1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
"Оқытудың белсенді әдіс-тәсілдері" коучингіне жасалған презентация

#1 слайд
ОҚЫТУДЫҢ
БЕЛСЕНДІ
ӘДІС-
ТӘСІЛДЕРІ
1 слайд
ОҚЫТУДЫҢ БЕЛСЕНДІ ӘДІС- ТӘСІЛДЕРІ
#2 слайд
Сыни тұрғыдан ойлауды
ынталандыратын сұрақтардың
түрлері:
«ауыстыру» және талдау (ақпаратты жаңа түрге ауыстыру және
оқиғалардың, фактілердің, ойлардың, құндылықтардың арасындағы
өзара байланысты анықтау);
жады (формалды деңгей) – алынған ақпаратты тану және шақыру;
анализ – құбылысты үзінді түрінде қарастыру, «жалпы» мәнмәтінде
«жекені» ерекшелеу;
синтез – алынған ақпаратты логикалық жалпылау, себеп-салдарлық
байланыстарды бүтіндей қабылдау;
қолдану – ақпаратты сюжеттік мәнмәтінде немесе оның сыртында
мәселені шешетін құрал ретінде қолдану;
бағалау – алынған ақпаратқа пікірлер мен ойлар құрылатындай
субъективті-жеке көзқарас;
Ескерту: үзіліспен оқуды шақыру және рефлексия сатысында
технологияның басқа тәсілдерімен толықтыра отырып, ұғыну
сатысында қолданған орынды
2 слайд
Сыни тұрғыдан ойлауды ынталандыратын сұрақтардың түрлері: «ауыстыру» және талдау (ақпаратты жаңа түрге ауыстыру және оқиғалардың, фактілердің, ойлардың, құндылықтардың арасындағы өзара байланысты анықтау); жады (формалды деңгей) – алынған ақпаратты тану және шақыру; анализ – құбылысты үзінді түрінде қарастыру, «жалпы» мәнмәтінде «жекені» ерекшелеу; синтез – алынған ақпаратты логикалық жалпылау, себеп-салдарлық байланыстарды бүтіндей қабылдау; қолдану – ақпаратты сюжеттік мәнмәтінде немесе оның сыртында мәселені шешетін құрал ретінде қолдану; бағалау – алынған ақпаратқа пікірлер мен ойлар құрылатындай субъективті-жеке көзқарас; Ескерту: үзіліспен оқуды шақыру және рефлексия сатысында технологияның басқа тәсілдерімен толықтыра отырып, ұғыну сатысында қолданған орынды
#3 слайд
1.Сұрақтардың 50% еске түсіруге бағытталады?
Ия/Жоқ, Себебі .....
2. Сұрақ қойғаннан кейін мұғалімнің 3-5 секунд
кідіріс жасауы маңызды ма?
Ия/Жоқ, Себебі .....
3. Сіз оқу барысында оқушыға қойылатын сұрақтың жауабын
білуге тиіссіз?
Ия/Жоқ, Себебі .....
4. Мұғалім ретінде ойлаңыз бұл жаттығудың маңызы қандай?
Ия/Жоқ, Себебі .....
СІЗ КЕЛІСЕСІЗ БЕ?
3 слайд
1.Сұрақтардың 50% еске түсіруге бағытталады? Ия/Жоқ, Себебі ..... 2. Сұрақ қойғаннан кейін мұғалімнің 3-5 секунд кідіріс жасауы маңызды ма? Ия/Жоқ, Себебі ..... 3. Сіз оқу барысында оқушыға қойылатын сұрақтың жауабын білуге тиіссіз? Ия/Жоқ, Себебі ..... 4. Мұғалім ретінде ойлаңыз бұл жаттығудың маңызы қандай? Ия/Жоқ, Себебі ..... СІЗ КЕЛІСЕСІЗ БЕ?
#4 слайд
«Жуан» және «жіңішке» сұрақтар
кестесі:
? ?
Үш түсініктеме беріңіз, неге…?
