1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Презентация Әдіс-тәсілдер

#1 слайд
Оқушылардың функционалдық
сауаттылығын арттырудағы сын
тұрғысынан ойлау
технологиясының маңызы
1 слайд
Оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттырудағы сын тұрғысынан ойлау технологиясының маңызы
#2 слайд
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•Ақпаратты өз бетінше меңгереді және ойлайды
•Мәтінмен өз бетінше жұмыс жасау дағдысын дамыту
•Ақпаратпен ықыласты жұмыс жасау
•Мәтінді белгілеп алу, тұжырымдау және мәтінге сұрақтар қою
•Сыныптастарының жауабын ықыласпен тыңдау
•өз оқуына және сыныптастарының оқуына жауапкершілікпен қарау
•таным әрекеті процесінде қарым-қатынас жасау шеберлігі қалыптасады
•1-қадам: сабақ тақырыбын және тапсырмаларды жариялау, кестеге сұрақтарды
күрделілігіне қарай жазу және тұжырымдау
•Жіңішке сұрақтар - бір рет қана дәлелді жауап қажет ететін сұрақтарЖуан сұрақтар –
күрделі, толық жауап беріп, талдауды қажет етеді
•2-қадам: әр оқушыныі тақырыпты оқу барысындасұрақтарына алғысы келетін
жауаптарын жеке тұжырымдау
•3-қадам: мәтінді оқу, мәтінді оқу барысында әр деңгейлі сұрақтардың қойылуы және
жинақталуы
•4-қадам: оқушылар жұпта бір-біріне сұрақ қояды және алынған білімді терең түсінуді
қамтамасыз ету үшін жауаптарын талқылайды
«Жіңішке» және «жуан» сұрақтар кесте сызбасы
2 слайд
Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •Ақпаратты өз бетінше меңгереді және ойлайды •Мәтінмен өз бетінше жұмыс жасау дағдысын дамыту •Ақпаратпен ықыласты жұмыс жасау •Мәтінді белгілеп алу, тұжырымдау және мәтінге сұрақтар қою •Сыныптастарының жауабын ықыласпен тыңдау •өз оқуына және сыныптастарының оқуына жауапкершілікпен қарау •таным әрекеті процесінде қарым-қатынас жасау шеберлігі қалыптасады •1-қадам: сабақ тақырыбын және тапсырмаларды жариялау, кестеге сұрақтарды күрделілігіне қарай жазу және тұжырымдау •Жіңішке сұрақтар - бір рет қана дәлелді жауап қажет ететін сұрақтарЖуан сұрақтар – күрделі, толық жауап беріп, талдауды қажет етеді •2-қадам: әр оқушыныі тақырыпты оқу барысындасұрақтарына алғысы келетін жауаптарын жеке тұжырымдау •3-қадам: мәтінді оқу, мәтінді оқу барысында әр деңгейлі сұрақтардың қойылуы және жинақталуы •4-қадам: оқушылар жұпта бір-біріне сұрақ қояды және алынған білімді терең түсінуді қамтамасыз ету үшін жауаптарын талқылайды «Жіңішке» және «жуан» сұрақтар кесте сызбасы
#3 слайд
А) 9 сынып. Дене импульсі. Импульстің сақталу заңы.
«Жіңішке» сұрақтар «Жуан» сұрақтар
1. Дене импульсі дегеніміз не?
Белгіленуі, формуласы, өлшем
бірлігі.
2. Күш импульсі дегеніміз не?
Формуласы, өлшем бірлігі.
3. Дене импульсі мен күш
импульсі арасындағы байланысты
жаз.
4. Тұйық жүйе дегеніміз не?
1. Дене импульсінің бағыты қалай
анықталады? Себебін түсіндір.
2. Күш импульсінің бағыты қалай
бағытталады? Себебін түсіндір.
3. Импульс түріндегі Ньютонның
екінші заңын тұжырымдап көрсет.
4. Импульстің сақталу заңын 3
дене үшін тұжырымдаңдар.
3 слайд
А) 9 сынып. Дене импульсі. Импульстің сақталу заңы. «Жіңішке» сұрақтар «Жуан» сұрақтар 1. Дене импульсі дегеніміз не? Белгіленуі, формуласы, өлшем бірлігі. 2. Күш импульсі дегеніміз не? Формуласы, өлшем бірлігі. 3. Дене импульсі мен күш импульсі арасындағы байланысты жаз. 4. Тұйық жүйе дегеніміз не? 1. Дене импульсінің бағыты қалай анықталады? Себебін түсіндір. 2. Күш импульсінің бағыты қалай бағытталады? Себебін түсіндір. 3. Импульс түріндегі Ньютонның екінші заңын тұжырымдап көрсет. 4. Импульстің сақталу заңын 3 дене үшін тұжырымдаңдар.
#4 слайд
Б) 7 сынып. Диффузия
«Жіңішке» сұрақтар
«Жуан» сұрақтар
Қатты денелерде диффузия құбылыс
бола ма?
Неліктен оттың түтіні желсіз күннің
өзінде көрінбейді?
Диффузияның жылдамдығы
температураға тәуелді ме?
Қыстыгүні өзен мен көлдің бетін қалың
мұз басқанда судағы
балықтардыңқырылып қалатынын
қалай түсіндіруге болады?
Заттың қандай агрегаттық күйінде
диффузия құбылысы жылдамырақ
жүреді?
Түрлі түсті дымқыл матаны неліктен ақ
түсті матамен ұзақ уақыт бірге қоюға
болмайды?
Диффузия құбылысын заттың
молекулаларының қозғалысымен
түсіндіруге бола ма?
Көмірқышқыл газы бар жабық ыдысты
таразыға тасымен теңестіріп қойылды.
Қақпағын ашқан соң тепе-теңдік
бұзылуы неліктен?
4 слайд
Б) 7 сынып. Диффузия «Жіңішке» сұрақтар «Жуан» сұрақтар Қатты денелерде диффузия құбылыс бола ма? Неліктен оттың түтіні желсіз күннің өзінде көрінбейді? Диффузияның жылдамдығы температураға тәуелді ме? Қыстыгүні өзен мен көлдің бетін қалың мұз басқанда судағы балықтардыңқырылып қалатынын қалай түсіндіруге болады? Заттың қандай агрегаттық күйінде диффузия құбылысы жылдамырақ жүреді? Түрлі түсті дымқыл матаны неліктен ақ түсті матамен ұзақ уақыт бірге қоюға болмайды? Диффузия құбылысын заттың молекулаларының қозғалысымен түсіндіруге бола ма? Көмірқышқыл газы бар жабық ыдысты таразыға тасымен теңестіріп қойылды. Қақпағын ашқан соң тепе-теңдік бұзылуы неліктен?
#5 слайд
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•бұрын меңгерілген білімді объектінің анықталған семантикалық сипатына қарай
салыстырады.
•Анықтайтын объектінің қандай семантикалық сипатқа ие болатынын болжайды.
•Сематикалық картадағы мақұлдау немесе түзету белгілеріне қарап, анықталатын объекті
туралы болжамы жайында рефлексия жасайды.
•Мәтінмен жұмыс жасау дағдысын дамытады
•Ақпаратпен жұмыс жасауға ынталы болады.
•таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі қалыптасады.
Жүзеге асыру қадамдары:
•1-қадам: мұғалім сызба кестені алдын-ала дайындап алады
•2-қадам: оқушылар өткен тақырыптарды талдайды және «+» - ия, «-» жоқ белгілерін әр
нысанның кестедегі тұсына сипатына қарай белгілеп отырады.
•3-қадам: жаңа тақырыпты өтер алдында оқушылар мәтінді оқу барысында семантикалық
сипаттамада әлі өздеріне түсініксіз тұстарға «?» белгісін қояды.
•4-қадам: жаңа мәтінді оқу
•5-қадам: оқыған мәтінді талдау, кестеге қайта оралу: қосымша алынған мәліметтері бойынша
түзетулер енгізу немес алдыңғы жауаптарын бекіту
«Семантикалық карта»
әдісі
5 слайд
Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •бұрын меңгерілген білімді объектінің анықталған семантикалық сипатына қарай салыстырады. •Анықтайтын объектінің қандай семантикалық сипатқа ие болатынын болжайды. •Сематикалық картадағы мақұлдау немесе түзету белгілеріне қарап, анықталатын объекті туралы болжамы жайында рефлексия жасайды. •Мәтінмен жұмыс жасау дағдысын дамытады •Ақпаратпен жұмыс жасауға ынталы болады. •таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі қалыптасады. Жүзеге асыру қадамдары: •1-қадам: мұғалім сызба кестені алдын-ала дайындап алады •2-қадам: оқушылар өткен тақырыптарды талдайды және «+» - ия, «-» жоқ белгілерін әр нысанның кестедегі тұсына сипатына қарай белгілеп отырады. •3-қадам: жаңа тақырыпты өтер алдында оқушылар мәтінді оқу барысында семантикалық сипаттамада әлі өздеріне түсініксіз тұстарға «?» белгісін қояды. •4-қадам: жаңа мәтінді оқу •5-қадам: оқыған мәтінді талдау, кестеге қайта оралу: қосымша алынған мәліметтері бойынша түзетулер енгізу немес алдыңғы жауаптарын бекіту «Семантикалық карта» әдісі
#6 слайд
10 сынып. Термодинамиканың бірінші заңын
изопроцестерге қолдану.
2
1
2
1
T
T
V
V
2
1
2
1
T
T
P
P
AUQ
p
ИзопроцестерТұрақты Заң Термодинамиканың І заңы
PVT P
1
V
1
=
P
2
V
2
Q=
A
Q= ΔU
Изохоралық -+- - + - - - +
изобаралық +-- + - - - + -
изотермалық--+ - - + + - -
6 слайд
10 сынып. Термодинамиканың бірінші заңын изопроцестерге қолдану. 2 1 2 1 T T V V 2 1 2 1 T T P P AUQ p ИзопроцестерТұрақты Заң Термодинамиканың І заңы PVT P 1 V 1 = P 2 V 2 Q= A Q= ΔU Изохоралық -+- - + - - - + изобаралық +-- + - - - + - изотермалық--+ - - + + - -
#7 слайд
«Тұжырымдамалық кесте» сызбасы
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•үш және одан да көп аспектілерді немесе сұрақтарды анықтамалық белгісі
мен қасиеттеріне қарай салыстыра біледі
•мәтінмен өз бетінше жұмыс жасау дағдысын дамытады
•ақпаратпен ынталы жұмыс жасайды
•таным әрекеті процесінде қарым-қатынас жасау шеберлігі қалыптасады
•Жүзеге асыру қадамдары:
•1-қадам: мұғалім кесте-сызба дайындайды
•2-қадам: егер бұл қортынды сабақ болса, оқушылар кестені оқыған
мәліметтері негізінде толтырады;
•егер жаңа тақырыпты меңгеру сабағы болса, кестені ақпаратты алу
барысында толтырады
•3-қадам: жұпта, топта талқылау
7 слайд
«Тұжырымдамалық кесте» сызбасы Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •үш және одан да көп аспектілерді немесе сұрақтарды анықтамалық белгісі мен қасиеттеріне қарай салыстыра біледі •мәтінмен өз бетінше жұмыс жасау дағдысын дамытады •ақпаратпен ынталы жұмыс жасайды •таным әрекеті процесінде қарым-қатынас жасау шеберлігі қалыптасады •Жүзеге асыру қадамдары: •1-қадам: мұғалім кесте-сызба дайындайды •2-қадам: егер бұл қортынды сабақ болса, оқушылар кестені оқыған мәліметтері негізінде толтырады; •егер жаңа тақырыпты меңгеру сабағы болса, кестені ақпаратты алу барысында толтырады •3-қадам: жұпта, топта талқылау
#8 слайд
7- сынып. Заттың агрегаттық күйлері
Агрегаттық күйлерҚасиетіМолекулалар
ының
орналасу
ы
Молекулаларын
ың
арақашықт
ығы
Молекулаларының
қозғалысы
Қатты
Сұйық
Газдар
8 слайд
7- сынып. Заттың агрегаттық күйлері Агрегаттық күйлерҚасиетіМолекулалар ының орналасу ы Молекулаларын ың арақашықт ығы Молекулаларының қозғалысы Қатты Сұйық Газдар
#9 слайд
«Түртіп алу» әдісі
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•оқылған ақпарат туралы өз түсінігін қадағалау;
•ойлаудың іске асуын белгілеп отыру (карандашпен);
•бұрыннан таныс мәліметті жаңа мәліметпен ұштастыру;
•берілген ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау;
•мәтін мен оқылған проблемаға сұрақ қою, тұжырымдау;
•алда оқылатын проблеманың бағытын анықтау;
•таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі қалыптасады.
Жүзеге асыру қадамдары:
•1-қадам: мәтінді оқу. Оқи отырып
•«v» - маған таныс
•«+» - мен үшін жаңалық
•«-» - мен білетін түсінікке сәйкес келмейді
•2-қадам: өз бетінше оқыған мәтіннің нәтижесін әуелі жұпта, сосын топта талқылау
9 слайд
«Түртіп алу» әдісі Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •оқылған ақпарат туралы өз түсінігін қадағалау; •ойлаудың іске асуын белгілеп отыру (карандашпен); •бұрыннан таныс мәліметті жаңа мәліметпен ұштастыру; •берілген ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау; •мәтін мен оқылған проблемаға сұрақ қою, тұжырымдау; •алда оқылатын проблеманың бағытын анықтау; •таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі қалыптасады. Жүзеге асыру қадамдары: •1-қадам: мәтінді оқу. Оқи отырып •«v» - маған таныс •«+» - мен үшін жаңалық •«-» - мен білетін түсінікке сәйкес келмейді •2-қадам: өз бетінше оқыған мәтіннің нәтижесін әуелі жұпта, сосын топта талқылау
#10 слайд
7-сынып.
Тартылыс құбылысы. Ауырлық
күші
v + - ?
Лақтырылған
денелердің
барлығы жерге
түседі
Әлемдегі денелердің бір-
біріне тартылуы
бүкіләлемдік тартылыс
деп аталады.
Денелердің жерге тартылу
күші – ауырлық күші деп
аталады.
Ауырлық күшінің модулі
дене массасына тура
пропорционал.
F=mg
g=9.8H/кг
Еркін түсу үдеуі g ендікке
тәуелді.
Басқа планеталардағы
ауырлық күші.(Айда
ауырлық күші жердегіге
қарағанда 6 есе, Марста
2,6 есе аз. Урандағы
тартылыс әрекеті біздің
Жердегідегідей.
g=9.8H/кг)
Дене барлық денелерді
тартады. Бірақ өзі де
тартылады деп
ойламаппын
Жерден ұшырылған
жасанды
серіктер неге
құламайды?
10 слайд
7-сынып. Тартылыс құбылысы. Ауырлық күші v + - ? Лақтырылған денелердің барлығы жерге түседі Әлемдегі денелердің бір- біріне тартылуы бүкіләлемдік тартылыс деп аталады. Денелердің жерге тартылу күші – ауырлық күші деп аталады. Ауырлық күшінің модулі дене массасына тура пропорционал. F=mg g=9.8H/кг Еркін түсу үдеуі g ендікке тәуелді. Басқа планеталардағы ауырлық күші.(Айда ауырлық күші жердегіге қарағанда 6 есе, Марста 2,6 есе аз. Урандағы тартылыс әрекеті біздің Жердегідегідей. g=9.8H/кг) Дене барлық денелерді тартады. Бірақ өзі де тартылады деп ойламаппын Жерден ұшырылған жасанды серіктер неге құламайды?
#11 слайд
А) 8 сынып.
Жылу берілу түрлері. Жылу өткізгіштік
1Білу Жылу берілу дегеніміз не?
2Түсіну Жылу берілу түрлерін және жылуөткізгіштік
түрін түсіндір?
3Қолдану Жылу берілуді және түрлерін қандай өндірісте
немесе күнделікті тұрмыста қолдануға
болады?
4Талдау Жылу өткізгіштігіне қарай заттарды салыстыр?
5ЖинақтауЖылу берілуге мысал келтір?
6Бағалау Адам баласының өмірі үшін жылу берілудің
түрлерінің маңыздылығы қанша?
11 слайд
А) 8 сынып. Жылу берілу түрлері. Жылу өткізгіштік 1Білу Жылу берілу дегеніміз не? 2Түсіну Жылу берілу түрлерін және жылуөткізгіштік түрін түсіндір? 3Қолдану Жылу берілуді және түрлерін қандай өндірісте немесе күнделікті тұрмыста қолдануға болады? 4Талдау Жылу өткізгіштігіне қарай заттарды салыстыр? 5ЖинақтауЖылу берілуге мысал келтір? 6Бағалау Адам баласының өмірі үшін жылу берілудің түрлерінің маңыздылығы қанша?
#12 слайд
Б) 9 сынып.
Сызықтық және бұрыштық жылдамдықтар
1 Білу Сызықтық және бұрыштық жылдамдық дегеніміз
не?
2 Түсіну Сызықтық және бұрыштық жылдамдық
формуласын жаз?
3Қолдану Велосипед доңғалығының радиусы 40 см. Айналу
периоды 4с. Доңғалақтың айналу кезінде
сызықтық жылдамдығы неге тең болды?
4Талдау Сызықтық және бұрыштық жылдамдықты
салыстыр?
5ЖинақтауМашина доңғалағының жүрісіндегі сызықтық
және бұрыштық жылдамдықты сипаттап бер?
6Бағалау Дене қозғалысындағы сызықтық және бұрыштық
жылдамдықтың маңыздылығы қаншама?
12 слайд
Б) 9 сынып. Сызықтық және бұрыштық жылдамдықтар 1 Білу Сызықтық және бұрыштық жылдамдық дегеніміз не? 2 Түсіну Сызықтық және бұрыштық жылдамдық формуласын жаз? 3Қолдану Велосипед доңғалығының радиусы 40 см. Айналу периоды 4с. Доңғалақтың айналу кезінде сызықтық жылдамдығы неге тең болды? 4Талдау Сызықтық және бұрыштық жылдамдықты салыстыр? 5ЖинақтауМашина доңғалағының жүрісіндегі сызықтық және бұрыштық жылдамдықты сипаттап бер? 6Бағалау Дене қозғалысындағы сызықтық және бұрыштық жылдамдықтың маңыздылығы қаншама?
#13 слайд
«Бортты журнал» әдісі
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•Ақпаратты терең меңгереді
•Сараптайды, қорытады, бағалайды, болжайды;
•Жаңа ақпаратпен ықыласты жұмыс жасайды;
•Өз болжамының сәйкес келуі немес келмеуі бойынша рефлексия жасай біледі;
•таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі қалыптасады.
Жүзеге асыру қадамдары:
•1-қадам: сабақ тақырыбын жариялау
•2-қадам: тақырып бойынша болжамды жүк журналының сол жағына жазу
•3-қадам: жұмыс жұбын құру
Жұмыстың 1-нұсқасы:
•4-қадам: ақпаратты тыңдау барысында жұптың біреуі «Болжам бөлігімен жұмыс жасап,
«+» немесе «-» таңбасын болжамның дұрыс-бұрыстығына қарай қойып отырады,
екіншісі тек жаңа ақпарат жазады. Оқушылар жеке жұмыс жасайды.
•5-қадам: «жүк журналының» екі жағын салыстыру, ақпаратты қосу, жазғандары және
класпен талдауға дайындық
Жұмыстың 2-нұсқасы:
•4-қадам: жұп мүшелері 2 бөлікті де өз беттерінше жеке толтырады
•5-қадам: жұмыс нәтижесі жұпта талқыланады.
13 слайд
«Бортты журнал» әдісі Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •Ақпаратты терең меңгереді •Сараптайды, қорытады, бағалайды, болжайды; •Жаңа ақпаратпен ықыласты жұмыс жасайды; •Өз болжамының сәйкес келуі немес келмеуі бойынша рефлексия жасай біледі; •таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі қалыптасады. Жүзеге асыру қадамдары: •1-қадам: сабақ тақырыбын жариялау •2-қадам: тақырып бойынша болжамды жүк журналының сол жағына жазу •3-қадам: жұмыс жұбын құру Жұмыстың 1-нұсқасы: •4-қадам: ақпаратты тыңдау барысында жұптың біреуі «Болжам бөлігімен жұмыс жасап, «+» немесе «-» таңбасын болжамның дұрыс-бұрыстығына қарай қойып отырады, екіншісі тек жаңа ақпарат жазады. Оқушылар жеке жұмыс жасайды. •5-қадам: «жүк журналының» екі жағын салыстыру, ақпаратты қосу, жазғандары және класпен талдауға дайындық Жұмыстың 2-нұсқасы: •4-қадам: жұп мүшелері 2 бөлікті де өз беттерінше жеке толтырады •5-қадам: жұмыс нәтижесі жұпта талқыланады.
#14 слайд
9-сынып.
Бүкіләлемдік тартылыс заңы.
Болжам Жаңа ақпарат
Барлық лақтырылған денелер жерге
құлайды.
Денелердің жерге тартылу күші ауырлық
күші деп аталады.
Жердің тартылыс күші бар.
Бүкіләлемдік тартылысты И.Ньютон ашты.
Бүкіләлемдік тартылыстың ашылуына
Ньютонның басына алма құлауы себепші
болды.
Денеге әрекет ететін ауырлық күшінің
модулі дене массасына тура
пропорционал
F=mg
Бүкіләлемдік тартылыс күшінің бар болуын дәлелдеу үшін
20 жыл тынбай еңбектенді
1687 жылы И.Ньютон бүкіләлемдік тартылыс заңын
тұжырымдады.
Екі дене бір-біріне массаларының көбейтіндісіне тура
пропорционал, ал арақашықтықтарының квадратына
кері пропорционал күшпен тартылады.
F=Gm
1
m
2
/R
2
G- гравитациалық (латынша gravitas – «ауырлық»)
тұрақты. Ол сандық мәні жағынан бір-бірінен 1 м
қашықтықта орналасқан, әрқайсысының массасы 1 кг
болатын екі дененің тартылыс күшіне тең. G-дің мәнін
1798 ж ағылшын ғалымы Генри Кавендиш анықтады.
G=6.67*10
-11
Нм
2
/кг
2
. Кулон заңына ұқсас (нүктелік
зарядтардың бір-бірімен әсерлесуі секілді.
Пропорционалдық коэффициенттің орнында
гравитациялық тұрақты. Арақашықтықтың
квадратына кері пропорционал) . Қазіргі кезде бұл заң
Жердің жасанды серіктері мен планетааралық
аппараттардың қозғалысын есептеуде де қолданыс
тауып отыр.
14 слайд
9-сынып. Бүкіләлемдік тартылыс заңы. Болжам Жаңа ақпарат Барлық лақтырылған денелер жерге құлайды. Денелердің жерге тартылу күші ауырлық күші деп аталады. Жердің тартылыс күші бар. Бүкіләлемдік тартылысты И.Ньютон ашты. Бүкіләлемдік тартылыстың ашылуына Ньютонның басына алма құлауы себепші болды. Денеге әрекет ететін ауырлық күшінің модулі дене массасына тура пропорционал F=mg Бүкіләлемдік тартылыс күшінің бар болуын дәлелдеу үшін 20 жыл тынбай еңбектенді 1687 жылы И.Ньютон бүкіләлемдік тартылыс заңын тұжырымдады. Екі дене бір-біріне массаларының көбейтіндісіне тура пропорционал, ал арақашықтықтарының квадратына кері пропорционал күшпен тартылады. F=Gm 1 m 2 /R 2 G- гравитациалық (латынша gravitas – «ауырлық») тұрақты. Ол сандық мәні жағынан бір-бірінен 1 м қашықтықта орналасқан, әрқайсысының массасы 1 кг болатын екі дененің тартылыс күшіне тең. G-дің мәнін 1798 ж ағылшын ғалымы Генри Кавендиш анықтады. G=6.67*10 -11 Нм 2 /кг 2 . Кулон заңына ұқсас (нүктелік зарядтардың бір-бірімен әсерлесуі секілді. Пропорционалдық коэффициенттің орнында гравитациялық тұрақты. Арақашықтықтың квадратына кері пропорционал) . Қазіргі кезде бұл заң Жердің жасанды серіктері мен планетааралық аппараттардың қозғалысын есептеуде де қолданыс тауып отыр.
#15 слайд
«Кластер» әдісі
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•оқылып жатқан проблема бойынша білімді актуалдандыру;
•проблема жайлы өз білімдерін ұсыну;
•проблеманың қойылуын көрнекі сызбамен көрсету (оқытылып жатқан
ақпарат бойынша)
•тақырыпаралық проблемаларға өзара байланыс орнату;
•ұсынылған проблема бойынша толыққанды түйіндеме жасау
•таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі
Жүзеге асыру қадамдары:
•1-қадам: «Дыбыс» тақырыбына тақтада кластер жасау: «Қаттылық», «Тон
биіктігі», «Күрделі», «Жылдамдық»
•2-қадам: оқушыларға осы бағыттағы тақырып бойынша жеке өз дәптерлеріне
не таныс соны жазғыза беру
•3-қадам: жеке жаздуды топта талқыға салу, жалпы топтың атынан жауап
дайындау
•4-қадам. Кластер бойынша топтың жауабын тақтаға жазу
15 слайд
«Кластер» әдісі Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •оқылып жатқан проблема бойынша білімді актуалдандыру; •проблема жайлы өз білімдерін ұсыну; •проблеманың қойылуын көрнекі сызбамен көрсету (оқытылып жатқан ақпарат бойынша) •тақырыпаралық проблемаларға өзара байланыс орнату; •ұсынылған проблема бойынша толыққанды түйіндеме жасау •таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі Жүзеге асыру қадамдары: •1-қадам: «Дыбыс» тақырыбына тақтада кластер жасау: «Қаттылық», «Тон биіктігі», «Күрделі», «Жылдамдық» •2-қадам: оқушыларға осы бағыттағы тақырып бойынша жеке өз дәптерлеріне не таныс соны жазғыза беру •3-қадам: жеке жаздуды топта талқыға салу, жалпы топтың атынан жауап дайындау •4-қадам. Кластер бойынша топтың жауабын тақтаға жазу
#16 слайд
9-сынып.
