Презентация "Биохимия көміртек"

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
Тірі ағзаларда кездесетін элеметтер Органогенді элементттер 99% Макроэлементтер элементттер 0,9% Органогенді элементттер 99%

3 слайд

#4 слайд
Көміртек айналымы – табиғатта көміртектің үздіксіз айналу құбылысы. Тірі организмдердегі көміртектің құрамы (құрғақ затқа шаққанда): су өсімдіктері мен жануарларда 34,5 – 40%, құрғақтағы өсімдіктер мен жануарларда 45,4 – 46,5%, бактерияларда 54% болады. Организмдердің өмір сүру процесі кезінде, негізінен, тыныс алу арқылы органик. қосылыстар ыдырап, сыртқы ортаға көмір қышқыл газы бөлінеді. Сондай-ақ көміртек, зат алмасудың күрделі соңғы өнімдері құрамынан да бөлінеді. Жануарлар мен өсімдіктер тіршілігін жойғаннан кейін де микроорганизмдер әрекетінен шіріп, көміртектің біраз бөлігі көмір қышқыл газына айналады. Фотосинтез нәтижесінде өсімдікке сіңеді, одан көмірсуға, крахмалға, т.б. айналады, қорегі арқылы тірі организмдерге ауысады

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд
Күкірттің табиғаттағы биологиялық ролі •Күкірт маңызды биогендік элемент болғандықтан, барлық тірі ағзаларда үнемі болады. Өсімдіктер құрамындағы күкірт 0,3 - 1,2 % болса, жануарларда 0,5 - 2 % құрайды. •Күкірт нәруыздың құрамдас бөлігі болғандықтан , тірі ағзалар үшін қажетті элементке жатады. Нәруыздардың құрамында масса бойынша 0,8 – 2,4% химялық байланысқан күкірт бар. •Адам ағзасында (дененің орташа салмағы 70 кг) 140 грамм күкірт бар. Бұршақ тұқымдастардағы күкірт АқжелкекБрокколи Қызанақ

6 слайд

#7 слайд
Озон концентрациясының азаюынан болатын жағдайлар: Адамдар мен жануарлар арасында терінің онкологиялық ауруларының саны артады. Иммундық жүйе қысымының арту саны көбейеді. Жер бетіндегі өсімдіктердің өсу қарқыны бәсеңдейді. Өсімдік тағамдарының санының кемуінен мұхит су асты жануарларының өлімі басталады.

7 слайд

#8 слайд
•Азот табиғатта өте көп тараған элементтің бірі болып есептеледі. Жер бетіндегі оның негізгі түрлері — литосферадағы байланысқан және атмосферадағы молекулалық азот. Атмосферадағы бос азотты өсімдіктер өздігінен сіңіре алмайды. Органикалық заттар шірігенде ондағы азоттың біраз белігі аммиакқа айналады. Топырақтағы нитрлеуші бактериялардың көмегімен сол аммиак азот қышқылына дейін тотығады.Азот тіршіліктің негізі болып табылатын нәруыздың және нуклейн қышқылдарының құрамына енеді. Азот

8 слайд

#9 слайд
Иод •Адам тәулігіне тамақпен бірге 0,15-0,20 мг иод алуы керек. Иодтың мөлшерін толықтыру үшін иодталған тұз,су,нан қолдану керек. •Біздің республикамызда иодтың жетіспеушілігі,оның аумағының жартысында анықталды. Эндемиялық зоб 14 облыстың 11-інде тіркелген

9 слайд

#10 слайд
Фосфордың маңызы •Фосфор адам ағзасында. Дене массасы 70 кг адамның ағзасында шамамен 780 г фосфор болады. Кальций фосфаты түрінде адам мен жануарлардың сүйектерінде болады. Нәруыздың,фосфолипидтердің, нуклеин қышқылдарының құрамында болады, фосфор қосылыстары энергия алмасуға (АТФ) қатысады. Адам ағзасына қажетті фосфордың күнделікті мөлшері -1,2г. Оның негізгі бөлігін.Сүтпен және нанмен (100 г нанда 200мг фосфор болады) қабылдаймыз.Фосфорға аса бай балық өнімдері(100г өнімде 180мг фосфор),лобияда (100г өнімде 540мг),сырдың кейбір түрлерінде (100г-да 600).

