Меншікті кедергі

#1 слайд
Сабақтың мақсаты : 1. Білімділік. Меншікті кедергі туралы оқушыларға алғашқы түсініктер беру, жаңа білімді қалыптастыру. 2. Дамытушылық. Оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру, логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. 3. Тәрбиелік. Оқушыларды сүйіспеншілікке, белсенділікке, шапшаңдыққа, еңбекшілдікке, ізденімпаздаққа тәрбиелеу. Сабақ тақырыбы : Меншікті кедергі

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ Сабақтың әдісі: СТО технологиясы, түсіндіру, сұрақ-жауап, тәжірибе жасау және формула бойынша есептер шығарту. Құрал-жабдықтар : Вольтметр, амперметр, реостат, Главучтехпром приборы, айырып-қосқыш, тоқ көзі, өткізгіш сымдар.

2 слайд

#3 слайд
Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру (топқа бөлу)  Амперметр  Вольтметр Реостат

3 слайд

#4 слайд
ІІ.Қызығушылығын ояту (Үй тапсырмасын тексеру) Перфокартамен жұмыс

4 слайд

#5 слайд
ІІІ. Мағынаны тану ( Жаңа сабақ)  Кедергі өткізгіштің қандай қасиеттеріне және қалай тәуелді?

5 слайд

#6 слайд
1 – тапсырма Амперметр тобына Жуандықтары бірдей, бірақ ұзындықтары әртүрлі никелин сымдар, мұны анықтау үшін сапалық мәтінді есеп беріледі. Ұзындығы 1 м никелин сымның кедергісі неге тең, егер кернеуі 0,2 В және ток күші 0,2 А болса. Бойымен 0,5 А ток өтіп тұрған ұзындығы 50 см никелин сымның кедергісін есепте, кернеу өзгермейді деп алып U=0,2 В.

6 слайд

#7 слайд
2 – тапсырма Вольтметр тобына Ұзындықтары бірдей,бірақ жуандықтары (көлденең қималарының аудандары) әртүрлі никелин сымдар (Тәжірибе жасау)

7 слайд

#8 слайд
3 – тапсырма Реостат тобына Ұзындықтарыда , жуандықтарыда бірдей никелин және мыс сымдар (тәжірибе жасау)

8 слайд

#9 слайд
Өткізгіш кедергісі оның өлшемдеріне және материалына тәуелді болатындығын алғаш тәжірибе жүзінде зерттеген Ом. Өткізгіштің кедергісі оның ұзындығына яғни тура пропорционал, Өткізгіштің кедергісі оның көлденең қимасының ауданына кері пропорционал, яғни Өткізгіштің кедергісі оның материалына байланысты, яғни S l R   S R 1  l R    R

9 слайд

#10 слайд
Өткізгіштің материалын сипаттайтын шаманы меншікті кедергі деп атайды. Меншікті кедергіні әрпімен белгілейді. Халықаралық жүйеде ( SI ) меншікті кедергінің өлшем бірлігі Ом.мҰзындығы 1 м, көлденең қимасының ауданы 1 м 2 болатын белгілі бір материалдан жасалған өткізгіштің кедергісіне тең. l RS   Қимасының ауданы 1 м 2 өткізгіштер болмайтындықтан, меншікті кедергіні SI жүйесінен тыс бірлікпен өрнектейді: Ом.мм 2 /м

10 слайд

#11 слайд
күміс 1,58*10 -8 Никелин 4,2*10 -7 Мыс 1,68*10 -8 Манганин 3,9*10 -7 Темір 9,9*10 -8 Нихром 1,05*10 -6 Алтын 2,2*10 -8 Платина 1,05*10 -7 Жез 6,3*10 -8 Қорғасын 2,07*10 -7 Никель 7,3*10 -8 Қалайы 1,13*10 -7 Мырыш 5,95*10 -8 Фарфор 10 19 Константан 4,7 *10 -7 Эбонит 10 208 – кестеде кейбір заттардың 20°С – тағы меншікті кедергілерінің мәні берілген. Ом*м

11 слайд

#12 слайд
IV . Есептер шығару № 1 карточк а Қимасы 10мм 2 алюминий сымның кедергісі 0,032 Ом болу үшін одан неше метр алу керек?  № 2 карточка ( Кітаппен жұмыс) 19 – жаттығу №1 1800 м тереңдіктегі бұрғылау ұңғымасына токты жеткізетін сымның көлденең қимасының ауданы 6,2 мм 2 , жалпы кедергісі 4,7 Ом.Сымның меншікті кедергісін анықтаңдар.   № 2. Көлденең қимасының ауданы 10мм 2 , ұзындығы 200м мыс өткізгіштен электр сымы жасалды.Оның кедергісі қандай..?Осындай кедергіге ие болатын алюминий өткізгіштің көлденең қимасы қандай болуы тиіс.?    

12 слайд

#13 слайд
№ 7 Электр пешін кернеуі 220В-тық желіге жалғағанда , ондағы ток күші 5А болатындай диаметрі 1,2 мм нихром өткізгішінің ұзындығы қандай болуы тиіс ? Сапалық есептер 1. Бір бөлек сымды екіге бөліп, бөліктерді өзара еседі. Өткізгіштің кедергісі қалай өзгерді? 2. Кедергісі R сымды созғыш станок арқылы өткізу нәтижесінде оның қимасы екі есе кеміді де, ал оның көлемі өзгерген жоқ. Сымның кедергісі неге тең?

13 слайд

#14 слайд
V. Ой қорыту ( Қорытындылау)

14 слайд