Презентация 6.1. Сарматтардың қоғамдық құрылысы мен шаруашылық өмірі

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: §6.1. Сарматтардың қоғамдық құрылысы мен шаруашылық өмірі (1 сабақ)

1 слайд

#2 слайд
Оқу мақсаты: •5.3.1.1 – картада тайпалық одақтардың орналасуын көрсету; •5.1.2.2 – әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру

2 слайд

#3 слайд
Бұл сабақта біз: -Сарматтардың тұрмыс тіршілігі мен әлеуметтік топтарының ерекшеліктерін білеміз; -Картадан сармат тайпаларының аумағын анықтаймыз;

3 слайд

#4 слайд
•Сарматтар еліміздің батыс аумағын б.з.б VІІІ ғасыр мен б.з.- дың V ғасырында мекендеген. Кейіннен сарматтар Солтүстік Кавказ бен Қара теңіздің солтүстік жағалауына жылжиды. •Сарматтар Орал, Тобыл, Жем өзендері мен Солтүстік Каспий маңына дейін, Мұғалжар тауынан Дон өзеніне дейінгі аумақты мекендеді.

4 слайд

#5 слайд
•Оңтүстік Орал, Еділ бойы, Батыс Қазақстан жеріндегі сарматтардың мөлшерлі саны ғалымдардың болжауы бойынша  Б.з.б. ІІІ-ІІ ғасырларда 20 мың; Б.з.б. ІІ-І ғасырларда 10 мың; Б.з.б. І ғасыр мен б.з. І ғасыры 5-7 мыңға жуық адам болған. •Сарматар санының күрт кемуін ғалымдар ұзақ жылдарға созылған қатты қуаңшылықпен байланыстырады.

5 слайд

#6 слайд
•Олар көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығымен айналыты. •Жылқы, қой, ірі қара, түйе өсірді. •Жылқы өсіру көшпелілерді көшіп-қонатын күш көлікпен қамтамасыз етті. •Страбонның жазуынша, олар жайылым таңдап көшіп жүрген.

6 слайд

#7 слайд
•Олар киіз үйлерде тұрған. •Сонымен қатар Страбонның мәліметтері бойынша, оларда арбаға орнатылған үйлер де болған. •Көшпелілердің қыстаулары негізінен Оңтүстік Үстірт пен Маңғыстауда, ал жайлауы солтүстік аудандарда болған.

7 слайд

#8 слайд
•Еділ мен Жайық және Қара теңіз бойындағы сарматтар мал шаруашылығымен қатар егіншілікпен де айналысты. •Бұл өңірдегі сарматтардың тұрақты мекендері де болған. •Ондағылар жер өңдеп, егін еккен, қолөнер кәсібімен айналысқан.

8 слайд

#9 слайд
•Сарматтар өмірінде аңшылық үлкен рөл атқарады. •Аңшылық қосымша кәсіп –қызықтау, сейіл құру қызметін де атқарды. •Аң аулау арқылы сармат жастары жауынгерлік өнерін жетілдірген. •Олар: киік, қарақұйрық, коян, түлкі, әртүрлі құстар аулады.

9 слайд

#10 слайд
•Патша елді басқаруда әскери қолбасшыларына сүйенді. •Сондықтан сармат қоғамында әскери топ үсемдік етті. •Ер азаматтардың барлығы жауынгер саналды. •Әскери демократия негізінде жауынгерлер өз жиналыстарында көсемдерін сайлап, мәселелерді шешті.

10 слайд

#11 слайд
•Сармат қоғамында әйелдердің мәртебесі жоғары болды. •Қауымдағы ерлер мен әйелдер тең саналған. •Сарматтардың әйелдері әдетте жасақ құрамына кірген. •Оған олардың қабірлерінен қару-жарақтың көп табылуы дәлел.

11 слайд