10 слайд

#11 слайд
Адам ағзасындағы фосфор «Фосфорсыз қозғалыс болмайды, себебі бұлшықеттердің жиырылу химизмі – бұл түгелімен дерлік фосфорлы қосылыстардың химиясы". В.А.Энгельгардт 1 – 1,5 г

11 слайд

#12 слайд
1кг фосфор болады: •100 кг бидайда •200 кг шөпте •300 кг сабанда •1500 кг жасыл азықта •(Р2О5 – түрінде)

12 слайд

#13 слайд
Ақ фосфордың физиологиялық әсері Өзендер мен көлдерге құйылатын фосфор тыңайтқыштарын пайдаланудан құбыжық бақалар пайда болады Фосфорлы некроз – жақ- сүйектерінің зақымдануы

13 слайд

#14 слайд
Тістің құрамында беріктік қасиет береді Табиғи меруерт Са қослысынан тұрады Са Кальции Са тұздары сүйекке беріктік беріді Са қанның ұюына қажет Жұмыртқаның әкқабығына енеді Ұлу бақалшағында болады Адам ағзасында 1 кг Са бар

14 слайд

#15 слайд
. Ересек адамдарға тәулігіне 0.5 грамм кальций жеткілікті. Ол сүйекті қатайтуға аса қажет. Кальций- сиыр мен қой сүті, сүтпен жасалатын түрлі тағам- ірімшік, сүзбе, сүтсірнеде мол. Қара бидай наны мен жұмыртқаның сары уызы да кальцийге бай. Ағзаға бір тәулікке қажет кальций алу үшін жүз грамм сүтсірне немесе жарты литр сүт жетеді.

15 слайд

#16 слайд
Темір •Ересек адамның денесінде 4-5г темір болады, оның 65 % гемоглабин құрамында •Гемоглабин глабин нәруызынан және гем бояғыш заттан тұрады. Бояғыш зат құрамында темір бар •Темір иондары көптеген ферменттердің қалыпты жұмыс істеуіне, қан түзілуге, зат алмасу әрекеттеріне қажет; Гемоглабин Эритроциттер

16 слайд

#17 слайд
Сl биологиялық маңызы •Адам асқазанында қышқылдық орта,себебі онда қарын бездері тұз қышқылын НСl бөледі. Тұз қышқылы тағаммен түскен микробтарды жойып, қарын ферменттерінің жұмысын жақсартады

17 слайд

#18 слайд
Мg хлорофил құрамына енеді, фотосинтез әрекеті жүреді Мg миокард жұмысын әсер етеді Мg тірі ағзаларда таралуы

18 слайд

#19 слайд
Сu немесе мыстың маңызы •Мыс тірі ағзаның 10 -5 -10 -3 аралығында болады; •Адам қанында шамамен , 0,001мг/л мөлшерінде болады. •Адам ағзасында бауырда жинақталып, қан түзу әрекетіне қатысады; •Фермент алмасу, көмірсу, май, гемоглабин синтезіне қатысады; •Мыс жетіспесе адамда қан аздық байқалады; •Өсімдіктерде азот сіңуіне керек, мыс жетіспесе жеміс беруі нашарлайды Теңіз ұлуы мен теңіз шаянында мыс көп Ұлу қанының көгілдір болу себебі мысқа байланысты

19 слайд

#20 слайд
Na тірі ағзаларда кездеесуі •Адам ағзасына Na ас тұзымен түседі. Na + және К + катиондары жасушаның қалыпы тіршілігі үшін қажет. Жасуша мембранасы арқылы заттардың тасмалдануын қамтамасыз етеді. •Адам Na ас тұзымен бірге қабылдайды. Адам тәулігіне 5-10г ас тұз қабылдау қажет.

20 слайд

#21 слайд
Натрий — жасушада тек ион түрінде кездеседі. Ол негізінен дене сұйықтықтарының құрамы нда болады да, қан мен лимфаның осмос-тық қысымын реттеуде маңызды рел атқарады. Натрий — оны адам ас тұзынан қабылдайды. Ас тұзы пайдалы екен деп қалай болса, солай пайдалана бергеннің жөні жоқ. Тұз кейбір жағдайда дос болудың орнына қас бола кетуі мүмкін. Сондықтан да тұз аз мөлшерде пайдаланған дұрыс. Жалпы алғанда тұссыз тамақ ішу пайдасыз. Натрий ағзадағы осмос қысымын реттеп тұрады.

21 слайд

#22 слайд
•Калий – жүйке жүйелерінің қальшты жұмыс істеуіне қажетті минералды элемент. Ол негізінен ағзаға жеген картоп арқылы келеді. Сондай-ақ калий жемістер мен көк өністердің құрамында көп болады. Жасуша құрамында калий да ион түрінде едәуір мөлшерде кездеседі (0,25%). Ол нәруыз синтезін қамтамасыз ететін ферменттердің әрекетін жандандырады, жүрек жұмысын реттеуге қатысады, жүйке жүйесі мен бұл шық еттің қозғыштығын төмендетеді. Калий бар жемістер

22 слайд