Дыбыс. Дыбыстың сипаттамасы
Дыбыс
Күрделі
төменгі жиілік –
негізгі жиілік
Биіктік
(негізгі тон)
Қаттылық
Амплитуда
Ұзақтық
Өлшенеді
фон Бел
децибел=0,1 бел
Тон биіктігі
қ
м/с
Жиілік
υ = λ/Т
υ = λ ν
Серпімді орта
Қатты
(ағаш)
5000
Сұйық
(су)
1483
Газ
(ауа)
340
Вакуум
(таралмайды)
обертон – әр түрлі жиіліктегі
дыбыс тербелістері
Тембр - бір дыбыстың басқа
дыбыстан сапалық ерекшелігі
16 слайд
9-сынып. Дыбыс. Дыбыстың сипаттамасы Дыбыс Күрделі төменгі жиілік – негізгі жиілік Биіктік (негізгі тон) Қаттылық Амплитуда Ұзақтық Өлшенеді фон Бел децибел=0,1 бел Тон биіктігі қ м/с Жиілік υ = λ/Т υ = λ ν Серпімді орта Қатты (ағаш) 5000 Сұйық (су) 1483 Газ (ауа) 340 Вакуум (таралмайды) обертон – әр түрлі жиіліктегі дыбыс тербелістері Тембр - бір дыбыстың басқа дыбыстан сапалық ерекшелігі
#17 слайд
«Тоғысқан пікірталас» немесе «Т кестесі»
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•проблемаға қарам-қарсы көзқараста қарай алады;
•идеялар ұсыну;
•шешімді өлшей қабылдау дағдысын қалыптастырады
•пікірлестер мен қарсыластарды есту мен тыңдай білу
•қарама-қарсы көзқарастарды талдау және түсіну
•қарсыластардың ұстанымын түсіну мақсатында сұрақтар қою және тұжырымдау
•дәлелдемелер арқылы сөйлеу дағдысын дамыту
•таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі
Жүзеге асыру қадамдары:
•1-қадам: Проблемалық сұрақ қою
•2-қадам: «Т-сызбасы» немесе «Пікірталас карта» бойынша жұмыс (Әр оқушының жеке жазба
жұмысы)
•3-қадам:жұптық жұмыс (Т-сызбасы бойынша талдау)
•4-қадам: Т-сызбасы бойынша жазылған қорытынды нәтижесі (жеке)
•5-қадам: ұстанған бағыттарына қарай бөлу –«ия», «қарсы», «қалыс қалушылар»
•6-қадам: өз бағыттарын қайткенде де қорғап шығу үшін өз топтарында салмақты
дәйектемелердайындайды.
•7-қадам: пікірталас жүргізу: бір жақ өзінің бағытын және бір дәлелін айтады. Қарсы жақ оларын
дәлелін тыңдап, қайталап, талқылайды.
•Сонан соң өз бағытын қорғауға дәлелін мәлімдейді. Осылайша ек жақ кезектесе сөйлейді.
«Күмәнданушылар» екі жаққа сұрақ қойып, бағыттарын ашуға тырысады. Ол пікірсайыс
жүргізушісі екі жаққа да әлсін-әлсін оларда сұрақ туған-тумағанын сұрап тұрады.