Түсіндіріңіз, неге…?
Сіз неге солай ойлайсыз…?
Неге сіз солай деп санайсыз…?
Айырмашылығы неде…?
Егер осылай болса не болады…?
Егерде…?
Кім…?
Не…?
Қашан …?
Мүмкін …?
Болады…?
Болса егер…?
Қалай аталады…? Болды ма…?
Сіз келісесіз бе…?
Дұрыс па…?
4 слайд
«Жуан» және «жіңішке» сұрақтар кестесі: ? ? Үш түсініктеме беріңіз, неге…? Түсіндіріңіз, неге…? Сіз неге солай ойлайсыз…? Неге сіз солай деп санайсыз…? Айырмашылығы неде…? Егер осылай болса не болады…? Егерде…? Кім…? Не…? Қашан …? Мүмкін …? Болады…? Болса егер…? Қалай аталады…? Болды ма…? Сіз келісесіз бе…? Дұрыс па…?
#5 слайд
«Қорытынды
журналы»
Тақырып бойынша
бізге не белгілі?
Мен мәтіннен жаңа
не білдім?
5 слайд
«Қорытынды журналы» Тақырып бойынша бізге не белгілі? Мен мәтіннен жаңа не білдім?
#6 слайд
«Екі бөлімді күнделік»
Сұраулы сөздер Тақырыптың
негізгі түсінігі
Не?
Қандай?
Айырмашылығы
неде?
Неге?
және т.б.
6 слайд
«Екі бөлімді күнделік» Сұраулы сөздер Тақырыптың негізгі түсінігі Не? Қандай? Айырмашылығы неде? Неге? және т.б.
#7 слайд
Суреттік кескіндеме
Кім? Не?Қашан?Қайда?Неге?
7 слайд
Суреттік кескіндеме Кім? Не?Қашан?Қайда?Неге?
#8 слайд
ҚАҚ (Қосу –Алу–Қызықты)
автор Эдвард де Боно
«Қосу» (+) «Несі жақсы?» деген сұраққа
жауап бере алатын дәлелдемені
жазамыз;
«Алу» (-) «Бұның несі ұнамайды ?»
деген сұрақтарға жауап бере алатын
барлық дәлелдемелер мен ойларымызды
жазамыз;
«?» - «Бұның несі қызықты?»
оқушыларды қызықтыратын әр түрлі
дәлелдемелер мен ойларын жазамыз;
8 слайд
ҚАҚ (Қосу –Алу–Қызықты) автор Эдвард де Боно «Қосу» (+) «Несі жақсы?» деген сұраққа жауап бере алатын дәлелдемені жазамыз; «Алу» (-) «Бұның несі ұнамайды ?» деген сұрақтарға жауап бере алатын барлық дәлелдемелер мен ойларымызды жазамыз; «?» - «Бұның несі қызықты?» оқушыларды қызықтыратын әр түрлі дәлелдемелер мен ойларын жазамыз;
#9 слайд
ҮЗІЛІСТЕРМЕН ОҚУ ЖӘНЕ БЛУМ СҰРАҚТАРЫ
Дайындық жұмыстары :
1. Ұстаз оқу үшін мәтін таңдайды. Таңдау үшін критерийлер: -
Мәтін берілген аудиторияға мүлдем белгісіз болуы тиіс (кері
жағдайда тәсілді қолданудың мағынасы мен логикасы
жойылады); - Динамикалық, оқиғалы сюжет; - Күтпеген шешім,
«ашық» мәселелі мәре.
2. Мәтін алдын-ала мағыналық бөліктерге бөлінеді. Мәтіннің
өзінде қай жерде оқуды тоқтатып, үзіліс жасау керектігі
белгіленеді: «бірінші үзіліс», «екінші үзіліс» және т.с.с.
3. Ұстаз алдын ала мәтінге оқушылардың әр түрлі ойлау
дағдыларын дамытуға бағытталған сұрақтар мен тапсырмалар
ойластырады.
Ұстаз нұсқаулар береді және мәтінмен жұмыстың ережелерінің
сақталуын мұқият қадағалай отырып, үзіліспен оқу үрдісін
ұйымдастырады. (Сипатталған стратегия өзіндік оқуда ғана емес,
мәтінді естіп қабылдауында да қолданылуы мүмкін).
9 слайд
ҮЗІЛІСТЕРМЕН ОҚУ ЖӘНЕ БЛУМ СҰРАҚТАРЫ Дайындық жұмыстары : 1. Ұстаз оқу үшін мәтін таңдайды. Таңдау үшін критерийлер: - Мәтін берілген аудиторияға мүлдем белгісіз болуы тиіс (кері жағдайда тәсілді қолданудың мағынасы мен логикасы жойылады); - Динамикалық, оқиғалы сюжет; - Күтпеген шешім, «ашық» мәселелі мәре. 2. Мәтін алдын-ала мағыналық бөліктерге бөлінеді. Мәтіннің өзінде қай жерде оқуды тоқтатып, үзіліс жасау керектігі белгіленеді: «бірінші үзіліс», «екінші үзіліс» және т.с.с. 3. Ұстаз алдын ала мәтінге оқушылардың әр түрлі ойлау дағдыларын дамытуға бағытталған сұрақтар мен тапсырмалар ойластырады. Ұстаз нұсқаулар береді және мәтінмен жұмыстың ережелерінің сақталуын мұқият қадағалай отырып, үзіліспен оқу үрдісін ұйымдастырады. (Сипатталған стратегия өзіндік оқуда ғана емес, мәтінді естіп қабылдауында да қолданылуы мүмкін).
#10 слайд
ВЕНН ДИАГРАММАСЫ СТРАТЕГИЯСЫ – Бұл стратегияның
мақсаты салыстыру, пайымдау. Екі зат немесе мезгілдің (объектінің)
айырмашылығы мен ұқсастығы жазылады. Бір біріне айқасқан екі
немесе үш шеңбер (тек шеңбер ғана болу керек деген қате түсінік). Екі
жағына салыстырылады, ал айқасқан жеріне ортақ қасиеті жазылады.
Оқушылардың ойлары аршылып, салыстыру сияқты күрделі операция
жүзеге асады.
ГЕОМЕТРИЯЛЫҚ ФИГУРАЛАР СТРАТЕГИЯСЫ – бұл
стратегияның құралдары геометриялық пішіндер. Мақсаты: оқушының
сөздік қорын, әдеби, мәдени сөйлеу тілін, күрделі ойлау қабілетін
дамыту. Себебі бала оқылып отырған мәтіннің кейіпкерлерінің мінез-
құлқына, сипаттама бере отырып қорытынды жасайды. Кейіпкерлерді
түрлі фигуралардың сипатына қарай ұқсастығын табады. Жұмыс жұпта
немесе топта орындалады. Алғашқы кездерде бүкіл сынып ұжымымен
өткізуге болады.
10 слайд
ВЕНН ДИАГРАММАСЫ СТРАТЕГИЯСЫ – Бұл стратегияның мақсаты салыстыру, пайымдау. Екі зат немесе мезгілдің (объектінің) айырмашылығы мен ұқсастығы жазылады. Бір біріне айқасқан екі немесе үш шеңбер (тек шеңбер ғана болу керек деген қате түсінік). Екі жағына салыстырылады, ал айқасқан жеріне ортақ қасиеті жазылады. Оқушылардың ойлары аршылып, салыстыру сияқты күрделі операция жүзеге асады. ГЕОМЕТРИЯЛЫҚ ФИГУРАЛАР СТРАТЕГИЯСЫ – бұл стратегияның құралдары геометриялық пішіндер. Мақсаты: оқушының сөздік қорын, әдеби, мәдени сөйлеу тілін, күрделі ойлау қабілетін дамыту. Себебі бала оқылып отырған мәтіннің кейіпкерлерінің мінез- құлқына, сипаттама бере отырып қорытынды жасайды. Кейіпкерлерді түрлі фигуралардың сипатына қарай ұқсастығын табады. Жұмыс жұпта немесе топта орындалады. Алғашқы кездерде бүкіл сынып ұжымымен өткізуге болады.
#11 слайд
АКВАРИУМ
Балықтар
Жүргізуші
Бақылаушы Бақылаушы
Эксперт
Эксперт
Эксперт
Эксперт
11 слайд
АКВАРИУМ Балықтар Жүргізуші Бақылаушы Бақылаушы Эксперт Эксперт Эксперт Эксперт
#12 слайд
«ЖЕТІЛДІРІЛГЕН ДӘРІС »
Іс-әрекеттің алгоритмі
• Шақыру. Дайындық іс-әрекеті. Тақырыпты таныстыру. Дәрістің мазмұны
бойынша мәселелі.
•Дәрістің бірінші бөлімінің мазмұнының анонсы.
Оқушыларға тапсырма (дәріс басталғанға дейін): дәріс
барысында жұптағы бір адам мәселелі сұрақ бойынша жаңа
ақпаратты жазады, екіншісі бастапқы жазбаларына дәрісте
естіген ақпаратпен алдында жасаған жоспардың
сәйкестіктерін «+» және қайшылықтарын «-» белгілеп
отырады (ИНСЕРТ-тің аудиолық нұсқасы).
•Ұғыну. Ұстаз дәрістің бірінші бөлігін оқиды.
•Рефлексия. Алдын-ала қорытынды жасау. (Жеке
тапсырма: ең маңыздысын ерекшелеу – жазбаша жауап.
Жұппен жұмыс: естіген материалмен болжамды талдау,
жалпы жауаптың тұжырымдамасы, жұптың атынан сөз
сөйлеу).
12 слайд
«ЖЕТІЛДІРІЛГЕН ДӘРІС » Іс-әрекеттің алгоритмі • Шақыру. Дайындық іс-әрекеті. Тақырыпты таныстыру. Дәрістің мазмұны бойынша мәселелі. •Дәрістің бірінші бөлімінің мазмұнының анонсы. Оқушыларға тапсырма (дәріс басталғанға дейін): дәріс барысында жұптағы бір адам мәселелі сұрақ бойынша жаңа ақпаратты жазады, екіншісі бастапқы жазбаларына дәрісте естіген ақпаратпен алдында жасаған жоспардың сәйкестіктерін «+» және қайшылықтарын «-» белгілеп отырады (ИНСЕРТ-тің аудиолық нұсқасы). •Ұғыну. Ұстаз дәрістің бірінші бөлігін оқиды. •Рефлексия. Алдын-ала қорытынды жасау. (Жеке тапсырма: ең маңыздысын ерекшелеу – жазбаша жауап. Жұппен жұмыс: естіген материалмен болжамды талдау, жалпы жауаптың тұжырымдамасы, жұптың атынан сөз сөйлеу).
#13 слайд
ШАТАСТЫРЫЛҒАН ЛОГИКАЛЫҚ БАУЛАР
«а» нұсқасы: «Басты терминдер » тәсілінің түрленуі.
Қосымша сәті болып тақтадағы басты терминдердің арнайы
«шатастырылған» логикалық тізбекте орналасуы болып
табылады. Мәтінмен танысқаннан кейін «рефлексия»
сатысында оқушыларға бұзылған тізбекті қалпына келтіру
ұсынылады.
«б» нұсқасы: Жеке беттерге мәтіннен (әдетте, тарихи-
хронологиялық немесе жаратылыстанулық) 5-6 оқиға
жазылады. Сыныптың алдында әдейі бұзылған тізбекте
көрсетіледі. Оқушыларға хронологиялық немесе себеп-
салдарлық баудың дұрыс ретін қалпына келтіру ұсынылады.
