#1 слайд
Өсімдік музыка тыңдай ала ма? Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлiгi Түркістан облысы білім басқармасы Түлкібас ауданы білім бөлімінің Ә.Науаи атындағы жалпы білім беретін мектеп коммуналдық мемлекеттік мекемесі Бағыты: жаратылыстану-математика Орындаушы:Мырмахмудова Мохичехра,3-сынып, Ә.Науаи атындағы жббм Жетекшi:Расулова Зиёдахон

1 слайд

#2 слайд
Жобаның өзектілігі – Өсімдіктер біздің өміріміз үшін өте қажет. – Біз оларды химиялық заттарсыз, таза жолмен өсіргіміз келеді. – Егер музыкамен көмектесе алсақ, бұл – өте жақсы тәсіл. – Бұл зерттеу бізге ғылымды тереңірек түсінуге көмектеседі. Жобаның гипотезасы– өсімдік музыка тыңдамаса да, дыбысты сезеді. Егер классикалық музыка қосылса, ол жақсы өседі. Ал шуыл көп, қатты музыка болса, өсімдікте стресс болады. Сондықтан ол баяу өседі. Жобаның мақсаты– музыканың өсімдікке әсері бар ма, соны анықтау.

2 слайд

#3 слайд
Бір ғалым былай депті: музыка – өсімдікке жеңіл массаж сияқты. Яғни дыбыстың толқыны өсімдікке әсер етіп, оның ішіндегі су, қоректік заттар жақсырақ қозғала бастайды. Бұл өсімдікке пайдалы болуы мүмкін. Бірақ бұл дәлелденбеген. Дегенмен, кей тәжірибелер шынымен де қызықты нәтиже көрсеткен. Мысалы, кейбір адамдар үйдегі гүлге классикалық музыка қойыпты – гүл жайқалып өсіпті. Ал басқалары өсімдікке рок музыка қойыпты – гүл тез солып қалыпты. Бұл барлығында бірдей болмауы мүмкін, бірақ өсімдік музыкаға мүлде әсер етпейді деп те айту қиын.

3 слайд

#4 слайд
Мен үш бірдей құмыра алып, әрқайсысына бірдей мөлшерде топырақ салдым. Содан кейін әр құмыраға бір-бір қияр тұқымын ектім. Барлығын бірдей терезе алдына қойдым. Барлығына күн сәулесі бірдей түсіп тұрды. Күн сайын таңертең су құйып, жағдайларын бірдей етіп ұстадым. Классикалық музыка тыңдаған қияр 48 см- ге жетті. Оның жапырақтары үлкен, жасыл, жайқалып тұрды. Музыкасыз, яғни тыныштықта тұрған қияр 46 см болды. Жапырақтары да жақсы, бірақ алдыңғысына қарағанда сәл кішірек. Рок музыка тыңдаған қияр 40 см ғана болды. Оның жапырақтары ұсақ, шеттері кеуіп қалған, түсі солғын болды. Бірінші қиярға – рок музыка. Қатты дыбысы бар, жылдам әуендер. Екінші қиярға – классикалық музыка. Жайлы, баяу әуендер (мысалы, Моцарт). Үшінші қиярға – ешқандай музыка қойылған жоқ. Ол бақылау тобы ретінде қалды. Музыканы әр құмыраның жанына құлаққап қойып бердім. Күн сайын кешкі уақытта 1 сағат музыка қойып отырдым. Барлық үш өсімдікке басқа жағдайлар (су, жарық, температура) бірдей болды. Тек тыңдаған музыкасы ғана әртүрлі еді.

4 слайд

#5 слайд
Сосын мен тағы бір қосымша тәжірибе жасадым. Бұл жолы мен басқа өсімдік – бұршақ тұқымын алып, екі топқа бөлдім. Бір топқа тек табиғаттың әуенін – құстардың, су сылдырын тыңдаттым. Екінші топ тыныштықта болды. Құстардың үнімен өскен бұршақтың биіктігі 25 см болса, тыныш топтағы бұршақ 21 см ғана болды. Тағы да дыбыстың әсері бар екені байқалды.

5 слайд

#6 слайд
Тәжірибе барысында барлық өсімдіктерге бірдей күтім жасалып, тек музыкалық орта әртүрлі болғандықтан, өсудегі айырмашылықты музыка әсерімен түсіндіруге болады. Бұл гипотезаның дұрыстығын қолдайды.Ғылыми әдебиеттердегі деректер мен жүргізілген тәжірибе нәтижелері дыбыс толқындарының өсімдік жасушаларына механикалық тербеліс арқылы әсер етуі мүмкін екенін дәлелдейді. Бұл әсер фотосинтез, газ алмасу, жасуша ішілік қозғалыс сияқты маңызды процестерге оң немесе кері ықпал етуі мүмкін.Жобаның нәтижесі музыка мен өсімдіктер арасындағы байланысты толық түсіну үшін қосымша зерттеулер қажет екенін көрсетті. Алайда қарапайым тәжірибе де дыбыстың өсімдік дамуына әсері бар екенін дәлелдеуге мүмкіндік берді.Осы жобаның негізінде болашақта әртүрлі музыка жанрлары, дыбыс жиілігі мен қаттылығының өсімдікке әсерін кең ауқымда зерттеуге болады. Мұндай жұмыстар экологиялық таза ауыл шаруашылығын дамытуға, зиянсыз өнім өндіру тәсілдерін іздеуге және табиғатпен үйлесімді өмір сүру мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.

6 слайд

#7 слайд

7 слайд