Презентация: Дидактикалық ойындар арқылы баланың тілін дамыту

#1 слайд
Балдырған бөбекжай-балабақшасының
тәрбиешісі:Оразахунова Назым
Болатқанқызы
Тақырыбы:
Дидактикалық ойындар арқылы баланың
тілін дамыту
1 слайд
Балдырған бөбекжай-балабақшасының тәрбиешісі:Оразахунова Назым Болатқанқызы Тақырыбы: Дидактикалық ойындар арқылы баланың тілін дамыту
#2 слайд
Мақсаты:
Дидактикалық ойындар арқылы мектеп жасына дейінгі
балалардың ақыл-ойына күш түсіретін міндеттерді,қызықты
тапсырмалар арқылы қиындықсыз орындауға мүмкіндік
беру;Дидактикалық ойын арқылы бүлдіршіндердің танымын
қалыптастырып, ой-санасын дамыту; балалардың зейінін
тұрақтандыру, есте сақтау, іс-әрекетке икемділігін, қабілетін
өсіру, байқағыштығын арттыру, ойын үстінде баланың тілін,
сөздік қорын дамыту; тиянақтау, пысықтау, тіл үйренуге деген
қызығушылығын ояту, белсенділігін арттыру,сөздерді
орынды қолдану дағдыларын жетілдіре отырып алған білімді
тексеру сөйлеу мәдениетіне тәрбиелеу.
2 слайд
Мақсаты: Дидактикалық ойындар арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың ақыл-ойына күш түсіретін міндеттерді,қызықты тапсырмалар арқылы қиындықсыз орындауға мүмкіндік беру;Дидактикалық ойын арқылы бүлдіршіндердің танымын қалыптастырып, ой-санасын дамыту; балалардың зейінін тұрақтандыру, есте сақтау, іс-әрекетке икемділігін, қабілетін өсіру, байқағыштығын арттыру, ойын үстінде баланың тілін, сөздік қорын дамыту; тиянақтау, пысықтау, тіл үйренуге деген қызығушылығын ояту, белсенділігін арттыру,сөздерді орынды қолдану дағдыларын жетілдіре отырып алған білімді тексеру сөйлеу мәдениетіне тәрбиелеу.
#3 слайд
Міндеттері:
Мектеп жасына дейінгі балаларың ой-санасын қалыптастыру;
Ойын арқылы баланың игерген білімдерін дамыту, қоршаған әлем туралы балалардың ұғымын кеңейту;ойын
арқылы мақсат қоюын, өз әрекеттерін жоспарлау мен қорытынды шығаруын дамыту, қойылған сұрақтарға
саналы түрде және дұрыс жауап беруге үйрету.
Ұсынылған ойын тапсырмаларды дұрыс орындау; не істегені туралы айтып беруге үйрету.
Диалог түрінде сөйлесу дағдыларын дамыту.
Ойын арқылы логикалық ойлау қабілеттерін жетілдіру.
Ойын арқылы баланың тілін, сөздік қорын жетілдіру.
Педагог нұсқауларын түсініп орындауға жаттықтыру.
Сөз тіркестерін,сөзжұмбақ, сөздік ойындарын түсініп жауап бере білуге дағдыландыру
Дидактикалық ойын арқылы адамгершілік тәрбие міндеттерін шешу, балалардың көпшіл болуына ықпал ету.
3 слайд
Міндеттері: Мектеп жасына дейінгі балаларың ой-санасын қалыптастыру; Ойын арқылы баланың игерген білімдерін дамыту, қоршаған әлем туралы балалардың ұғымын кеңейту;ойын арқылы мақсат қоюын, өз әрекеттерін жоспарлау мен қорытынды шығаруын дамыту, қойылған сұрақтарға саналы түрде және дұрыс жауап беруге үйрету. Ұсынылған ойын тапсырмаларды дұрыс орындау; не істегені туралы айтып беруге үйрету. Диалог түрінде сөйлесу дағдыларын дамыту. Ойын арқылы логикалық ойлау қабілеттерін жетілдіру. Ойын арқылы баланың тілін, сөздік қорын жетілдіру. Педагог нұсқауларын түсініп орындауға жаттықтыру. Сөз тіркестерін,сөзжұмбақ, сөздік ойындарын түсініп жауап бере білуге дағдыландыру Дидактикалық ойын арқылы адамгершілік тәрбие міндеттерін шешу, балалардың көпшіл болуына ықпал ету.
#4 слайд
Ойын түрлерінің тәрбиелік мәні зор. Ойын үстінде балалардың бойындағы барлық дерлік
психологиялық процестері, сезімдері мен эмоциялары, ерік - жігер қасиеттері шыңдалады,
мінез - құлық айқындала түседі.