Әртүрлі ойларды тыңдап, қандай да бір ортақ шешімге
келгеннен кейін, оқытушы оқушыларға бастапқы мәтінмен
танысып, олардың ұйғарымдарының дұрыстығын анықтауды
ұсынады. Осы форма зейін мен логикалық ойлаудың
дамуына көмектеседі. Көбінесе ақпараттық-мазмұндық
мәтіндерді оқығанда қолданылады.
13 слайд
ШАТАСТЫРЫЛҒАН ЛОГИКАЛЫҚ БАУЛАР «а» нұсқасы: «Басты терминдер » тәсілінің түрленуі. Қосымша сәті болып тақтадағы басты терминдердің арнайы «шатастырылған» логикалық тізбекте орналасуы болып табылады. Мәтінмен танысқаннан кейін «рефлексия» сатысында оқушыларға бұзылған тізбекті қалпына келтіру ұсынылады. «б» нұсқасы: Жеке беттерге мәтіннен (әдетте, тарихи- хронологиялық немесе жаратылыстанулық) 5-6 оқиға жазылады. Сыныптың алдында әдейі бұзылған тізбекте көрсетіледі. Оқушыларға хронологиялық немесе себеп- салдарлық баудың дұрыс ретін қалпына келтіру ұсынылады. Әртүрлі ойларды тыңдап, қандай да бір ортақ шешімге келгеннен кейін, оқытушы оқушыларға бастапқы мәтінмен танысып, олардың ұйғарымдарының дұрыстығын анықтауды ұсынады. Осы форма зейін мен логикалық ойлаудың дамуына көмектеседі. Көбінесе ақпараттық-мазмұндық мәтіндерді оқығанда қолданылады.
#14 слайд
Донны Огл кестесі
«Білемін – Білгім келеді – Білдім» (БББ)
Б – Біз не білеміз?Б – Біз не білгіміз
келеді?
Б – Біз не білдік, біз
білмеген не қалды?
Біз қолданатын ақпараттар тізбегі
/Негізгі сөздер/
Біз мәлімет алатын ақпарат көздері
А
Б
В
Г
Д
Е
Ж
З
1
2
5
4
1 қадам:Мәтінмен таныспай тұрып, оқушылар өздері немесе топта бірінші және екінші «Білемін», «Білгім келеді»
бағандарын толтырады.
2 қадам:Мәтінмен танысу барысында немесе оқығанды талдау үрдісінде оқушылар «Білдім» бағанын толтырады.
3 қадам:Қорытынды жасау, бағандардың мазмұнын салыстыру.
Оқушыларға қосымша екі – «ақпарат көздері» , «ашылмаған не қалды» бағандарын ұсынуға болады
14 слайд
Донны Огл кестесі «Білемін – Білгім келеді – Білдім» (БББ) Б – Біз не білеміз?Б – Біз не білгіміз келеді? Б – Біз не білдік, біз білмеген не қалды? Біз қолданатын ақпараттар тізбегі /Негізгі сөздер/ Біз мәлімет алатын ақпарат көздері А Б В Г Д Е Ж З 1 2 5 4 1 қадам:Мәтінмен таныспай тұрып, оқушылар өздері немесе топта бірінші және екінші «Білемін», «Білгім келеді» бағандарын толтырады. 2 қадам:Мәтінмен танысу барысында немесе оқығанды талдау үрдісінде оқушылар «Білдім» бағанын толтырады. 3 қадам:Қорытынды жасау, бағандардың мазмұнын салыстыру. Оқушыларға қосымша екі – «ақпарат көздері» , «ашылмаған не қалды» бағандарын ұсынуға болады
#15 слайд
«Қалам алмай жазу» стратегиясы – тақырыпқа сай оқушы өз ойын қорыта және
жинақтай отырып, ой-толғанысын жазады. Оқушы өз бетімен жеке жұмыс
жүргізеді. Эссені 5-10 минут ішінде тоқтамай жазады. Мұғалім де отырып
жазуына болады. Бұл әдісте оқушы бала өз ойын еркін жеткізе білетін болады.
