Орта ғасырлардағы қазақ жерінен шыққан даналар
Орта ғасырлардағы қазақ жерінен шыққан даналар

#1 слайд
«Адасқан хат» ойыны арқылы ой
қозғау сұрақтарына жауап береді.
1 слайд
«Адасқан хат» ойыны арқылы ой қозғау сұрақтарына жауап береді.
#2 слайд
6
3
5
21
4
2 слайд
6 3 5 21 4
#3 слайд
Берілген сұрақтар:
1 конверттің сұрағы
1.Қазақ эпосын кезеңдерге бөлген кім және
қандай кезеңдер?
1. Ә. Марғұлан. Архаикалық,
2. Оғыз-қыпшақ дәуірі,
3. Ноғайлы дәуірі
4. Қалмақ шабуылы
5. Кейінгі дәуір
2.Көшпелі түркі халықтарына ортақ эпостық
шығарма және оның ең көне нұсқасын VI-VIII
ғасырларға жатқызған тұлға.
«Алпамыс жыры» В.М.Жирмунский
3 слайд
Берілген сұрақтар: 1 конверттің сұрағы 1.Қазақ эпосын кезеңдерге бөлген кім және қандай кезеңдер? 1. Ә. Марғұлан. Архаикалық, 2. Оғыз-қыпшақ дәуірі, 3. Ноғайлы дәуірі 4. Қалмақ шабуылы 5. Кейінгі дәуір 2.Көшпелі түркі халықтарына ортақ эпостық шығарма және оның ең көне нұсқасын VI-VIII ғасырларға жатқызған тұлға. «Алпамыс жыры» В.М.Жирмунский
#4 слайд
2 конверттің сұрағы
1.Оқиғалық жағынан ең көне эпостық жыр.
«Мұңлық, Зарлық»
2.Қаһармандық эпосының ең жарқын үлгілері.
«Алпамыс батыр», «Қобыланды батыр», «Ер
Тарғын», «Қамбар батыр»
4 слайд
2 конверттің сұрағы 1.Оқиғалық жағынан ең көне эпостық жыр. «Мұңлық, Зарлық» 2.Қаһармандық эпосының ең жарқын үлгілері. «Алпамыс батыр», «Қобыланды батыр», «Ер Тарғын», «Қамбар батыр»
#5 слайд
3 конверттің сұрағы
1.Қобыланды-..........., Алпамыс-............,Ер
Тарғын-................елінің намысын қорғаған
батырлар.
Қобыланды-.Қыпшақ, Алпамыс-қоңырат, Ер
Тарғын-бүкіл ноғайлы елінің намысын қорғаған
батырлар
2.Ноғайлы елінің ыдырап, жеке-жеке жұртқа
бөлінген дәуірінде (XV ғасырда) туған
жырлар.
«Қарасай-Қази», «Шора батыр», «Қырымның
қырық батыры»
5 слайд
3 конверттің сұрағы 1.Қобыланды-..........., Алпамыс-............,Ер Тарғын-................елінің намысын қорғаған батырлар. Қобыланды-.Қыпшақ, Алпамыс-қоңырат, Ер Тарғын-бүкіл ноғайлы елінің намысын қорғаған батырлар 2.Ноғайлы елінің ыдырап, жеке-жеке жұртқа бөлінген дәуірінде (XV ғасырда) туған жырлар. «Қарасай-Қази», «Шора батыр», «Қырымның қырық батыры»
#6 слайд
4 конверттің сұрағы
1.Лиро-эпостық жырлар.
«Қозы Көрпеш-Баян сұлу», «Қыз Жібек», «Айман-Шолпан»
2.Шығыс елдерінен келіп, қазаққа төл
туындысындай етене жақын болып кеткен
жырлар.
«Жүсіп Злиха», «Ләйлі-Мәжнүн», «Құсрау-Шырын»,
«Сейфілмәлік», «Тахир-Зухра», «Бозжігіт» т.б.
6 слайд
4 конверттің сұрағы 1.Лиро-эпостық жырлар. «Қозы Көрпеш-Баян сұлу», «Қыз Жібек», «Айман-Шолпан» 2.Шығыс елдерінен келіп, қазаққа төл туындысындай етене жақын болып кеткен жырлар. «Жүсіп Злиха», «Ләйлі-Мәжнүн», «Құсрау-Шырын», «Сейфілмәлік», «Тахир-Зухра», «Бозжігіт» т.б.
#7 слайд
5 конверттің сұрағы
1.Шора батыр», «Ер Сайын» жырлары
арналды.