Бала өзіне жаңалық болып сезілген әр қилы нәрселерге еліктегіш келеді. Бала осы
қасиетімен өз қабілетімен ерекшеліктерін аңғартады. Баланың жағымсыз мінезінің
байқалатыны да осы тұста. Тәрбиеші ойын барысында тілдің дыбыстық мәдениетінің
барлық жақтарын жетілдіруге, сұраққа толық жауап беруге, баланы үйретіп отыруы керек.
Оқу ісі - әрекетінде қолданатын ойын түрлері мынадай топтарға бөлінеді.
Ойынның түрлері:
4 слайд
Ойын түрлерінің тәрбиелік мәні зор. Ойын үстінде балалардың бойындағы барлық дерлік психологиялық процестері, сезімдері мен эмоциялары, ерік - жігер қасиеттері шыңдалады, мінез - құлық айқындала түседі. Бала өзіне жаңалық болып сезілген әр қилы нәрселерге еліктегіш келеді. Бала осы қасиетімен өз қабілетімен ерекшеліктерін аңғартады. Баланың жағымсыз мінезінің байқалатыны да осы тұста. Тәрбиеші ойын барысында тілдің дыбыстық мәдениетінің барлық жақтарын жетілдіруге, сұраққа толық жауап беруге, баланы үйретіп отыруы керек. Оқу ісі - әрекетінде қолданатын ойын түрлері мынадай топтарға бөлінеді. Ойынның түрлері:
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
Дидактикалық ойын - кезінде баланың жеке қасиеттері қалыптасады. Ойын іс - әрекетінде бала
айналадағы құбылысты өзінше түсініп, бейнелейді, өзінің күш - жігерін, сезімін білдіруге мүмкіндік тауып,
айналадағы қоршаған ортамен қарым - қатынасын нығайтып, адамдардың күнделікті іс - әрекетіне көңіл
бөліп, араласа алады. Әрекет – ойынның негізгі бөлігі. Әрекетсіз ойынның мақсатын жүзеге асыру мүмкін
емес. Әрбір дидактикалық ойынның міндеті әрбір баланың мінез – құлқын анықтап, ұйымдастырып,
біртұтас ұжымға біріктіретін әрекет арқылы іске асады. Ол балалардың қызығушылығын тудырып, олардың
ойынға деген эмоциялық қатынасын анықтайды.
Дидактикалық ойындар қоршаған ортамен таныстыру математика, тіл дамыту, сауат ашу сабақтарында жиі
қолданылады. Дидактикалық ойынның орталығы ойыншықтар мен ойын құралдары.
Балабақшада осындай дидактикалық ойындарды жүйелі түрде қолдану арқылы баланың: ақыл – ойын
жүйелеу, ойлау қабілеттерін жетілдіру, дәлдікке үйрету, шындыққа тәрбиелеу, логикалық қабілеттерін
дамытуға болады. Дидактикалық ойындар арқылы оқу іс - әрекеті барысында балаларды қызықтыру
мақсатында қолданылады және мектеп жасына дейінгі ұйымдардың барлығында да, оқу іс - әрекеті ойын
түрінде өткізіледі. Оқу іс - әрекеті барысында ойын түрлері жас ерекшеліктеріне байланысты қолданылады.
Тәрбиеші ойынға тек қана баланы қызықтырып қоймай, бес саланы білім берудің негізгі құндылығы деп
түсінсе ғана өз мақсатына жете алады.
6 слайд
Дидактикалық ойын - кезінде баланың жеке қасиеттері қалыптасады. Ойын іс - әрекетінде бала айналадағы құбылысты өзінше түсініп, бейнелейді, өзінің күш - жігерін, сезімін білдіруге мүмкіндік тауып, айналадағы қоршаған ортамен қарым - қатынасын нығайтып, адамдардың күнделікті іс - әрекетіне көңіл бөліп, араласа алады. Әрекет – ойынның негізгі бөлігі. Әрекетсіз ойынның мақсатын жүзеге асыру мүмкін емес. Әрбір дидактикалық ойынның міндеті әрбір баланың мінез – құлқын анықтап, ұйымдастырып, біртұтас ұжымға біріктіретін әрекет арқылы іске асады. Ол балалардың қызығушылығын тудырып, олардың ойынға деген эмоциялық қатынасын анықтайды. Дидактикалық ойындар қоршаған ортамен таныстыру математика, тіл дамыту, сауат ашу сабақтарында жиі қолданылады. Дидактикалық ойынның орталығы ойыншықтар мен ойын құралдары. Балабақшада осындай дидактикалық ойындарды жүйелі түрде қолдану арқылы баланың: ақыл – ойын жүйелеу, ойлау қабілеттерін жетілдіру, дәлдікке үйрету, шындыққа тәрбиелеу, логикалық қабілеттерін дамытуға болады. Дидактикалық ойындар арқылы оқу іс - әрекеті барысында балаларды қызықтыру мақсатында қолданылады және мектеп жасына дейінгі ұйымдардың барлығында да, оқу іс - әрекеті ойын түрінде өткізіледі. Оқу іс - әрекеті барысында ойын түрлері жас ерекшеліктеріне байланысты қолданылады. Тәрбиеші ойынға тек қана баланы қызықтырып қоймай, бес саланы білім берудің негізгі құндылығы деп түсінсе ғана өз мақсатына жете алады.
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
Дидактикалық ойын түрлері:
•Ойыншықпен ойналатын ойындар.
•Үстел үстінде ойналатын ойындар.
•Сюжетті р ойындар.
8 слайд
Дидактикалық ойын түрлері: •Ойыншықпен ойналатын ойындар. •Үстел үстінде ойналатын ойындар. •Сюжетті р ойындар.
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
10 слайд
#11 слайд
Заттық дидактикалық ойындар
Бұл ойын әртүрлі ойыншықтармен және әртүрлі ойын материалдарымен
ұйымдастырылады.
«Жаңылтпашты тез айт», «Фонетикалық жаттығулар», «Мақалды жалғастыр» т. б.
Сөздік дидактикалық ойындар, яғни ауызша ойналатын ойындарға
әр топтың жас ерекшеліктеріне байланысты ойындар іріктеледі,
сондай - ақ тапсырмалар арқылы балалардың білімін тереңдете түседі және
сөздерді дұрыс айтуға, есте сақтауын дамытуға көмектеседі.
11 слайд
Заттық дидактикалық ойындар Бұл ойын әртүрлі ойыншықтармен және әртүрлі ойын материалдарымен ұйымдастырылады. «Жаңылтпашты тез айт», «Фонетикалық жаттығулар», «Мақалды жалғастыр» т. б. Сөздік дидактикалық ойындар, яғни ауызша ойналатын ойындарға әр топтың жас ерекшеліктеріне байланысты ойындар іріктеледі, сондай - ақ тапсырмалар арқылы балалардың білімін тереңдете түседі және сөздерді дұрыс айтуға, есте сақтауын дамытуға көмектеседі.
#12 слайд
Ойынның өз мақсаты, жоспары болады. Ойын мен еңбектің бір -
біріне ұқсас сипаттары көп, кейбір педагогтар, ғалымдар «Жақсы
ойын - жақсы жұмыс сияқты да, ал жаман ойын - жаман жұмыс
сияқты» деген. Баланың қуанышы мен реніші ойын арқылы
байқалады.
Ойын кезіндегі баланың психологиялық ерекшеліктері: бала
ойланады, эмоциялық әрекетке ұшырайды, белсенділігі артады,
ерік қасиеті, қиял елестері дамиды. Мұның бәрі баланың
шығармашылық қабілеті мен дарынын ұштайды. Ойын үстінде
бала бейне бір өмірдің өздігіндей қуаныш, реніш сезімге бөленеді.
Ойын арқылы балалардың сөйлемдерді айту, сөйлем құрай білу,
сурет бойынша әңгіме құрап айта білу, сондай - ақ әр баланы
сөйлете отырып өз ортамен қарым - қатынасқа түсіп ашылуына
себеп болады.
Ойындарда күтілетін нәтижелер:
12 слайд
Ойынның өз мақсаты, жоспары болады. Ойын мен еңбектің бір - біріне ұқсас сипаттары көп, кейбір педагогтар, ғалымдар «Жақсы ойын - жақсы жұмыс сияқты да, ал жаман ойын - жаман жұмыс сияқты» деген. Баланың қуанышы мен реніші ойын арқылы байқалады. Ойын кезіндегі баланың психологиялық ерекшеліктері: бала ойланады, эмоциялық әрекетке ұшырайды, белсенділігі артады, ерік қасиеті, қиял елестері дамиды. Мұның бәрі баланың шығармашылық қабілеті мен дарынын ұштайды. Ойын үстінде бала бейне бір өмірдің өздігіндей қуаныш, реніш сезімге бөленеді. Ойын арқылы балалардың сөйлемдерді айту, сөйлем құрай білу, сурет бойынша әңгіме құрап айта білу, сондай - ақ әр баланы сөйлете отырып өз ортамен қарым - қатынасқа түсіп ашылуына себеп болады. Ойындарда күтілетін нәтижелер:
#13 слайд
Ойын:
Тәрбие құралы, ақыл
ойды кеңейтеді, тілді
ұстартады,өмірді
таниды,сезімін
кеңейтеді
Ерік және мінез
қасиеттерін бекітеді,
адамгершілік сапаны
жетілдіреді.
Еңбек тәрбиесін беру
мақсаттарын
шешуге мүмкіндік
береді.
Эстетикалық тәрбие
беру құралы.
Бірінен бірі ептілікті
үйренеді, өзінің
денесін нығайтады.
Ұжымдық сезім
әрекеттері өсе түседі
13 слайд
Ойын: Тәрбие құралы, ақыл ойды кеңейтеді, тілді ұстартады,өмірді таниды,сезімін кеңейтеді Ерік және мінез қасиеттерін бекітеді, адамгершілік сапаны жетілдіреді. Еңбек тәрбиесін беру мақсаттарын шешуге мүмкіндік береді. Эстетикалық тәрбие беру құралы. Бірінен бірі ептілікті үйренеді, өзінің денесін нығайтады. Ұжымдық сезім әрекеттері өсе түседі
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
Дыбыстарды айтудың артикуляциялық аппаратын әзірлеу.
Балаларды анық, асықпай барынша қатты айтуға үйрету,
сөздің қарқыны мен ырғағын бақылау;
•Сөздің дыбысталу жағын жүйелі түрде дамыту, есту тілдік демалыс,
айтылым аппараттары;
•Дауысты және дауыссыз дыбыстарды дұрыс айтуға қалыптастыру;
•Суреттер бойынша, ойыншықтар туралы қысқа өлендерді айтуға тәрбиелеу;
•Сөздің мәнін түсіну үшін балаларды өзара әңгімелесуге тарту.
Ертегі, әңгіме желісіндегі сөйлеу интонациясын үлкендердің
көмегімен айтуға тәрбиелеу.
15 слайд
Дыбыстарды айтудың артикуляциялық аппаратын әзірлеу. Балаларды анық, асықпай барынша қатты айтуға үйрету, сөздің қарқыны мен ырғағын бақылау; •Сөздің дыбысталу жағын жүйелі түрде дамыту, есту тілдік демалыс, айтылым аппараттары; •Дауысты және дауыссыз дыбыстарды дұрыс айтуға қалыптастыру; •Суреттер бойынша, ойыншықтар туралы қысқа өлендерді айтуға тәрбиелеу; •Сөздің мәнін түсіну үшін балаларды өзара әңгімелесуге тарту. Ертегі, әңгіме желісіндегі сөйлеу интонациясын үлкендердің көмегімен айтуға тәрбиелеу.
#16 слайд
Қорытынды бөлімінде: Ыбырай Алтынсаринның сөздерін еске алайық:
«Егер балалар бірдемені түсінбейтін болса, онда оқытушы оларды кінәлауға
тиісті емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінәлауға тиіс»
Шынымен де, қазіргі кезде түрлі жолдар тауып, оқыту технологиясының оқу
материалдарын меңгертудің неғұрлым тиімді әдістері таңдалған. Бұл
әдістерді жүзеге асыру мұғалімнің тікелей шеберлігіне, ізденуіне
байланысты. Бір сөзбен айтқанда, ойын баланың жан - жақты дамуын
көздейтін, оның тілін жаттықтыратын, қимыл - қозғалысын жетілдіретін,
белсенділігін арттыратын, басқа адамдармен қарым - қатынасын реттеп,
құрдастарымен ұйымшылдығын арттыруға негіз болып табылады. Ойын -
бала үшін біліктіліктің қайнар көзі. Сондықтан жас өрендер ойнай отырып
ойлай білсін.
Осының негізінде мен үздіксіз ізденіс жасаудамын, өз еңбегімді байытып
және ынталандырып, біліктіліктілігімді жоғарлатып отырмын.Болашақта
барлық ізденістерімді жүзеге асырамын деп ойлаймын
16 слайд
Қорытынды бөлімінде: Ыбырай Алтынсаринның сөздерін еске алайық: «Егер балалар бірдемені түсінбейтін болса, онда оқытушы оларды кінәлауға тиісті емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінәлауға тиіс» Шынымен де, қазіргі кезде түрлі жолдар тауып, оқыту технологиясының оқу материалдарын меңгертудің неғұрлым тиімді әдістері таңдалған. Бұл әдістерді жүзеге асыру мұғалімнің тікелей шеберлігіне, ізденуіне байланысты. Бір сөзбен айтқанда, ойын баланың жан - жақты дамуын көздейтін, оның тілін жаттықтыратын, қимыл - қозғалысын жетілдіретін, белсенділігін арттыратын, басқа адамдармен қарым - қатынасын реттеп, құрдастарымен ұйымшылдығын арттыруға негіз болып табылады. Ойын - бала үшін біліктіліктің қайнар көзі. Сондықтан жас өрендер ойнай отырып ойлай білсін. Осының негізінде мен үздіксіз ізденіс жасаудамын, өз еңбегімді байытып және ынталандырып, біліктіліктілігімді жоғарлатып отырмын.Болашақта барлық ізденістерімді жүзеге асырамын деп ойлаймын
#17 слайд
Назарларыңызға рахмет!!!
17 слайд
Назарларыңызға рахмет!!!
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген