеді.
3 слайд
Ұйымдастыру кезеңі Психологиялық ахуал Бұл сайысқа екі топ қатысады : 1.«Сұңқар» тобы; 2. «Тұлпар» тобы Ой қозғау Әділ-қазылар: 1. 2. 3. Алдымен мақал-мәтел дегеніміз не? Қысқаша тоқталып өтсек: Мақал-мәтел – ата бабамыздан қалған өшпес мұра. Көлемі жағынан шағын болғанмен, уақыт өткен сайын мағынасы тереңдеп, құны артып, қымбат қазынаға айналып келеді.
#4 слайд
Ендеше біз бүгінгі сайысымызды бастайық . Сайыс 4 бөлімнен тұрады :
1- бөлім : « Ойлы болсаң , озып көр » ( мақалды жалғастырады )
2- бөлім : « Тапқыр болсаң , тауып көр » ( жұмбақты шешу )
Сергіту жаттығуы .
3- бөлім : « Даналық ойдан дән ізде » ( Бұл бөлімде сандарды ретімен
орналастырсаңдар , мақал - мәтел оқисыңдар )
4- бөлім : « Суретті жұмбақ » ( жұмбақты сурет бойынша шешу
4 слайд
Ендеше біз бүгінгі сайысымызды бастайық . Сайыс 4 бөлімнен тұрады : 1- бөлім : « Ойлы болсаң , озып көр » ( мақалды жалғастырады ) 2- бөлім : « Тапқыр болсаң , тауып көр » ( жұмбақты шешу ) Сергіту жаттығуы . 3- бөлім : « Даналық ойдан дән ізде » ( Бұл бөлімде сандарды ретімен орналастырсаңдар , мақал - мәтел оқисыңдар ) 4- бөлім : « Суретті жұмбақ » ( жұмбақты сурет бойынша шешу
#5 слайд
1-бөлім: «Ойлы болсаң,озып көр» (мақалдың жалғасын табу)
1-топқа: 1.Сын түзелмей,…. (мін түзелмес)
2. Досы көпті жау алмас,…. (ақылы көпті дау алмас)
3. Шебердің қолы ортақ,… (шешеннің сөзі ортақ)
4. Еңбек етсең ерінбей,… (тояды қарның тіленбей)
5. Білгенің бір тоғыз,… (білмегенің тоқсан тоғыз)
6. Батыр туса ел ырысы, ….. (жаңбыр жауса жер ырысы)
7. Қазаныңа не салсаң,…… (шөмішіңе сол ілінер)
8. Еңбек етпесең, елге өкпелеме,…… (егін екпесең ,жерге өкпелеме)
9.Тыста ұзақ жүргенің,……(ұзақ өмір сүргенің)
10. Байлықтың кілті-….(ғылым)
5 слайд
1-бөлім: «Ойлы болсаң,озып көр» (мақалдың жалғасын табу) 1-топқа: 1.Сын түзелмей,…. (мін түзелмес) 2. Досы көпті жау алмас,…. (ақылы көпті дау алмас) 3. Шебердің қолы ортақ,… (шешеннің сөзі ортақ) 4. Еңбек етсең ерінбей,… (тояды қарның тіленбей) 5. Білгенің бір тоғыз,… (білмегенің тоқсан тоғыз) 6. Батыр туса ел ырысы, ….. (жаңбыр жауса жер ырысы) 7. Қазаныңа не салсаң,…… (шөмішіңе сол ілінер) 8. Еңбек етпесең, елге өкпелеме,…… (егін екпесең ,жерге өкпелеме) 9.Тыста ұзақ жүргенің,……(ұзақ өмір сүргенің) 10. Байлықтың кілті-….(ғылым)
#6 слайд
2-топқа: 1. Ақыл – азбайтын тон,…. (білім – таусылмайтын кен)
2. Алдыңғы арба қайда жүрсе,…(соңғы арба сонда жүреді)
3. Досы көпті жау алмайды,… (ақылы көпті дау алмайды)
4. Еңбектің наны тәтті,… (жалқаудың жаны тәтті)
5. Бірлігі жоқ ел тозады –… (бірлігі күшті ел озады)
6.Ұланы бар елдің, …… (ұраны бар)
7. Көз — қорқақ,……. (қол — батыр)
8. Атаңның баласы болма,……. (адамның баласы бол)
9. Әдепті бала ата-анасын мақтатар, …(әдепсіз бала ата-анасын қақсатар)
10. Білекті бірді жығады,……(білімді мыңды жығады)
6 слайд
2-топқа: 1. Ақыл – азбайтын тон,…. (білім – таусылмайтын кен) 2. Алдыңғы арба қайда жүрсе,…(соңғы арба сонда жүреді) 3. Досы көпті жау алмайды,… (ақылы көпті дау алмайды) 4. Еңбектің наны тәтті,… (жалқаудың жаны тәтті) 5. Бірлігі жоқ ел тозады –… (бірлігі күшті ел озады) 6.Ұланы бар елдің, …… (ұраны бар) 7. Көз — қорқақ,……. (қол — батыр) 8. Атаңның баласы болма,……. (адамның баласы бол) 9. Әдепті бала ата-анасын мақтатар, …(әдепсіз бала ата-анасын қақсатар) 10. Білекті бірді жығады,……(білімді мыңды жығады)
#7 слайд
2-бөлім: «Тапқыр болсаң,тауып көр» (жұмбақ шешу)
1-топқа: 1.Үй ішін аралап қаптарды жарып,
Түнде көп жортады, мысықтан қорқады (тышқан).