Шығармашылықпен жұмыс істеп, сөздік қоры дамиды. Өмірде кездесетін
жағдайларға, оқиғаларға саналы, ойлы қарауға үйренеді.
15 слайд
«Қалам алмай жазу» стратегиясы – тақырыпқа сай оқушы өз ойын қорыта және жинақтай отырып, ой-толғанысын жазады. Оқушы өз бетімен жеке жұмыс жүргізеді. Эссені 5-10 минут ішінде тоқтамай жазады. Мұғалім де отырып жазуына болады. Бұл әдісте оқушы бала өз ойын еркін жеткізе білетін болады. Шығармашылықпен жұмыс істеп, сөздік қоры дамиды. Өмірде кездесетін жағдайларға, оқиғаларға саналы, ойлы қарауға үйренеді.
#16 слайд
ӨЗАРА СҰРАҚ
Жұппен жұмыс жасаудың бір тәсілі.
«Ұғыну» сатысында қолданылады.
Қолдану технологиясы: екі оқушы әрбір
азат жолдан кейін тоқтай отырып мәтінді
оқиды, содан кейін бір-біріне
оқығанының мазмұны бойынша әртүрлі
деңгейдегі сұрақтар қояды. Берілген түр
коммуникативті дағдылардың дамуына
әсер етеді.
16 слайд
ӨЗАРА СҰРАҚ Жұппен жұмыс жасаудың бір тәсілі. «Ұғыну» сатысында қолданылады. Қолдану технологиясы: екі оқушы әрбір азат жолдан кейін тоқтай отырып мәтінді оқиды, содан кейін бір-біріне оқығанының мазмұны бойынша әртүрлі деңгейдегі сұрақтар қояды. Берілген түр коммуникативті дағдылардың дамуына әсер етеді.
#17 слайд
СҰРАҚ ҚОЮ ДАҒДЫСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ
Сұрақтар .... жасай алады
Қорытынды
Ойлауға мүмкіндік
Білімді бекіту
Кері байланыс
Жаңа білім
Өз пікірін білдіре алады
17 слайд
СҰРАҚ ҚОЮ ДАҒДЫСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ Сұрақтар .... жасай алады Қорытынды Ойлауға мүмкіндік Білімді бекіту Кері байланыс Жаңа білім Өз пікірін білдіре алады
#18 слайд
«Бағалау терезесі»
Тез арада қолдана аламын
Мүлдем түсініксіз Жақсы түсінікті
Ешқашан қолдана алмаймын
18 слайд
«Бағалау терезесі» Тез арада қолдана аламын Мүлдем түсініксіз Жақсы түсінікті Ешқашан қолдана алмаймын
#19 слайд
Талас-тартыс формасы
СТО технологиясын қолдануға
дайынмын...
ИЯ ЖОҚ
«Қарсымын» және қарсы емеспін деген пікіріңізді
білдіресіз. Бір-біріңіздің ойларыңызбен алмасасыздар.
Шешім қабылдайсыздар.
19 слайд
Талас-тартыс формасы СТО технологиясын қолдануға дайынмын... ИЯ ЖОҚ «Қарсымын» және қарсы емеспін деген пікіріңізді білдіресіз. Бір-біріңіздің ойларыңызбен алмасасыздар. Шешім қабылдайсыздар.
#20 слайд
КЕРІ БАЙЛАНЫС
1. Мен бүгін істей алдым …
2. Маған қ и ы н болды …
3. Қызықты болды …
5. Мен енді істей аламын …
20 слайд
КЕРІ БАЙЛАНЫС 1. Мен бүгін істей алдым … 2. Маған қ и ы н болды … 3. Қызықты болды … 5. Мен енді істей аламын …
#21 слайд
Р е ф л е к с и я
21 слайд
Р е ф л е к с и я
#22 слайд
Сыни тұрғыда ойлай
білейік!
Назарларыңызға рахмет
22 слайд
Сыни тұрғыда ойлай білейік! Назарларыңызға рахмет

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген