Презентация "Майлар немесе липидтер"

#1 слайд
1 слайд
#2 слайд
2 слайд
#3 слайд
3 слайд
#4 слайд
Жануарлардың
май
ұлпасында 90 %
Жасуша мембранасында
90% фосфолипид бар
Күнбағыс тұқымының
құрамында 27-29% бар
•ХІХ ғасырдың басында Шеврель майға су қосып, сілті
қатысында қыздырғанда глицерин мен карбон қышқылы
түзілетінін тапты;
•1894 жылы Бертло глицерин мен карбон қышқылдарның
қоспасынан майға ұқсас зат алды.
4 слайд
Жануарлардың май ұлпасында 90 % Жасуша мембранасында 90% фосфолипид бар Күнбағыс тұқымының құрамында 27-29% бар •ХІХ ғасырдың басында Шеврель майға су қосып, сілті қатысында қыздырғанда глицерин мен карбон қышқылы түзілетінін тапты; •1894 жылы Бертло глицерин мен карбон қышқылдарның қоспасынан майға ұқсас зат алды.
#5 слайд
•1 г май ыдырағанда 38,9 кДж энергия түзіледі;
•Сұйық майдың құрамында Е витамині мен қандағы
холестериннің жиналуына кедергі келтіретіріп, жүрек
ауруын болдырмайтын β-ситостерин атты зат
болады;
•Майлар ыдырағанда су бөлінеді;
•100 г май ыдырағанда 105 г су бөліеді.
•Сондықтан түйелер сусыз 1 ай шыдайды;
•Су жылу сақтайды. Мысалы ақ аюларда
тері астында қалың май қабаты бар;
•Өсімдіктер мен жануарларда қор заты.
•Соққыны, механикалық күшті азайтады.
•Жасуша мембранасы құрамына енеді.
5 слайд
•1 г май ыдырағанда 38,9 кДж энергия түзіледі; •Сұйық майдың құрамында Е витамині мен қандағы холестериннің жиналуына кедергі келтіретіріп, жүрек ауруын болдырмайтын β-ситостерин атты зат болады; •Майлар ыдырағанда су бөлінеді; •100 г май ыдырағанда 105 г су бөліеді. •Сондықтан түйелер сусыз 1 ай шыдайды; •Су жылу сақтайды. Мысалы ақ аюларда тері астында қалың май қабаты бар; •Өсімдіктер мен жануарларда қор заты. •Соққыны, механикалық күшті азайтады. •Жасуша мембранасы құрамына енеді.
#6 слайд
•Жасуша мембранасы қос қабатты фосфолипидтерден
тұрады. Мембанның ішкі бөлігі екі қабат май қышқылынан
тұрады, ал сыртқы қабат фосфат қалдығынан тұрады.
Фосфолипид майысқақтық және қаттылық қасиет береді.
Ол арқылы су мен гидрофильді қасиет көрсететін
заттарды өткізе алмаса, ал гидрофобты заттарды өткізеді
6 слайд
•Жасуша мембранасы қос қабатты фосфолипидтерден тұрады. Мембанның ішкі бөлігі екі қабат май қышқылынан тұрады, ал сыртқы қабат фосфат қалдығынан тұрады. Фосфолипид майысқақтық және қаттылық қасиет береді. Ол арқылы су мен гидрофильді қасиет көрсететін заттарды өткізе алмаса, ал гидрофобты заттарды өткізеді
#7 слайд
Майлардың түрлері
майлартегі Мысалдары Құрамындағы
карбон қышқылы
сұйықНегізінен
өсімдік
тектес
Күнбағыс,мақта,
зейтүн, жүгері,
қыша
Негізінен
қанықпаған
қаттыНегізінен
өсімдік
тектес
Қой, шошқа,кит,
какос, сиыр
майы
Негізінен
қаныққан
күнбағыс мақта какос қыша
7 слайд
Майлардың түрлері майлартегі Мысалдары Құрамындағы карбон қышқылы сұйықНегізінен өсімдік тектес Күнбағыс,мақта, зейтүн, жүгері, қыша Негізінен қанықпаған қаттыНегізінен өсімдік тектес Қой, шошқа,кит, какос, сиыр майы Негізінен қаныққан күнбағыс мақта какос қыша
#8 слайд
Май түрлері Қаныққан қышқылдар Қанықпаған қышқылдар
пальматинстеаринолеин линол линолен
сарымай 25 11 34 5 5
Күнбағыс майы 11 4 38 46 -
Зейтүн майы 10 2 82 4 -
Зығыр майы 5 3 5 62 25
Қой майы (қатты) 38 30 35 3 9
Сиыр майы (қатты) 31 26 40 2 2
Шошқа майы (қатты)27 14 45 5 5
Адам ағзасы 25 8 46 10 -
Қатты және сұйық майлардың жуықтап
алғандағы құрамы
8 слайд
Май түрлері Қаныққан қышқылдар Қанықпаған қышқылдар пальматинстеаринолеин линол линолен сарымай 25 11 34 5 5 Күнбағыс майы 11 4 38 46 - Зейтүн майы 10 2 82 4 - Зығыр майы 5 3 5 62 25 Қой майы (қатты) 38 30 35 3 9 Сиыр майы (қатты) 31 26 40 2 2 Шошқа майы (қатты)27 14 45 5 5 Адам ағзасы 25 8 46 10 - Қатты және сұйық майлардың жуықтап алғандағы құрамы
#9 слайд
СН
2
-ОН СН
2
-О-О-С
17
Н
35
СН
2-ОН +3С
17Н
35СООН СН
2-О-О-С
17Н
35
СН
2
-ОН СН
2
-О-О-С
17
Н
35
глицерин стеарин қышқылы қатты май
СН
2
-ОН СН
2
-О-О-С
17
Н
33
СН2-ОН +3С
17
Н
33
СООН СН
2
-О-О-С
17
Н
33
СН
2
-ОН СН
2
-О-О-С
17
Н
33
глицерин олейн қышқылы сұйық май
9 слайд
СН 2 -ОН СН 2 -О-О-С 17 Н 35 СН 2-ОН +3С 17Н 35СООН СН 2-О-О-С 17Н 35 СН 2 -ОН СН 2 -О-О-С 17 Н 35 глицерин стеарин қышқылы қатты май СН 2 -ОН СН 2 -О-О-С 17 Н 33 СН2-ОН +3С 17 Н 33 СООН СН 2 -О-О-С 17 Н 33 СН 2 -ОН СН 2 -О-О-С 17 Н 33 глицерин олейн қышқылы сұйық май
#10 слайд
Майлар және денсаулық
•Адам тәулігіне 70-100 г май пайдалану керек;
•Үнемі майсыз тамақпен қоректену жүйке қызметінің бұзылуына,
иммунитет төмендеуіне әкеледі;
•Адам ағзасына қатты майлар кері әсер етеді, себебі олардың
құрамында холестерин деңгейін арттыратын заттар бар. Олар
жүрек-қан айналым мүшелеріне кері әсер етеді;
• Сұйық майларды биологиялық белсенді заттар көп болады.
Оларды адам өзі жасай алмайды, сондықтан дайын тамақпен
қабылдау керек. Сұйық майлар құрамында Е витамині мен
қандағы холестериннің жиналуына кедергі келтіретіріп, жүрек
ауруын болдырмайтын β-ситостерин атты зат болады;
•Майлы тағамдарды көп пайдалану семіздікке, адам
денсаулығының нашарлауына әкеледі;
10 слайд
Майлар және денсаулық •Адам тәулігіне 70-100 г май пайдалану керек; •Үнемі майсыз тамақпен қоректену жүйке қызметінің бұзылуына, иммунитет төмендеуіне әкеледі; •Адам ағзасына қатты майлар кері әсер етеді, себебі олардың құрамында холестерин деңгейін арттыратын заттар бар. Олар жүрек-қан айналым мүшелеріне кері әсер етеді; • Сұйық майларды биологиялық белсенді заттар көп болады. Оларды адам өзі жасай алмайды, сондықтан дайын тамақпен қабылдау керек. Сұйық майлар құрамында Е витамині мен қандағы холестериннің жиналуына кедергі келтіретіріп, жүрек ауруын болдырмайтын β-ситостерин атты зат болады; •Майлы тағамдарды көп пайдалану семіздікке, адам денсаулығының нашарлауына әкеледі;

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген