Отынның энергиясы.
Отынның энергиясы.

#1 слайд
Отынның энергиясы.
Табиғаттан алынған
күш
Бұл сабақта біз отынның энергиясын, оның адамзат
тарихындағы рөлін және қазіргі заманғы қолданысын
зерттейміз. Отынның жануының физикалық негіздері
мен оның жылулық қасиеттерін тереңірек түсінеміз.
1 слайд
Отынның энергиясы. Табиғаттан алынған күш Бұл сабақта біз отынның энергиясын, оның адамзат тарихындағы рөлін және қазіргі заманғы қолданысын зерттейміз. Отынның жануының физикалық негіздері мен оның жылулық қасиеттерін тереңірек түсінеміз.
#2 слайд
«Отаным - алтын
бесігім!»
4 апта
2 слайд
«Отаным - алтын бесігім!» 4 апта
#3 слайд
Әрбір бала бағалы
Білім —
сенің
болашағың,
оны
жарқын ет!
Сен –
ерекше, сен
–
мықтысың!
Әр күнің
жаңа
мүмкіндікке
толы
болсын!
Оқы, үйрен,
өс —
болашағың
өз қолыңда!
Жеңістерің
көп, жолың
ашық
болсын!
Бүгінгі
талпыныс –
ертеңгі
табыс!
Әр сәтің
қуанышқа
толы
болсын
Кішкентай
қадамдар –
үлкен
жетістікке
жетелейді!!
3 слайд
Әрбір бала бағалы Білім — сенің болашағың, оны жарқын ет! Сен – ерекше, сен – мықтысың! Әр күнің жаңа мүмкіндікке толы болсын! Оқы, үйрен, өс — болашағың өз қолыңда! Жеңістерің көп, жолың ашық болсын! Бүгінгі талпыныс – ертеңгі табыс! Әр сәтің қуанышқа толы болсын Кішкентай қадамдар – үлкен жетістікке жетелейді!!
#4 слайд
2 топ
4 слайд
2 топ
#5 слайд
1 топ
5 слайд
1 топ
#6 слайд
1 топ
6 слайд
1 топ
#7 слайд
2 топ
7 слайд
2 топ
#8 слайд
2 топ
8 слайд
2 топ
#9 слайд
1 топ
9 слайд
1 топ
#10 слайд
2 топ
10 слайд
2 топ
#11 слайд
1 топ
11 слайд
1 топ
#12 слайд
ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ
Wordwoll платформасындағы ойын түріндегі тапсырманы орындайды.
https://wordwall.net/resource/61189767
Дискриптор :
Жылу мөлшерін біледі;
Формуланы біледі;
Үй тапсырмасына берілген
тапсырманы дұрыс орындай алады;
2 балл
12 слайд
ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ Wordwoll платформасындағы ойын түріндегі тапсырманы орындайды. https://wordwall.net/resource/61189767 Дискриптор : Жылу мөлшерін біледі; Формуланы біледі; Үй тапсырмасына берілген тапсырманы дұрыс орындай алады; 2 балл
#13 слайд
2.Бақыт
Еңлік
3. Дүйсенбай
Нұрсауле
4. Жакиянова
Нұрасыл
6. Самат
Нарқыз
5.Оразалы
Темірлан
1
1
1
1
1
7. Таукелов
Дастан
8 .Төлебай
Жадыра
1
1
2
2
2
2
2
2
2
3
3
3
3
3
3
3
4
4
4
4
4
4
4
5
5
5
5
5
5
5
6
6
6
6
6
6
6
7
7
7
7
7
7
7
8
8
8
8
8
8
8
9
9
9
9
9
9
9
10
10
10
10
10
10
10
1.Альжанов
Арлан.
12345678910
Бағалау
парағы
Жаңа сабақ
бекіту
Үй тапсырмасы
Практикалық
Слайд 20 жұмыс
Топпен жұмыс
Сабақты бекіту
13 слайд
2.Бақыт Еңлік 3. Дүйсенбай Нұрсауле 4. Жакиянова Нұрасыл 6. Самат Нарқыз 5.Оразалы Темірлан 1 1 1 1 1 7. Таукелов Дастан 8 .Төлебай Жадыра 1 1 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 8 8 8 8 8 8 8 9 9 9 9 9 9 9 10 10 10 10 10 10 10 1.Альжанов Арлан. 12345678910 Бағалау парағы Жаңа сабақ бекіту Үй тапсырмасы Практикалық Слайд 20 жұмыс Топпен жұмыс Сабақты бекіту
#14 слайд
Жалпы шолу
Отын дегеніміз не?
Отын – жану процесінде
жылу энергиясын бөлетін кез
келген зат. Ағаштан бастап
қазба отындарға дейін, отын
адамзаттың өмір сүруі мен
дамуында маңызды рөл
атқарды. Ол біздің үйлерімізді
жылытып, тағамды пісіріп,
өнеркәсіпті қозғады.
14 слайд
Жалпы шолу Отын дегеніміз не? Отын – жану процесінде жылу энергиясын бөлетін кез келген зат. Ағаштан бастап қазба отындарға дейін, отын адамзаттың өмір сүруі мен дамуында маңызды рөл атқарды. Ол біздің үйлерімізді жылытып, тағамды пісіріп, өнеркәсіпті қозғады.
#15 слайд
Отынның негізгі түрлері
Биоотын
Ағаш, биомасса, ауыл
шаруашылығы
қалдықтары. Қайта
қалпына келетін ресурс,
бірақ пайдалану әдісіне
байланысты
экологиялық мәселелер
тудыруы мүмкін.
Қазба отындар
Көмір, мұнай, табиғи
газ. Миллиондаған
жылдар бойы түзілген,
жоғары энергия
тығыздығына ие, бірақ
шектеулі және
қоршаған ортаға әсер
етеді.
Ядролық отын
Уран сияқты радиоактивті
элементтер. Жылу бөлу
үшін ядролық ыдырауды
қолданады, энергияның
өте қуатты көзі, бірақ
қалдықтарды басқаруды
талап етеді.
15 слайд
Отынның негізгі түрлері Биоотын Ағаш, биомасса, ауыл шаруашылығы қалдықтары. Қайта қалпына келетін ресурс, бірақ пайдалану әдісіне байланысты экологиялық мәселелер тудыруы мүмкін. Қазба отындар Көмір, мұнай, табиғи газ. Миллиондаған жылдар бойы түзілген, жоғары энергия тығыздығына ие, бірақ шектеулі және қоршаған ортаға әсер етеді. Ядролық отын Уран сияқты радиоактивті элементтер. Жылу бөлу үшін ядролық ыдырауды қолданады, энергияның өте қуатты көзі, бірақ қалдықтарды басқаруды талап етеді.
#16 слайд
Отынның меншікті жану жылуы
Отынның меншікті жану жылуы (немесе жану энтальпиясы) –
белгілі бір массадағы отын толық жанған кезде бөлінетін жылу
энергиясының мөлшері.
Бұл шама отынның энергия тиімділігін анықтайды және әдетте
Дж/кг немесе кДж/кг бірліктерімен өлшенеді.
16 слайд
Отынның меншікті жану жылуы Отынның меншікті жану жылуы (немесе жану энтальпиясы) – белгілі бір массадағы отын толық жанған кезде бөлінетін жылу энергиясының мөлшері. Бұл шама отынның энергия тиімділігін анықтайды және әдетте Дж/кг немесе кДж/кг бірліктерімен өлшенеді.
#17 слайд
Отын энергиясының болашағы
Дискриптор :
Отын энергиясының болашағы
туралы ой қорытып , жеткізе
алады
2 балл
17 слайд
Отын энергиясының болашағы Дискриптор : Отын энергиясының болашағы туралы ой қорытып , жеткізе алады 2 балл
#18 слайд
18 слайд
#19 слайд
Практикалық жұмыс
№1. 5 кг құрғақ ағашты жаққанда қандай жылу мөлшері бөлінеді? (Жауабы: 67 МДж)
№2. 2 кг көмір жаққанда қандай жылу мөлшері бөлінеді? (Жауабы: 41,5 МДж)
№3. 5 кг құрғақ ағашты және 5 кг шымтезекті жаққанда пеш бірдей жыли ма?
Неліктен? (Жауабы: 67 МДж және 54 МДж)
№4. Шымтезекті жаққанда бөлінетін 30 МДж жылу мөлшеріне тең болатын жылу
бөліну үшін қанша құрғақ отын жағу қажет? (Жауабы: 2 кг)
Дискриптор :
Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтайды;
Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есептер
шығаруда қолдана алады;
Есептің шартын түзеді алады;
ХБЖ ға айналдыра алады;
Жану жылуының формуласын түрлендіріп ,қолданып есептің жауабын
дұрыс таба алады;
3 балл
19 слайд
Практикалық жұмыс №1. 5 кг құрғақ ағашты жаққанда қандай жылу мөлшері бөлінеді? (Жауабы: 67 МДж) №2. 2 кг көмір жаққанда қандай жылу мөлшері бөлінеді? (Жауабы: 41,5 МДж) №3. 5 кг құрғақ ағашты және 5 кг шымтезекті жаққанда пеш бірдей жыли ма? Неліктен? (Жауабы: 67 МДж және 54 МДж) №4. Шымтезекті жаққанда бөлінетін 30 МДж жылу мөлшеріне тең болатын жылу бөліну үшін қанша құрғақ отын жағу қажет? (Жауабы: 2 кг) Дискриптор : Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтайды; Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдана алады; Есептің шартын түзеді алады; ХБЖ ға айналдыра алады; Жану жылуының формуласын түрлендіріп ,қолданып есептің жауабын дұрыс таба алады; 3 балл
#20 слайд
Функционалдық сауаттылық тапсырмасы
Қазақстандағы отын түрлері және олардың өндірісі
Қазақстан – табиғи ресурстарға бай ел. Мұнда отынның бірнеше түрі өндіріледі:
Көмір – елімізде ең көп өндірілетін отын түрі. Негізгі көмір кен орындары: Қарағанды, Екібастұз,
Шұбаркөл. Көмір негізінен электр станцияларын отынмен қамтамасыз етуге және металлургияда
қолданылады.
Мұнай – батыс өңірлерде (Атырау, Маңғыстау, Батыс Қазақстан облыстары) өндіріледі. Қазақстан
мұнайының бір бөлігі ішкі нарықта қолданылады, ал көп бөлігі Қытайға, Еуропа елдеріне
экспортталады.
Табиғи газ – негізінен Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан облыстарында өндіріледі. Газ тұрмыстық
қажеттіліктерде, өнеркәсіпте және жылу станцияларында пайдаланылады.
Уран – тікелей отын емес, бірақ атом энергетикасының маңызды шикізаты. Қазақстан – уран қоры
бойынша әлемде бірінші орында.
Биомасса және пеллеттер – ауыл шаруашылығы қалдықтарынан өндіріледі, экологиялық таза отын
ретінде қолданылады.
Қазақстанда отын түрлері тек ішкі тұтыну үшін ғана емес, сонымен қатар экспортқа да шығарылады.
Көмір – Ресей, Қытай, Қырғызстанға;
Мұнай – Қытай, Еуропа елдеріне;
Газ – Өзбекстан, Ресей, Қытайға.
Елімізде көмір қоры – шамамен 33,6 млрд тонна, мұнай қоры – 30 млрд баррель, газ қоры – 2,3 трлн м³.
Бұл ресурстар Қазақстан экономикасының маңызды бөлігі болып табылады.
20 слайд
Функционалдық сауаттылық тапсырмасы Қазақстандағы отын түрлері және олардың өндірісі Қазақстан – табиғи ресурстарға бай ел. Мұнда отынның бірнеше түрі өндіріледі: Көмір – елімізде ең көп өндірілетін отын түрі. Негізгі көмір кен орындары: Қарағанды, Екібастұз, Шұбаркөл. Көмір негізінен электр станцияларын отынмен қамтамасыз етуге және металлургияда қолданылады. Мұнай – батыс өңірлерде (Атырау, Маңғыстау, Батыс Қазақстан облыстары) өндіріледі. Қазақстан мұнайының бір бөлігі ішкі нарықта қолданылады, ал көп бөлігі Қытайға, Еуропа елдеріне экспортталады. Табиғи газ – негізінен Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан облыстарында өндіріледі. Газ тұрмыстық қажеттіліктерде, өнеркәсіпте және жылу станцияларында пайдаланылады. Уран – тікелей отын емес, бірақ атом энергетикасының маңызды шикізаты. Қазақстан – уран қоры бойынша әлемде бірінші орында. Биомасса және пеллеттер – ауыл шаруашылығы қалдықтарынан өндіріледі, экологиялық таза отын ретінде қолданылады. Қазақстанда отын түрлері тек ішкі тұтыну үшін ғана емес, сонымен қатар экспортқа да шығарылады. Көмір – Ресей, Қытай, Қырғызстанға; Мұнай – Қытай, Еуропа елдеріне; Газ – Өзбекстан, Ресей, Қытайға. Елімізде көмір қоры – шамамен 33,6 млрд тонна, мұнай қоры – 30 млрд баррель, газ қоры – 2,3 трлн м³. Бұл ресурстар Қазақстан экономикасының маңызды бөлігі болып табылады.
#21 слайд
Тапсырма 1. Мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз:
Қазақстанда қандай негізгі отын түрлері өндіріледі?
Мұнайдың негізгі экспорт бағыттарын атаңыз.
Табиғи газ Қазақстанда қай өңірлерде өндіріледі?
Қазақстанның көмір қоры шамамен қанша?
Уран қай салада қолданылады?
Тапсырма 2. Кестені толтырыңыз:
Отын түрі Өндіріле
тін
аймақта
р
Қолдану
саласы
Экспорт бағыттары
Көмір
Мұнай
Табиғи газ
Уран
Биомасса
Дискриптор :
Қазақтанның отын қоры туралы мәліметті қолданып
Кестені дұрыс толтыра алады;
Ішкі нарықта қанша тонна көмір қалатынын анықтай алады;
Экспорт көлемін есептей алады;
2 балл
21 слайд
Тапсырма 1. Мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз: Қазақстанда қандай негізгі отын түрлері өндіріледі? Мұнайдың негізгі экспорт бағыттарын атаңыз. Табиғи газ Қазақстанда қай өңірлерде өндіріледі? Қазақстанның көмір қоры шамамен қанша? Уран қай салада қолданылады? Тапсырма 2. Кестені толтырыңыз: Отын түрі Өндіріле тін аймақта р Қолдану саласы Экспорт бағыттары Көмір Мұнай Табиғи газ Уран Биомасса Дискриптор : Қазақтанның отын қоры туралы мәліметті қолданып Кестені дұрыс толтыра алады; Ішкі нарықта қанша тонна көмір қалатынын анықтай алады; Экспорт көлемін есептей алады; 2 балл
#22 слайд
Сабақты бекіту тапсырмасы
Educaplay платформасындағы ойын түріндегі тапсырманы орындайды.
https://www.educaplay.com/learning-resources/24389541-learning_resource.html
Дискриптор :
Отынның жану жылуын ,меншікті жану
жылуын және формулаларды біледі;
Сабақты бекіту тапсырмасын дұрыс орындай алады;
1 балл
22 слайд
Сабақты бекіту тапсырмасы Educaplay платформасындағы ойын түріндегі тапсырманы орындайды. https://www.educaplay.com/learning-resources/24389541-learning_resource.html Дискриптор : Отынның жану жылуын ,меншікті жану жылуын және формулаларды біледі; Сабақты бекіту тапсырмасын дұрыс орындай алады; 1 балл
#23 слайд
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 @uk.online_bilim
23 слайд
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 @uk.online_bilim
#24 слайд
Үй тапсырмасы:
Осы тақырып бойынша
реферат жазып келеміз
24 слайд
Үй тапсырмасы: Осы тақырып бойынша реферат жазып келеміз
шағым қалдыра аласыз