2. Желден желігеді, судан шегінеді (от).
3. Бұрасаң тетігін, өлшемін түн мен күн,
Соғады жүрегі, әркім-ақ біледі (сағат) .
4. Еріксе, құйрығымен ойнайды,
Зеріксе, ұйқыға бір тоймайды (мысық).
5. Ақпыз, сары, көкпіз, жүреміз жайнап,
Түрлі, түрлі көппіз, арасында шөптің (көбелек).
6. Күндіз білінбейді, түнде күлімдейді (жұлдыз).
7 слайд
2-бөлім: «Тапқыр болсаң,тауып көр» (жұмбақ шешу) 1-топқа: 1.Үй ішін аралап қаптарды жарып, Түнде көп жортады, мысықтан қорқады (тышқан). 2. Желден желігеді, судан шегінеді (от). 3. Бұрасаң тетігін, өлшемін түн мен күн, Соғады жүрегі, әркім-ақ біледі (сағат) . 4. Еріксе, құйрығымен ойнайды, Зеріксе, ұйқыға бір тоймайды (мысық). 5. Ақпыз, сары, көкпіз, жүреміз жайнап, Түрлі, түрлі көппіз, арасында шөптің (көбелек). 6. Күндіз білінбейді, түнде күлімдейді (жұлдыз).
#8 слайд
7.Жезге ұқсас сабағы, дәні халық тағамы (бидай).
8. Екі аяқты, бір басты,жүгіреді тым қатты (велосипед) .
9. Білімнің дәнін тереді, балаға тәлім береді (ұстаз) .
10. Сақалы жоқ, шашы бар,
Бет-аузы жоқ, басы бар.
Белін бекем байлаған,
Қоқысты қоймай айдаған (сыпырғыш).
8 слайд
7.Жезге ұқсас сабағы, дәні халық тағамы (бидай). 8. Екі аяқты, бір басты,жүгіреді тым қатты (велосипед) . 9. Білімнің дәнін тереді, балаға тәлім береді (ұстаз) . 10. Сақалы жоқ, шашы бар, Бет-аузы жоқ, басы бар. Белін бекем байлаған, Қоқысты қоймай айдаған (сыпырғыш).
#9 слайд
2-топқа : 1.Отыз екі батыр, екіге бөлініп жатыр (тіс) .
2. Балалар суға салған жіп, тереңнен іліп алар жүк (қармақ ).
3.Бұрап қойған сағаттай, айғайлайды таң атпай (әтеш) .
4. Бетін адам ашады, білім нұрын шашады (кітап).
5. Көше бойлап аяңдайды, адам тасып аялдайды (автобус) .
6.Әжем уыстап сығып, далада кептірген.
Қатты әрі, дәмді, көп жесең, шөлдеткен (құрт).
7. Күмбір-күмбір күйі бар, құлағыңа құйып ал! (домбыра).
8.Тақылдатып таңдайды, уақыттан бір қалмайды (сағат) .
9. Ақ жібек асыл көрпедей, қыс болса жерді жабады,
Жазғытұрым болғанда, су болып сайға ағады (қар).
10.Қалың киімді ұнатады, шешіндірсең жылатады (пияз) .
Сергіту жаттығуы: Қатты нөсер басылды (жаймен тырсылдатады)
Күн жарқырай ашылды (қолдарымен күн жасайды)
Неше түрлі әдемі, Кемпірқосақ жасалды (жарты доға жасайды)
9 слайд
2-топқа : 1.Отыз екі батыр, екіге бөлініп жатыр (тіс) . 2. Балалар суға салған жіп, тереңнен іліп алар жүк (қармақ ). 3.Бұрап қойған сағаттай, айғайлайды таң атпай (әтеш) . 4. Бетін адам ашады, білім нұрын шашады (кітап). 5. Көше бойлап аяңдайды, адам тасып аялдайды (автобус) . 6.Әжем уыстап сығып, далада кептірген. Қатты әрі, дәмді, көп жесең, шөлдеткен (құрт). 7. Күмбір-күмбір күйі бар, құлағыңа құйып ал! (домбыра). 8.Тақылдатып таңдайды, уақыттан бір қалмайды (сағат) . 9. Ақ жібек асыл көрпедей, қыс болса жерді жабады, Жазғытұрым болғанда, су болып сайға ағады (қар). 10.Қалың киімді ұнатады, шешіндірсең жылатады (пияз) . Сергіту жаттығуы: Қатты нөсер басылды (жаймен тырсылдатады) Күн жарқырай ашылды (қолдарымен күн жасайды) Неше түрлі әдемі, Кемпірқосақ жасалды (жарты доға жасайды)
#10 слайд
3 бөлім:«Даналық ойдан дән ізде». Бұл бөлімде сандарды ретімен орналастырсаңдар, мақал-
мәтел оқисыңдар.
1-топқа: кему ретімен. «Мектептің жүрегі – мұғалім».
М – 22, і – 2, е –21, л – 3, к – 20, а – 4, т – 19, п – 17, ғ – 5, ң – 14, ұ – 6, ж – 13, г – 9, ү-12 , р – 11, е-18,
т-16, е-10, і-15, м-1, і-8, м-7.
2-топқа: өсу ретімен. «Мектеп – кеме, білім – теңіз».
М-10, і-23, з-29, е-17, м-18, е-14, п-15, м-24, т-25, е-19, б-20, е-11, к-12, е-26, л-22, і-21, т-13, к-16, ң-
27, і-28
4-бөлім: «Суретті жұмбақ» (жұмбақты сурет арқылы шешу).
2 топқа — 2 жұмбақтан әзірленді (қазақтың ұлттық ойындары: Қыз қуу; Тоғызқұмалақ; Ақсүйек;
Көкпар).
10 слайд
3 бөлім:«Даналық ойдан дән ізде». Бұл бөлімде сандарды ретімен орналастырсаңдар, мақал- мәтел оқисыңдар. 1-топқа: кему ретімен. «Мектептің жүрегі – мұғалім». М – 22, і – 2, е –21, л – 3, к – 20, а – 4, т – 19, п – 17, ғ – 5, ң – 14, ұ – 6, ж – 13, г – 9, ү-12 , р – 11, е-18, т-16, е-10, і-15, м-1, і-8, м-7. 2-топқа: өсу ретімен. «Мектеп – кеме, білім – теңіз». М-10, і-23, з-29, е-17, м-18, е-14, п-15, м-24, т-25, е-19, б-20, е-11, к-12, е-26, л-22, і-21, т-13, к-16, ң- 27, і-28 4-бөлім: «Суретті жұмбақ» (жұмбақты сурет арқылы шешу). 2 топқа — 2 жұмбақтан әзірленді (қазақтың ұлттық ойындары: Қыз қуу; Тоғызқұмалақ; Ақсүйек; Көкпар).
#11 слайд
«Менің сабақтан кейінгі әсерім» кестесін толтыр.
Қандай ой пайда болды? Не сезіндім? Не ұнады?
Қорытынды:
Ата-салтым, асыл мұрам, ардағым,
Бабалардың жалғастырар арманын.
Сан ғасырда қамал бұзбас, қадірін.
Өткенімді бүгініммен жалғадым – дей келе бүгінгі сабағымыз
аяқталды. Ұлттық өнерімізді ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін біздер,
сондықтан да құнды мұраларымызды насихаттап жүрейік!
11 слайд
«Менің сабақтан кейінгі әсерім» кестесін толтыр. Қандай ой пайда болды? Не сезіндім? Не ұнады? Қорытынды: Ата-салтым, асыл мұрам, ардағым, Бабалардың жалғастырар арманын. Сан ғасырда қамал бұзбас, қадірін. Өткенімді бүгініммен жалғадым – дей келе бүгінгі сабағымыз аяқталды. Ұлттық өнерімізді ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін біздер, сондықтан да құнды мұраларымызды насихаттап жүрейік!
шағым қалдыра аласыз













