Презентация Ежелгі Қытай ойшылдары нені үйретті? 5-сынып

#1 слайд
Бөлім тақырыбы: Ежелгі Қытай Сабақ тақырыбы: Ежелгі Қытай ойшылдары нені үйретті? Дүние жүзі тарихы 5-сынып

1 слайд

#2 слайд
Оқу мақсаты: 5.2.3.1 – ежелгі философтардың көзқарастарына қарапайым түсіндірме беру; Бағалау критерийлері: • Конфуцийшілдік пен даосизмді бір-бірінен ажырата алады. • «Легизм» ұғымына түсіндірме бере алады

2 слайд

#3 слайд
Конфуций – ежелгі қытай данышпаны. Б.з.б. 551-479 жж өмір сүрген. «Тек қана отбасыда емес, сонымен бірге бүкіл мемлекетте де үлкендер мен кішілердің арасындағы қатынастарда тәртіп сақталу керек. Кішілер үлкендерді құрметтейді, балалар ата-аналарын сыйлайды» Салт-дәстүрлерді және қоғамдағы қалыптасқан тәртіптерді сақтау; Ескіні құрметтеу; Ежелгі даналыққа тартылу; Үлкендерді құрметтеу және сыйлау Жақсы әдеп – тәрбиелі адамның белгісі Барлық жерде тәртіп болу керек Дана басшы, салт-дәстүрлер мен және әдет-ғұрыптарға сүйене келе, барлық жерде үлгі бола алады, ол қатыгездікке бармайды Халық басшыны әкесіндей сыйлау керек, ал басшы – халқын өз баласындай көру керек. Адамдарды мынадай қарапайым ережелерді ұстануға шақырды: «Билеуші – билеуші, ал азамат – азамат, әкесі – әке, ал баласы – бала болуы керек» «Әңгімелер мен пікірлер»

3 слайд

#4 слайд
Лао-цзы – ежелгі қытай философы, б.з.д VI–V ғғ өмір сүрген. Лао-цзы адам мен табиғатты үйлесімділігін насихаттайды. Оның ілімі даосизм деп аталады. «Дао» - «жол», яғни «табиғат заңдарын сақтау» деген мағынаны білдіреді. Данышпандық - басқа адамдарды түсіну, ал білімпаздық дегеніміз ол адамның өзін-өзі түсінуі. Өзгелердің алдында жеңісті ұстай білу ол батырлық, ал өзін жеңе білген адам - құдіретті. Егер сен үйлесімді болсаң онда сен бай адамсың. Басқа адамдарға әсер ету ол өзінің ғана қамын ойлайтындықты білдіреді. Өзін-өзі тану және өзін-өзі реттеу - ол өте маңызды. Күшті басқа біреулерді бақылау үшін қолдану арқылы баю ол дұрыс емес. Лао-Цзыдың пікірі бойынша құдірет, байлық, билік дегенміз не? «Жол мен игілік туралы кітабы» 

4 слайд

#5 слайд
Лао-Цзының нақыл сөздері 1.Адамның өзі өткен жолының ізімен жүрмегенше сынға алма; 2. Кім өз алақанына жақсылық толтырады, сол адам өз жүрегін де жақсылыққа толтырады; 3. Дүниеде судан нәзік және сұйық ештеңе де жоқ, бірақ су ең берік затты да бұза алады; 4. Көп білемін деп кеуде соққан адамдар әдетте нәтижеге жете алмайды; 5. Шабуылдаған жеңіске жетпейді; 6. Жауын жеңген – батыр. Өзін жеңген – ер. 7. Ақылды адам күн сайын өзін біліммен жетілдіреді. Ал данышпан күн сайын артығын өшіреді.

5 слайд

#6 слайд
Легизм б.з.б. IV-III ғасырларда Қытайда қалыптасқан философиялық ілім. Оның негізін қалаушылардың бірі – Шан Ян. Барлық адамдар император мен заңдарға бағынуы тиіс. Мінсіз қоғамға қол жеткізу үшін ортақ заң орнатып, қоғамдағы өзін-өзі басқару жүйесін жою қажет. Заң бұзушылық қатаң түрде айыпталып, жазаға тартылуы қажет. Халық биліктен қуатты болған жағдайда – мемлекет әлсіз болады, ал билік халықтан қуатты болса – онда әскері мықты болады.

6 слайд

#7 слайд
№ 1-тапсырма: Суреттердің мәнін ашып әңгімелеңіз Бұл суреттерді Конфуций ілімімен қалай байланыстыруға болады?

7 слайд

#8 слайд
№ 2-тапсырма: Ақпараттың ақиқат/жалған екенін анықтаңыз Дескриптор: ақпараттың жалған немесе ақиқатын анықтайды Ақпарат Ақиқат Жалған 1. Ежелгі Қытай данышпаны Конфуций б.з.д. VI-V ғасырларда өмір сүрген 2. Конфуций мінсіз қоғамдағы адамның мінез-құлық ережесін жасады 3. Даосизм б.з.б. IV-III ғасырларда Ежелгі Қытайда қалыптасқан философиялық ілім 4. Даосизм ілімінің негізін қалаушы Қытай ойшылы Шан Ян болды 5. Легизм ілімі бойынша барлық адамдар император мен заңдарға бағынуы тиіс Дескриптор: ақпараттың жалған немесе ақиқатын анықтайды

8 слайд

#9 слайд
Дескриптор: Конфуций,даосизм,легизм ілімдерін салыстырады,талдайды

9 слайд

#10 слайд
Бекіту сұрақтары: 1. Конфуций,даосизм,легизм ілімдерінде қандай ортақ байланыс бар? 2.Лао-цзы ол кім? 3.Қандай қытай ойшылдарын білесің? 4.Философия деген не ? ҚБ: 1.Билеуші-билеуші,азамат-азамат,әкесі-әке,ал баласы –бала болуы керек деп айтқан кім? 2.Әрбір адам ар-ұят заңы юойынша өмір сүруі керек,сонда тәртіп болады деп кім айтты? 3.Ежелгі қытайдың данышпаны Конфуий қай ғасырда өмір сүрді? 4.Дао қандай ұғымды білдіреді? 5.Көктің ұлы ұғымы кім тән болды?

10 слайд