1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Өзен және көл 4-сынып

#1 слайд
ПӘНІ: ДҮНИЕТАНУ
МҰҒАЛІМІ: ҚАНЫБЕК Х.Ш.
Сабақтың тақырыбы: Өзен және көл
Сабақтың мақсаты:
Білімділігі: Қазақстанның өзендері мен көлдері жайында бастапқы
түсінік қалыптастыру.
Дамытушылығы: Оқушылырдың өзен мен көл туралы
дүниетанымын,танымдылық қабілетін, өзен мен көлдерді пайдалану
және сақтау жайында пікір,сенім қалыптастыру,шығармашылығын
дамыту.
Тәрбиелігі: Адамгершілікке, табиғатты қорғауға, өзен мен көл
суларын қорғау туралы экологиялық тәрбие беру.
Көрнекілігі: Суреттер, Қазақстан картасы, тірек-сызбалар, мақал-
мәтелдер, интерактивті тақта.
Түрі: Жаңа білімді игерту сабағы, танымдық сабақ.
Әдісі: Түсіндіру,ой жинақтау, ой қорыту,көрнекілікпен жұмыс.
1 слайд
ПӘНІ: ДҮНИЕТАНУ МҰҒАЛІМІ: ҚАНЫБЕК Х.Ш. Сабақтың тақырыбы: Өзен және көл Сабақтың мақсаты: Білімділігі: Қазақстанның өзендері мен көлдері жайында бастапқы түсінік қалыптастыру. Дамытушылығы: Оқушылырдың өзен мен көл туралы дүниетанымын,танымдылық қабілетін, өзен мен көлдерді пайдалану және сақтау жайында пікір,сенім қалыптастыру,шығармашылығын дамыту. Тәрбиелігі: Адамгершілікке, табиғатты қорғауға, өзен мен көл суларын қорғау туралы экологиялық тәрбие беру. Көрнекілігі: Суреттер, Қазақстан картасы, тірек-сызбалар, мақал- мәтелдер, интерактивті тақта. Түрі: Жаңа білімді игерту сабағы, танымдық сабақ. Әдісі: Түсіндіру,ой жинақтау, ой қорыту,көрнекілікпен жұмыс.
#2 слайд
Сабақ барысы: ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық
Тамшы болып тамайық,
Арықпен бірге ағайық.
Көлшік болып жиналып,
Күнге қолды бұлғайық.
Бу болып аспан төрінде,
Бұлттар санын құрайық.
Бұлттан жаңбыр сөгілер,
Жер әлемге төгілер.
2 слайд
Сабақ барысы: ұйымдастыру кезеңі Психологиялық дайындық Тамшы болып тамайық, Арықпен бірге ағайық. Көлшік болып жиналып, Күнге қолды бұлғайық. Бу болып аспан төрінде, Бұлттар санын құрайық. Бұлттан жаңбыр сөгілер, Жер әлемге төгілер.
#3 слайд
Үй тапсырмасын сұрау. «Жер асты сулары»
Сусыз тіршілік жоқ дегенді қалай түсінесің?
Табиғатта су айналымы қалай жүреді?
Жер асты суларының қандай маңызы бар?
Жер асты сулары қалай пайда болады?
Қандай суларды минералды сулар деп атайды?
Шипалы сулар туралы не білеміз?
3 слайд
Үй тапсырмасын сұрау. «Жер асты сулары» Сусыз тіршілік жоқ дегенді қалай түсінесің? Табиғатта су айналымы қалай жүреді? Жер асты суларының қандай маңызы бар? Жер асты сулары қалай пайда болады? Қандай суларды минералды сулар деп атайды? Шипалы сулар туралы не білеміз?
#4 слайд
СУ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ? ҚАНДАЙ
ЖҰМБАҚ БІЛЕМІЗ ?
Су
4 слайд
СУ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ? ҚАНДАЙ ЖҰМБАҚ БІЛЕМІЗ ? Су
#5 слайд
ПОЭЗИЯ САҒАТЫ
Өлең жолдарын оқу.
- Таулардан өзен ағар сарқыраған
Айнадай сәуле беріп жарқыраған.
Жел соқса, ыстық соқса бір қалыпта
Аралап тау мен тасты арқыраған.
- Өлең не туралы?
- Авторы кім?
-Бүгінгі өтетін тақырыбымыз «Өзен және көл»
5 слайд
ПОЭЗИЯ САҒАТЫ Өлең жолдарын оқу. - Таулардан өзен ағар сарқыраған Айнадай сәуле беріп жарқыраған. Жел соқса, ыстық соқса бір қалыпта Аралап тау мен тасты арқыраған. - Өлең не туралы? - Авторы кім? -Бүгінгі өтетін тақырыбымыз «Өзен және көл»
#6 слайд
Тақырыпқа түсінік беру.
- Қазақстан кең байтақ өлке. Ол - Еуразияның ең ірі
мемлекеттерінің бірі. Қазақстан орман-тоғайлы,
шалғынды, таулы, өзен, көлді жерлерге бай.
Қазақстан аумағында ірілі-ұсақты 85 мың өзен бар.
Тұщы судың бір көзі – өзен. Қалалар, ірі елді мекенденр
өзен жағасына салынады. Ертіс өзнінің бойында Өскемен,
Семей, Павлодар қалалары орналасқан. Өнеркәсіп
орындары да өзенге таяу салынады. Оларға тұщы су көп
керек долады. Үлкен өзендер - қатынас жолы. Кемелермен
жолаушылар мен жүк тасиды. Өзен суымен егістік
суарылады және су стансалары салынып, су күшінен
электр қуаты алынады.
6 слайд
Тақырыпқа түсінік беру. - Қазақстан кең байтақ өлке. Ол - Еуразияның ең ірі мемлекеттерінің бірі. Қазақстан орман-тоғайлы, шалғынды, таулы, өзен, көлді жерлерге бай. Қазақстан аумағында ірілі-ұсақты 85 мың өзен бар. Тұщы судың бір көзі – өзен. Қалалар, ірі елді мекенденр өзен жағасына салынады. Ертіс өзнінің бойында Өскемен, Семей, Павлодар қалалары орналасқан. Өнеркәсіп орындары да өзенге таяу салынады. Оларға тұщы су көп керек долады. Үлкен өзендер - қатынас жолы. Кемелермен жолаушылар мен жүк тасиды. Өзен суымен егістік суарылады және су стансалары салынып, су күшінен электр қуаты алынады.
#7 слайд
Табиғи су қоймалар
Өзен
Көл Теңіз
Мұхит
Өзендер
Торғай
Жайық
Ертіс
Есіл
Сарысу
Тобыл
Нұра
Сырдария
7 слайд
Табиғи су қоймалар Өзен Көл Теңіз Мұхит Өзендер Торғай Жайық Ертіс Есіл Сарысу Тобыл Нұра Сырдария
#8 слайд
Көл
Жер бетіндегі суға толған табиғи ойыстар.
Үлкен көлдер – теңіз деп аталады.
Каспий
теңізі
Арал
теңізі
Зайсан
көлі
Балқаш
көлі
Ащы
Тұщы
Өзен құймайды
сонд. ащы
Ірі өзендер
келіп құяды
8 слайд
Көл Жер бетіндегі суға толған табиғи ойыстар. Үлкен көлдер – теңіз деп аталады. Каспий теңізі Арал теңізі Зайсан көлі Балқаш көлі Ащы Тұщы Өзен құймайды сонд. ащы Ірі өзендер келіп құяды
#9 слайд
Оқулықпен жұмыс
А) Мәтінді тізбектей оқыту.
Ә) Сұрақтарға жауап беру.
- Адам тіршілігі үшін өзен мен көлдің қандай маңызы
бар?
(егістік суарылады, кемелер жүзеді, жолаушылар жүк
тасиды, электр алады)
Қазақстанның физикалық картасынан ірі-ірі өзендер
мен көлдерді тап.
Арал теңізіне және Балқаш көліне құятын қан-
дай өзендерді білесің?
9 слайд
Оқулықпен жұмыс А) Мәтінді тізбектей оқыту. Ә) Сұрақтарға жауап беру. - Адам тіршілігі үшін өзен мен көлдің қандай маңызы бар? (егістік суарылады, кемелер жүзеді, жолаушылар жүк тасиды, электр алады) Қазақстанның физикалық картасынан ірі-ірі өзендер мен көлдерді тап. Арал теңізіне және Балқаш көліне құятын қан- дай өзендерді білесің?
#10 слайд
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ КАРТАСЫНАН ІРІ-ІРІ ӨЗЕНДЕР МЕН
КӨЛДЕРДІ ТАП.
АРАЛ ТЕҢІЗІНЕ ЖӘНЕ БАЛҚАШ КӨЛІНЕ ҚҰЯТЫН ҚАНДАЙ ӨЗЕНДЕРДІ
БІЛЕСІҢ?
10 слайд
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ КАРТАСЫНАН ІРІ-ІРІ ӨЗЕНДЕР МЕН КӨЛДЕРДІ ТАП. АРАЛ ТЕҢІЗІНЕ ЖӘНЕ БАЛҚАШ КӨЛІНЕ ҚҰЯТЫН ҚАНДАЙ ӨЗЕНДЕРДІ БІЛЕСІҢ?
#11 слайд
Қызықты мәліметтер
Су туралы статистика
Сен білесің бе?
11 слайд
Қызықты мәліметтер Су туралы статистика Сен білесің бе?
#12 слайд
ДӘПТЕРМЕН ЖҰМЫС
ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ЖҰМЫС
І қатар
Өзен, көлдердің пайдасы мен зиянын жаз
ІІ қатар
Өзен туралы 5 жолды өлең жаз
ІІІ қатар
Су туралы мақал-мәтел жаз
12 слайд
ДӘПТЕРМЕН ЖҰМЫС ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ЖҰМЫС І қатар Өзен, көлдердің пайдасы мен зиянын жаз ІІ қатар Өзен туралы 5 жолды өлең жаз ІІІ қатар Су туралы мақал-мәтел жаз
#13 слайд
«Өзен» Сұрақтары:
Құрлық бетіндегі түрлі ойыс.
Тұзды көлден қандай пайдалы минерал өндіріледі?
Балқашқа құятын өзеннің бірі
Өзеннің жер бетіндегі белгілі бір ойысты бойлап ағуы.
Е
Ө
Н
З
К
Ө
Л
«Көл» Сұрақтары:
Қазақстандағы тұзды теңіз.
Жылғалар бір – бірімен қосылып нені құрайды?
Сайдың түбінен шығып, ылдиға қарай сылдырап
ағады.
Сабақты қорыту: сөзжұмбақты шешу
13 слайд
«Өзен» Сұрақтары: Құрлық бетіндегі түрлі ойыс. Тұзды көлден қандай пайдалы минерал өндіріледі? Балқашқа құятын өзеннің бірі Өзеннің жер бетіндегі белгілі бір ойысты бойлап ағуы. Е Ө Н З К Ө Л «Көл» Сұрақтары: Қазақстандағы тұзды теңіз. Жылғалар бір – бірімен қосылып нені құрайды? Сайдың түбінен шығып, ылдиға қарай сылдырап ағады. Сабақты қорыту: сөзжұмбақты шешу
#14 слайд
ТЕСТ ЖҰМЫСЫ
1. Қазақстанның өзендері:
А) Ертіс, Ніл, Нұра
Ә) Сырдария, Ертіс, Нұра
Б) Лена, Енисей, Сена
2. Қарағанды мен Екібастұзда не өндіріледі?
А) Мұнай
Ә) Көмір
Б) Газ
3. Шипалы су шығатын жер қалай аталады?
А) Құдық
Ә) Бастау
Б) Арасан
4. Жер асты суының негізгі көзі:
А) Тұщы су
Ә) Құдық
Б) Жауын – шашын
5. Жер бетін өзгертетін апат:
А) Селдер
Ә) Су тасқындары
Б) Мұз айдындары
6. Судың үш күйін ата:
А) Қатты, сұйық, газ
Ә) Таза, ақ, көгілдір
Б) Сұйық, газ, мөлдір
14 слайд
ТЕСТ ЖҰМЫСЫ 1. Қазақстанның өзендері: А) Ертіс, Ніл, Нұра Ә) Сырдария, Ертіс, Нұра Б) Лена, Енисей, Сена 2. Қарағанды мен Екібастұзда не өндіріледі? А) Мұнай Ә) Көмір Б) Газ 3. Шипалы су шығатын жер қалай аталады? А) Құдық Ә) Бастау Б) Арасан 4. Жер асты суының негізгі көзі: А) Тұщы су Ә) Құдық Б) Жауын – шашын 5. Жер бетін өзгертетін апат: А) Селдер Ә) Су тасқындары Б) Мұз айдындары 6. Судың үш күйін ата: А) Қатты, сұйық, газ Ә) Таза, ақ, көгілдір Б) Сұйық, газ, мөлдір
#15 слайд
IV. Үй тапсырмасы: «Өзен және көл»
тақырыбын оқу, әңгімелеу, сурет салу,
өзен туралы эссе жазу
V. Бағалау.
15 слайд
IV. Үй тапсырмасы: «Өзен және көл» тақырыбын оқу, әңгімелеу, сурет салу, өзен туралы эссе жазу V. Бағалау.
#16 слайд
(Әр түрлі көркем шығармалардан алынған сөйлемдер
оқимын. Әрбір сөй-лемнен соң суға сипаттама беріңдер.
Тақтада СУ деп жазылғаннан кейінгі бос орынға,
оқушылар өз жауаптарын жалғастырып жазады.)
1) Бұлақ сылдыры қандай әсем! (Су ... ... )
2) Алақай, бұлақ ән салып жатыр! (Су ... ... )
3) Су қандай мөп-мөлдір! Тап-таза! (Су ... ... )
4) Рақат-ай! Денемнің сүргігені-ай! (Су ... ... )
5) Уһ! Салқын судың шөлімді басқаны-ай! (Су ... ...
)
16 слайд
(Әр түрлі көркем шығармалардан алынған сөйлемдер оқимын. Әрбір сөй-лемнен соң суға сипаттама беріңдер. Тақтада СУ деп жазылғаннан кейінгі бос орынға, оқушылар өз жауаптарын жалғастырып жазады.) 1) Бұлақ сылдыры қандай әсем! (Су ... ... ) 2) Алақай, бұлақ ән салып жатыр! (Су ... ... ) 3) Су қандай мөп-мөлдір! Тап-таза! (Су ... ... ) 4) Рақат-ай! Денемнің сүргігені-ай! (Су ... ... ) 5) Уһ! Салқын судың шөлімді басқаны-ай! (Су ... ... )

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген