Ою өрнек

#1 слайд
«Ою - өрнек түрлері

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты: 1)Білімділік мақсаты : Оқушыларға ою - өрнек туралы білім беру, оюдың түрлерін яғни Қазақтың ұлттық ою – өрнегімен таныстыру. оқушыларға өз бетінше жұмыс жасауды меңгерту. 2 ) Дамытушылық мақсаты: Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту мақсатында оқушыларды әдемілікке, сұлулыққа баулу, талғамдарының жоғары болуын дамыту. 3) Тәрбиелік мақсаты: Сабаққа қызығушылық ынтасын арттыру, оқушыларды шапшаңдыққа, өз бетінше еңбектенуге және ежелгі салт - дәстүрге тәрбиелеу.

2 слайд

#3 слайд
Сонау жазу – сызу болмаған ерте заманда өз ойын тасқа, сүйекке, ағашқа ойып қашап түсіріп отырған. Бір кезде осы ою- таңбалар келе- келе киізге, текемет, сырмақтарға түсірген.Осылай бірте - бірте ою - өрнек пайда болды. Ал біздің халқымыздың тіршілігінде ою - өрнектің алатын орны үлкен. Ол ұрпақтан – ұрпаққа жалғасып, дамып келе жатқан бірден - бір өнер. Шеберлер ою - өрнектің тілін, сырын, тарихын өте жақсы түсіне білген. Ата - бабадан қалған ою - өрнекті, мәдени шежіремізді сақтап, барынша ұлықтауымыз қажет. Жаңа сабақты түсіндіру :

3 слайд

#4 слайд
Бұйымдарға ою– өрнек бұйымдарын әсемдеуде қолданылуы «Ою–өрнек»- (латынның ornament – әсемдеу, сәндеу деген сөзден шыққан) үйлесімділікпен бір қалыпқа түскен элементтерден тұратын нақыштар : әр түрлі заттарды архитектуралық құрылыстарды, пластикалық өнер шығармаларын сәндеу үшін қолданылады. Ою деген – сөзбен өрнек деген сөздің мағынасы бір. Бұл сөздің ұғымында бір нәрсені ойып, кесіп алып жасау немесе екі затты оя кесіп қиюластырып жасау, бір нәрсенің бетіне ойып бедер түсіру деген мағына жатады

4 слайд

#5 слайд
Ою-өрнек түрлері : ҚОСМҮЙІЗ ҚЫРЫҚМҮЙІЗ СЫНЫҚ МҮЙІЗ  АРҚАРМҮЙІЗ ҚҰСҚАНАТ СУ ӨРНЕГІ

5 слайд

#6 слайд
Қазақ халқының кең көлемде қолданған ою-өрнектері: Зооморфтық Өсімдік тектес Космогония лық Геометриял ық

6 слайд

#7 слайд
Қолөнер халық өмірімен, тұрмысымен бірге жетіліп қайнасып келе жатыр. Сан алуан түрлі қолөнер бұйым әсемдігі, өрнегі, тұрмысқа мән беруі адамдарға рухани ләзат әкелген . Көз салып байыптап қараған адамға бұйымдар түрлі түсті ою- өрнек, оның орналасуы адамзат дүние табиғатпен біте қайнасқан сонау заманнан келе жатқан қарым- қатынасын, көңіл күйін , жан дүниесіндегі тыршылык күштердің бірлігін аңғаруға болады.

7 слайд

#8 слайд
«Мүйіз» өрнектері. Бұрын– сонды зерттеушы ғалымдардың барлығы бұл өрнектің негізі қойдың, архардың, бұғының, сиырдың мүйіздерін мегзеуден шыққан деп түйеді. Бізше де сол дұрыс сияқты, өйткені « мүйіз » өрнегі өте ескі өрнек және ол көбінесе мал шаруашылығымен айналысқан көшпелі не жартылай көшпелі елдердің қолөнерінде негізгі мәнер ретінде жиі кездеседі. ҚҰСҚАНАТ СЫНЫҚМҮЙІЗ

8 слайд

#9 слайд
«ҚҰСҚАНАТ» ою-өрнегі мүйіз оюымен не шахмат шақпақтарыньң ізімен бейнеленген құстың қанаты тәріздес ою-өрнек. Ал бұйымдарда көп қолданылатын бұл ою қанатын жайып, ұшып келе жатқан құсты тұспалдайды. Қазіргі кезде «құсқанаты» ою-өрнегін басқа өрнектермен аралас колдана береді. ШЫТЫРМАН »  ою-өрнегі көп жапырақты есімдік пен көп тармақты мүйіз және геометриялық фигуралар аралас келетін күрделі өрнек. Мұндай өрнектер заттардың бетіне көп тармақ болып желіленіп келуі бүтін бір сюжетті (жайлау, орман, жазық дала, кең сахара) мегзеп жасалады

9 слайд

#10 слайд
Сергіту сәті: Оқушыларға ою элементерін пайдалана отырып ою ойғызу, сурет салу, қайшымен жұмыс. Ою ойған кезде симметрия сақтау керек. Симметрия дегеніміз- ою-өрнектің екі жағының тең блуы. Композиция дегеніміз- өрнектерді бұйымның бетіне реттеп орналастыру.

10 слайд

#11 слайд
«ҚҰСҚАНАТ» оюын оямыз.

11 слайд

#12 слайд
Олай болса оқушылар мына мақал- мәтелдерді шешейік. Жалғасын тап. 1. « Өнерлі болу – зейнет Өнерсіз болу .............» ( бейнет ) 2.« Ою ойғаның ............ ұшқыр » ( ойы ) 3. « ........... көп жерде өнер көп » ( шебер ) 4. « Жеті рет өлшеп...........» ( бір рет кес ) 5. « Байлықтың атасы – еңбек , Анасы - ........» ( жер )

12 слайд

#13 слайд
VI. Жаңа сабақты бекіту : Тест сұрақтары беріледі: 1. Ою - өрнектің неше түрі бар? а) 200 б) 300 в) 400 2. «Гүл» оюы нені бейнелейді? а) бейбітшілік б) қуаныш в) тоқшылық 3. Аспан әлеміне байланысты ою – өрнек? а) айшық б) балта в) көбелек 4. Құстарға байланысты өрнектер: а) жұлдыз б) қазтабан в) айшық 5. Ертеде ою - өрнекті матаға түсіру үшін қандай тәсілді қолданған? а) қарындаш б) уыз в) бор

13 слайд

#14 слайд
V. Қортынды : Оқушылар бүгінгі тақырыпта біз ою-өрнек түрлерімен таныса отырып өзімізге көпдеген мағулмат жинадық. Қазақ халқының сал – дәстүрлерінде қолданатын осы ою – өрнектерді танысып білді. IV. Үйге тапсырма: Өздеріңе ұнаған ою – өрнекті ойып келыңдер . IIV. Оқушылардың білімін бағалау : Оқушылар сабаққа белсене қатысып , сұрақтарға жауап беруіне және ою ойыуына қарай білімідерін бағалау.

14 слайд

#15 слайд
Назарларыңызға рахмет!

15 слайд