Орақ, Мамай, Қарасай, Қази ноғайлы елінің
тұлғаларына арналған
2.86 жолдан тұратын нұсқа
«Елім -ай» әні Рахманқұл Бердібайдың айтуы
бойынша
7 слайд
5 конверттің сұрағы 1.Шора батыр», «Ер Сайын» жырлары арналды. Орақ, Мамай, Қарасай, Қази ноғайлы елінің тұлғаларына арналған 2.86 жолдан тұратын нұсқа «Елім -ай» әні Рахманқұл Бердібайдың айтуы бойынша
#8 слайд
6 конверттің сұрағы
1.XVIII ғасырға жататын тарихи жырлар.
«Абылай», «Қабанбай», «Бөгенбай» т.б
2.Өлең жырлары тарихи деректердің бір
бөлігін құрайды.
Омар Шипин, Кенен Әзірбаев, Жамбыл Жабаев,
Есдәулет Кәндеков, Сәт Есенбаев
Сұрақтарға толық жауап берілген соң жаңа
сабақтың тақырыбы ашылады
8 слайд
6 конверттің сұрағы 1.XVIII ғасырға жататын тарихи жырлар. «Абылай», «Қабанбай», «Бөгенбай» т.б 2.Өлең жырлары тарихи деректердің бір бөлігін құрайды. Омар Шипин, Кенен Әзірбаев, Жамбыл Жабаев, Есдәулет Кәндеков, Сәт Есенбаев Сұрақтарға толық жауап берілген соң жаңа сабақтың тақырыбы ашылады
#9 слайд
Тақырыбы
Орта
ғасырлардағы
қазақ жерінен
шыққан даналар
9 слайд
Тақырыбы Орта ғасырлардағы қазақ жерінен шыққан даналар
#10 слайд
Онда бүгінгі сабақтағы
мақсатымыз қандай
болмақ?
10 слайд
Онда бүгінгі сабақтағы мақсатымыз қандай болмақ?
#11 слайд
Мақсаты
Орта ғасырлардағы ғылымның
дамуына үлес қосқан қазақ
жерінен шыққан даңқы өшпес, даусы
сөнбес ғұламалардың еңбектері,
бай мұраларымен танысып,
олардың ұрпақ тәрбиесіне деген
өзіндік орынын ашу
11 слайд
Мақсаты Орта ғасырлардағы ғылымның дамуына үлес қосқан қазақ жерінен шыққан даңқы өшпес, даусы сөнбес ғұламалардың еңбектері, бай мұраларымен танысып, олардың ұрпақ тәрбиесіне деген өзіндік орынын ашу
#12 слайд
Күннен туған - гуннен туған ер
түріктің ұлдары
Қадырғали Жалайри
М.Х.ДулатиА. Йассауи
әл -Фараби
Баласағұни
М. Қашқари
12 слайд
Күннен туған - гуннен туған ер түріктің ұлдары Қадырғали Жалайри М.Х.ДулатиА. Йассауи әл -Фараби Баласағұни М. Қашқари
#13 слайд
Даналар туралы ой...
Отырардан - әл-Фараби,
Түркістаннан - Йасауи,
Шу бойынан - Баласағұни,
Барсағаннан - Қашқари
Жалайырдан – Қадырғали
Ұлы дана - Дулати
13 слайд
Даналар туралы ой... Отырардан - әл-Фараби, Түркістаннан - Йасауи, Шу бойынан - Баласағұни, Барсағаннан - Қашқари Жалайырдан – Қадырғали Ұлы дана - Дулати
#14 слайд
Даналардың еңбектері мен
еңбектерінің мазмұны
14 слайд
Даналардың еңбектері мен еңбектерінің мазмұны
#15 слайд
Отырардан - әл-Фараби
Ғұламаның кейінгі
ұрпаққа берер үлгісі-
халықты бейбіт өмір
сүруге, бейбітшілікке,
достыққа шақырып, адам
баласының білім мен
парасатты ойын терең
бағалаған
15 слайд
Отырардан - әл-Фараби Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- халықты бейбіт өмір сүруге, бейбітшілікке, достыққа шақырып, адам баласының білім мен парасатты ойын терең бағалаған
#16 слайд
Шу бойынан - Баласағұни
Ғұламаның кейінгі
ұрпаққа берер үлгісі-
халықты мемлекеттің
саяси және қоғамдық
жағдайына өз үлесін
қосуын, сонымен қатар
адамдарды мәдениетке
шақырады. “Бақытты
болудың негізі – білім ”
дейді.
16 слайд
Шу бойынан - Баласағұни Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- халықты мемлекеттің саяси және қоғамдық жағдайына өз үлесін қосуын, сонымен қатар адамдарды мәдениетке шақырады. “Бақытты болудың негізі – білім ” дейді.
#17 слайд
Барсағаннан - Қашқари
Махмұд Қашқари – Түркі
халқының ХІ ғасырда
өмір сүрген аса дарынды
ғұламасы
Ғұламаның кейінгі ұрпаққа
берер үлгісі-мәдени және
рухани байлықты дамыту
үшін барынша өз үлестерін
қосуға тәрбиелейді.
17 слайд
Барсағаннан - Қашқари Махмұд Қашқари – Түркі халқының ХІ ғасырда өмір сүрген аса дарынды ғұламасы Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі-мәдени және рухани байлықты дамыту үшін барынша өз үлестерін қосуға тәрбиелейді.
#18 слайд
Түркістаннан - Йасауи
Ғұламаның кейінгі ұрпаққа
берер үлгісі-
шығармалары адам баласын
өнегелі, ұстамды болуға,
адамның ішкі және сыртқы
тазалығы мен Аллаға сана
арқылы құлшылық етуге,
қызыңшылыққа, байлыққа
құмар болмау сияқты тәрбиелі
істерге баулиды.
18 слайд
Түркістаннан - Йасауи Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- шығармалары адам баласын өнегелі, ұстамды болуға, адамның ішкі және сыртқы тазалығы мен Аллаға сана арқылы құлшылық етуге, қызыңшылыққа, байлыққа құмар болмау сияқты тәрбиелі істерге баулиды.
#19 слайд
Ұлы дана - Дулати
Ғұламаның кейінгі
ұрпаққа берер үлгісі-
келешек ұрпақты рухани
байлықты дамыға және ол
өз еңбектерінде тек
шындықты ғана
сипаттаған яғни
шыншылдыққа шақырады.
19 слайд
Ұлы дана - Дулати Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- келешек ұрпақты рухани байлықты дамыға және ол өз еңбектерінде тек шындықты ғана сипаттаған яғни шыншылдыққа шақырады.
#20 слайд
Жалайырдан – Қадырғали
Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер
үлгісі-
адам баласын өнегелі, тәрбиелі
болуға және біз дананың
әлемге әйгілі “Жылнамасын”
қазақ тіліне өте жақын
жазғандығынан әр азаматты өз
ана тіліне ерекше құрметпен
қарауға шақыратындығын
байқаймыз.
20 слайд
Жалайырдан – Қадырғали Ғұламаның кейінгі ұрпаққа берер үлгісі- адам баласын өнегелі, тәрбиелі болуға және біз дананың әлемге әйгілі “Жылнамасын” қазақ тіліне өте жақын жазғандығынан әр азаматты өз ана тіліне ерекше құрметпен қарауға шақыратындығын байқаймыз.
#21 слайд
“Ұлылардың бәрі де
- ұстаз”
дегенді қалай түсінер едіңіз ?
21 слайд
“Ұлылардың бәрі де - ұстаз” дегенді қалай түсінер едіңіз ?
#22 слайд
Ортағасырлық еңбектер
22 слайд
Ортағасырлық еңбектер
#23 слайд
Даналардың туған жерлері
23 слайд
Даналардың туған жерлері
#24 слайд
«Тапқырлық» ойыны берілген сұраққа А,Б,С,Т әріптерімен
басталатын сөзбен жауап береді.
Берілген сұрақтар:
Әл-Фараби алғаш білім алды.
Отырар медреселерінің бірінде.
Әл-Фараби Аристотельдің «Риторикасын» қанша рет оқып
шықты.
Екі жүз рет.
Түркілер мәдениетінің жарық жұлдызы деп атарлық әдеби мұра.
«Құтадғу білік»
М.Х.Дулатидің «Тарихи Рашиди» шығармасы қай тілде жазылған.
Парсы тілінде
Әдеби, мәдени, рухани орталық болған қала.
Бағдат
Қ.А.Иасауи өзінің шығармашылық,діни қызметін бастаған қала.
Түркістан
Қ.Жалайыри «Жылнамада» шолу жасады.
Шығыс елдеріне
24 слайд
«Тапқырлық» ойыны берілген сұраққа А,Б,С,Т әріптерімен басталатын сөзбен жауап береді. Берілген сұрақтар: Әл-Фараби алғаш білім алды. Отырар медреселерінің бірінде. Әл-Фараби Аристотельдің «Риторикасын» қанша рет оқып шықты. Екі жүз рет. Түркілер мәдениетінің жарық жұлдызы деп атарлық әдеби мұра. «Құтадғу білік» М.Х.Дулатидің «Тарихи Рашиди» шығармасы қай тілде жазылған. Парсы тілінде Әдеби, мәдени, рухани орталық болған қала. Бағдат Қ.А.Иасауи өзінің шығармашылық,діни қызметін бастаған қала. Түркістан Қ.Жалайыри «Жылнамада» шолу жасады. Шығыс елдеріне
#25 слайд
“Сандар сөйлейді”
стратегиясы
Аль Фарабидің өмір
сүрген уақыты870-950
Махмұт Қашқари
“Диуани лұғат ат-түрік”1072
Ахмет Иасауидың
туған жылы
Ахмет Иасауи 63 жаста
Жер астында мінжатханда
өткізеді
63
Исламның сопылық бағыты
ҮІІІ ғ
“Жамиғат тауарих
1602
Дулати “Тарихи Рашидиді”
жазды
1093
1544-
1546
25 слайд
“Сандар сөйлейді” стратегиясы Аль Фарабидің өмір сүрген уақыты870-950 Махмұт Қашқари “Диуани лұғат ат-түрік”1072 Ахмет Иасауидың туған жылы Ахмет Иасауи 63 жаста Жер астында мінжатханда өткізеді 63 Исламның сопылық бағыты ҮІІІ ғ “Жамиғат тауарих 1602 Дулати “Тарихи Рашидиді” жазды 1093 1544- 1546
#26 слайд
Еркін тақырып (өз таңдауыңыз)
•Барлық ғұламаларға арнау
•әл-Фараби
•Баласағұни
•Қашқари
•Йасауи
•Дулати
•Қадырғали
26 слайд
Еркін тақырып (өз таңдауыңыз) •Барлық ғұламаларға арнау •әл-Фараби •Баласағұни •Қашқари •Йасауи •Дулати •Қадырғали
#27 слайд
Бұл кісілердің бәрі де қазақ даңқын, түркі жұртын
әлемге танытқан тұлғалар. Мағжан ақын айтқандай:
“Күннен туған - гуннен туған ер түріктің ұлдары”
болатын.
Сіз де сондай болыңыз, өсіп-жетіп толыңыз !
27 слайд
Бұл кісілердің бәрі де қазақ даңқын, түркі жұртын әлемге танытқан тұлғалар. Мағжан ақын айтқандай: “Күннен туған - гуннен туған ер түріктің ұлдары” болатын. Сіз де сондай болыңыз, өсіп-жетіп толыңыз !
#28 слайд
Бүгінгі мақсатымызға жеттік пе?
Жетсек не қорытындылауға болады ?
28 слайд
Бүгінгі мақсатымызға жеттік пе? Жетсек не қорытындылауға болады ?
#29 слайд
Үйде
1. Мына үзінді кімнің қандай еңбегінен алынған ? Еңбекті жалғастырып оқы.
(Мұхаммед Хайдар Дулатидің «Жиһан наме» дастаны)
Шаһсауар патшамен Жиһанбану ханымның Фирузшаһ атты жалғыз ұлы
бірде түсінде елі мен жері түгілі тегі де белгісіз бір сұлуға ғашық болады.
Ғашықтық оты жүрегіне мұң байлаған Фирузшаһ аң аулап көңіл көтеріп
жүреді, бірақ ғашығын ұмыта алмай құса болады. Сөйтіп жүргенде бірде
жаһан түзде жайылып жүрген жалғыз киікті ұшыратады. Киікті қуып жүріп
ол Гүлстани – Ирам бекінісінде тұратын ...
2. Мәтіндегі сөздерге Сөздікпен жұмыс жасау
29 слайд
Үйде 1. Мына үзінді кімнің қандай еңбегінен алынған ? Еңбекті жалғастырып оқы. (Мұхаммед Хайдар Дулатидің «Жиһан наме» дастаны) Шаһсауар патшамен Жиһанбану ханымның Фирузшаһ атты жалғыз ұлы бірде түсінде елі мен жері түгілі тегі де белгісіз бір сұлуға ғашық болады. Ғашықтық оты жүрегіне мұң байлаған Фирузшаһ аң аулап көңіл көтеріп жүреді, бірақ ғашығын ұмыта алмай құса болады. Сөйтіп жүргенде бірде жаһан түзде жайылып жүрген жалғыз киікті ұшыратады. Киікті қуып жүріп ол Гүлстани – Ирам бекінісінде тұратын ... 2. Мәтіндегі сөздерге Сөздікпен жұмыс жасау
#30 слайд
Бағалау
30 слайд
Бағалау
шағым қалдыра аласыз