•Кезегінде жүргізуші: «Кім бағытын ауыстырғысы келеді?» сұрақ қояды
•Пікір сайыс қорытындысын шығару
17 слайд
«Тоғысқан пікірталас» немесе «Т кестесі» Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •проблемаға қарам-қарсы көзқараста қарай алады; •идеялар ұсыну; •шешімді өлшей қабылдау дағдысын қалыптастырады •пікірлестер мен қарсыластарды есту мен тыңдай білу •қарама-қарсы көзқарастарды талдау және түсіну •қарсыластардың ұстанымын түсіну мақсатында сұрақтар қою және тұжырымдау •дәлелдемелер арқылы сөйлеу дағдысын дамыту •таным әрекеті процесінде қарым-қатынас шеберлігі Жүзеге асыру қадамдары: •1-қадам: Проблемалық сұрақ қою •2-қадам: «Т-сызбасы» немесе «Пікірталас карта» бойынша жұмыс (Әр оқушының жеке жазба жұмысы) •3-қадам:жұптық жұмыс (Т-сызбасы бойынша талдау) •4-қадам: Т-сызбасы бойынша жазылған қорытынды нәтижесі (жеке) •5-қадам: ұстанған бағыттарына қарай бөлу –«ия», «қарсы», «қалыс қалушылар» •6-қадам: өз бағыттарын қайткенде де қорғап шығу үшін өз топтарында салмақты дәйектемелердайындайды. •7-қадам: пікірталас жүргізу: бір жақ өзінің бағытын және бір дәлелін айтады. Қарсы жақ оларын дәлелін тыңдап, қайталап, талқылайды. •Сонан соң өз бағытын қорғауға дәлелін мәлімдейді. Осылайша ек жақ кезектесе сөйлейді. «Күмәнданушылар» екі жаққа сұрақ қойып, бағыттарын ашуға тырысады. Ол пікірсайыс жүргізушісі екі жаққа да әлсін-әлсін оларда сұрақ туған-тумағанын сұрап тұрады. •Кезегінде жүргізуші: «Кім бағытын ауыстырғысы келеді?» сұрақ қояды •Пікір сайыс қорытындысын шығару
#18 слайд
9-сынып. Еркін түсу.
Ия
Дәлелдемелер
Жоқ
Дәлелдемелер
Денелер қалыпты жағдайда түрліше
құлайды. Мысалы: Темір шарик пен
жұқа қағазды бір мезетте лақтырсақ
шарик тез құлап түседі
Құлайтын денелердің жылдамдығы мен
үдеуі, қалыпты жағдайда денелердің
ауырлығына, олардың өлшемдері мен
пішіндеріне тәуелді болады. Мысалы:
теннис шары мен дәл сондай көлемдегі
темір шариктің құлауы т.б.
Ортаның кедергісі болмаған кездегі
денелердің түсуі еркін түсу деп аталады.
Оған дәлел ауасыз түтік ішіндегі
бытыра, тығын, қауырсынның қозғалысы
Жердің тарту әсерінен ғана еркін түседі
деген қате пікір. Себебі тәжірибе
нәтижелері ауа әсерінен денелер әртүрлі
қозғалатынын көрсетті.
Галилей өз ұйғарымын денелерді ауасыз
кеңістікте түсіріп тексере алмады.
Өйткені Галилей өмір сүрген ХVІІ
ғасырда ауа соратын арнайы құралдар
болған жоқ.
18 слайд
9-сынып. Еркін түсу. Ия Дәлелдемелер Жоқ Дәлелдемелер Денелер қалыпты жағдайда түрліше құлайды. Мысалы: Темір шарик пен жұқа қағазды бір мезетте лақтырсақ шарик тез құлап түседі Құлайтын денелердің жылдамдығы мен үдеуі, қалыпты жағдайда денелердің ауырлығына, олардың өлшемдері мен пішіндеріне тәуелді болады. Мысалы: теннис шары мен дәл сондай көлемдегі темір шариктің құлауы т.б. Ортаның кедергісі болмаған кездегі денелердің түсуі еркін түсу деп аталады. Оған дәлел ауасыз түтік ішіндегі бытыра, тығын, қауырсынның қозғалысы Жердің тарту әсерінен ғана еркін түседі деген қате пікір. Себебі тәжірибе нәтижелері ауа әсерінен денелер әртүрлі қозғалатынын көрсетті. Галилей өз ұйғарымын денелерді ауасыз кеңістікте түсіріп тексере алмады. Өйткені Галилей өмір сүрген ХVІІ ғасырда ауа соратын арнайы құралдар болған жоқ.
#19 слайд
«Ассоциация» әдісі
Күтілетін нәтиже
Оқушы жасай алады:
•білімді проблема бойынша актуалдандыру
•проблема туралы өз білімін ұсыну
•проблеманың сызбасын көрнекілікпен көрсете білу (оқыған та...
19 слайд
«Ассоциация» әдісі Күтілетін нәтиже Оқушы жасай алады: •білімді проблема бойынша актуалдандыру •проблема туралы өз білімін ұсыну •проблеманың сызбасын көрнекілікпен көрсете білу (оқыған та...

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген