Орта ғасырлардағы қазақ жерінен шыққан даналар

#1 слайд
«Адасқан хат» ойыны арқылы ой қозғау сұрақтарына жауап береді.

1 слайд

#2 слайд
6 3 5 21 4

2 слайд

#3 слайд
Берілген сұрақтар: 1 конверттің сұрағы 1.Қазақ эпосын кезеңдерге бөлген кім және қандай кезеңдер? 1. Ә. Марғұлан. Архаикалық, 2. Оғыз-қыпшақ дәуірі, 3. Ноғайлы дәуірі 4. Қалмақ шабуылы 5. Кейінгі дәуір 2.Көшпелі түркі халықтарына ортақ эпостық шығарма және оның ең көне нұсқасын VI-VIII ғасырларға жатқызған тұлға. «Алпамыс жыры» В.М.Жирмунский

3 слайд

#4 слайд
2 конверттің сұрағы 1.Оқиғалық жағынан ең көне эпостық жыр. «Мұңлық, Зарлық» 2.Қаһармандық эпосының ең жарқын үлгілері. «Алпамыс батыр», «Қобыланды батыр», «Ер Тарғын», «Қамбар батыр»

4 слайд

#5 слайд
3 конверттің сұрағы 1.Қобыланды-..........., Алпамыс-............,Ер Тарғын-................елінің намысын қорғаған батырлар. Қобыланды-.Қыпшақ, Алпамыс-қоңырат, Ер Тарғын-бүкіл ноғайлы елінің намысын қорғаған батырлар 2.Ноғайлы елінің ыдырап, жеке-жеке жұртқа бөлінген дәуірінде (XV ғасырда) туған жырлар. «Қарасай-Қази», «Шора батыр», «Қырымның қырық батыры»

5 слайд

#6 слайд
4 конверттің сұрағы 1.Лиро-эпостық жырлар. «Қозы Көрпеш-Баян сұлу», «Қыз Жібек», «Айман-Шолпан» 2.Шығыс елдерінен келіп, қазаққа төл туындысындай етене жақын болып кеткен жырлар. «Жүсіп Злиха», «Ләйлі-Мәжнүн», «Құсрау-Шырын», «Сейфілмәлік», «Тахир-Зухра», «Бозжігіт» т.б.

6 слайд

#7 слайд
5 конверттің сұрағы 1.Шора батыр», «Ер Сайын» жырлары арналды. Орақ, Мамай, Қарасай, Қази ноғайлы елінің тұлғаларына арналған 2.86 жолдан тұратын нұсқа «Елім -ай» әні Рахманқұл Бердібайдың айтуы бойынша

7 слайд

#8 слайд
6 конверттің сұрағы 1.XVIII ғасырға жататын тарихи жырлар. «Абылай», «Қабанбай», «Бөгенбай» т.б 2.Өлең жырлары тарихи деректердің бір бөлігін құрайды. Омар Шипин, Кенен Әзірбаев, Жамбыл Жабаев, Есдәулет Кәндеков, Сәт Есенбаев Сұрақтарға толық жауап берілген соң жаңа сабақтың тақырыбы ашылады

8 слайд

#9 слайд
Тақырыбы Орта ғасырлардағы қазақ жерінен шыққан даналар

9 слайд

#10 слайд
Онда бүгінгі сабақтағы мақсатымыз қандай болмақ?

10 слайд

#11 слайд
Мақсаты Орта ғасырлардағы ғылымның дамуына үлес қосқан қазақ жерінен шыққан даңқы өшпес, даусы сөнбес ғұламалардың еңбектері, бай мұраларымен танысып, олардың ұрпақ тәрбиесіне деген өзіндік орынын ашу

11 слайд

#12 слайд
Күннен туған - гуннен туған ер түріктің ұлдары Қадырғали Жалайри М.Х.ДулатиА. Йассауи әл -Фараби Баласағұни М. Қашқари

12 слайд

#13 слайд
Даналар туралы ой... Отырардан - әл-Фараби, Түркістаннан - Йасауи, Шу бойынан - Баласағұни, Барсағаннан - Қашқари Жалайырдан – Қадырғали Ұлы дана - Дулати

13 слайд

#14 слайд
Даналардың еңбектері мен еңбектерінің мазмұны

14 слайд

#15 слайд
Отырардан - әл-Фараби Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- халықты бейбіт өмір сүруге, бейбітшілікке, достыққа шақырып, адам баласының білім мен парасатты ойын терең бағалаған

15 слайд

#16 слайд
Шу бойынан - Баласағұни Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- халықты мемлекеттің саяси және қоғамдық жағдайына өз үлесін қосуын, сонымен қатар адамдарды мәдениетке шақырады. “Бақытты болудың негізі – білім ” дейді.

16 слайд

#17 слайд
Барсағаннан - Қашқари Махмұд Қашқари – Түркі халқының ХІ ғасырда өмір сүрген аса дарынды ғұламасы Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі-мәдени және рухани байлықты дамыту үшін барынша өз үлестерін қосуға тәрбиелейді.

17 слайд

#18 слайд
Түркістаннан - Йасауи Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- шығармалары адам баласын өнегелі, ұстамды болуға, адамның ішкі және сыртқы тазалығы мен Аллаға сана арқылы құлшылық етуге, қызыңшылыққа, байлыққа құмар болмау сияқты тәрбиелі істерге баулиды.

18 слайд

#19 слайд
Ұлы дана - Дулати Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- келешек ұрпақты рухани байлықты дамыға және ол өз еңбектерінде тек шындықты ғана сипаттаған яғни шыншылдыққа шақырады.

19 слайд

#20 слайд
Жалайырдан – Қадырғали Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- адам баласын өнегелі, тәрбиелі болуға және біз дананың әлемге әйгілі “Жылнамасын” қазақ тіліне өте жақын жазғандығынан әр азаматты өз ана тіліне ерекше құрметпен қарауға шақыратындығын байқаймыз.

20 слайд

#21 слайд
“Ұлылардың бәрі де - ұстаз” дегенді қалай түсінер едіңіз ?

21 слайд

#22 слайд
Ортағасырлық еңбектер

22 слайд

#23 слайд
Даналардың туған жерлері

23 слайд

#24 слайд
«Тапқырлық» ойыны берілген сұраққа А,Б,С,Т әріптерімен басталатын сөзбен жауап береді. Берілген сұрақтар: Әл-Фараби алғаш білім алды. Отырар медреселерінің бірінде. Әл-Фараби Аристотельдің «Риторикасын» қанша рет оқып шықты. Екі жүз рет. Түркілер мәдениетінің жарық жұлдызы деп атарлық әдеби мұра. «Құтадғу білік» М.Х.Дулатидің «Тарихи Рашиди» шығармасы қай тілде жазылған. Парсы тілінде Әдеби, мәдени, рухани орталық болған қала. Бағдат Қ.А.Иасауи өзінің шығармашылық,діни қызметін бастаған қала. Түркістан Қ.Жалайыри «Жылнамада» шолу жасады. Шығыс елдеріне

24 слайд

#25 слайд
“Сандар сөйлейді” стратегиясы Аль Фарабидің өмір сүрген уақыты870-950 Махмұт Қашқари “Диуани лұғат ат-түрік”1072 Ахмет Иасауидың туған жылы Ахмет Иасауи 63 жаста Жер астында мінжатханда өткізеді 63 Исламның сопылық бағыты ҮІІІ ғ “Жамиғат тауарих 1602 Дулати “Тарихи Рашидиді” жазды 1093 1544- 1546

25 слайд

#26 слайд
Еркін тақырып (өз таңдауыңыз) •Барлық ғұламаларға арнау •әл-Фараби •Баласағұни •Қашқари •Йасауи •Дулати •Қадырғали

26 слайд

#27 слайд
Бұл кісілердің бәрі де қазақ даңқын, түркі жұртын әлемге танытқан тұлғалар. Мағжан ақын айтқандай: “Күннен туған - гуннен туған ер түріктің ұлдары” болатын. Сіз де сондай болыңыз, өсіп-жетіп толыңыз !

27 слайд

#28 слайд
Бүгінгі мақсатымызға жеттік пе? Жетсек не қорытындылауға болады ?

28 слайд

#29 слайд
Үйде 1. Мына үзінді кімнің қандай еңбегінен алынған ? Еңбекті жалғастырып оқы. (Мұхаммед Хайдар Дулатидің «Жиһан наме» дастаны) Шаһсауар патшамен Жиһанбану ханымның Фирузшаһ атты жалғыз ұлы бірде түсінде елі мен жері түгілі тегі де белгісіз бір сұлуға ғашық болады. Ғашықтық оты жүрегіне мұң байлаған Фирузшаһ аң аулап көңіл көтеріп жүреді, бірақ ғашығын ұмыта алмай құса болады. Сөйтіп жүргенде бірде жаһан түзде жайылып жүрген жалғыз киікті ұшыратады. Киікті қуып жүріп ол Гүлстани – Ирам бекінісінде тұратын ... 2. Мәтіндегі сөздерге Сөздікпен жұмыс жасау

29 слайд

#30 слайд
Бағалау

30 слайд