Презентация "Сөздік құрам"

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Сөздік құрам

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты: •Қазақ тілінде сөздік құрамға енетін сөздер туралы, сөздік құрамның тармақтары туралы мағлұмат беріп, жаттығу жұмыстарын орындату

2 слайд

#3 слайд
1. Жыл мезгілдері суретіне зер салыңдар және сол бойынша мәтін құрап жазыңдар.     Мәтіндегі сөздік қорға енетін атаулардың астын сызыңдар. 2. Мәтінде іс-әрекетті білдіретін сөздер-баяндау сынды сипатты білдіретін сөздер- суреттеу болады.    Өздерің жазған мәтінде осылардың қайсысы басым екенін айтыңдар. Үй тапсырмасын тексеру

3 слайд

#4 слайд
•Тілдегі сөздердің тұтас жиынтығы сөздік құрам деп аталады 1 •Тіліміздегі сөздік құрамның тармақтары қазақтың ғасырлар бойы қолданылып келе жатқан қазақтың байырғы төл сөздері. 2 •Олар ең қажетті ұғымдарды білдіреді де, жалпы халыққы түсінікті болып келеді. 3 Жаңа сабақ «Сөздік құрамның тармақтары»

4 слайд

#5 слайд
Туыстықты білдіретін атаулар: •Ата - әже •Ана - әке •Аға - іні •Сіңілі-қарындас •Нағашы-жиен •Бөлен т.б

5 слайд

#6 слайд
Мал атаулары: •Жылқы •Түйе •Сиыр •Қой •Ешкі •Құлын

6 слайд

#7 слайд
Табиғат құбылыстарының атаулары: •Күн •Ай •Жер •Бұлт •Тас

7 слайд

#8 слайд
•Бүркіт •Қаршыға •Торғай •Түлкі •Аю Аң-құс атаулары:

8 слайд

#9 слайд
Заттардың түр-түсін сапасын білдіретін атаулары: •Қызыл •Сары •Көк •Жасыл •Сұр

9 слайд

#10 слайд
Анатомиялық атаулар: •Бас •Қол •Аяқ •Қол •Мұрын •Құлақ •Көз

10 слайд

#11 слайд
Тамақ атаулары: •Ет •Сүт •Айран •Қымыз •Ірімшік

11 слайд

#12 слайд
Сан атаулары: •Бір •Жеті •Тоғыз •Елу •Жүз •Мың 1 7 50 9 1001000

12 слайд

#13 слайд
Есімдіктер: •Мен •Сен •Сіз •Ол •Біз •Олар •Кім?

13 слайд

#14 слайд
Бұл сөздердің қолданылуы адамдардың мамандығына, кәсібіне, білім дәрежесіне байланысты емес. Оларды қоғам мүшелерінің барлығы қолдана береді. Тілдік сөздік құрамында ғылым мен техниканың салаларында қолданылатын, соларға тән сөздер де болады. Ғылым мен техниканың әр түрлі салаларында қолданылып соларға телінген арнаулы сөздер терминдер деп аталады. Терминдер ғылымның қай саласына қатысты болса, сол саласында қолданылып, қалыптасады.

14 слайд

#15 слайд
•ӘРІП. БУЫН 1 •ҮНДЕСТІК ЗАҢЫ 2 •БАСТАУЫШ, БАЯНДАУЫШ 3 Тіл білімінің терминдері

15 слайд

#16 слайд
•ПОЛЮС, РЕЛЬЕФ 1 •ГЛОБУС, МАСШТАБ 2 •КАРТА, МЕРИДИАН 3 География терминдері

16 слайд

#17 слайд
•Арифметика 1 •ТЕҢДЕУ 2 •БӨЛГІШ, БӨЛІНГІШ 3 Математика ғылымының терминдері

17 слайд

#18 слайд
Терминдер көп мағынаны емес, бір ғана мағынаны білдіреді. Дара мағыналық – терминдерге тән ортақ қасиет.Дүние жүзіндегі халықтардың тілінде ортақ қолданылатын терминдер бар. Мысалы: капитализм, морфология, синтаксис, лайнер, химия т.б. Мұндай терминдердің дүниежүзіндегі тілдерге бірдей ортақ болып келуі ескеріліп, олар интернационалдық терминдер деп аталады.

18 слайд

#19 слайд
Семантикалық картаны толтыру Мысалдар Тіл білімі География ғылымы Спорт атаулары Анатомиялық атаулар Көнерген сөздер Тамақ атаулары Карта Шылау Теннис Жүрек Компас Дуанбасы Сөздік Баскетбол Фонетика Масштаб Футбол Көз Қаған Құрт Пролетариат Асқазан Шұбат

19 слайд

#20 слайд
3-тапсырма: Берілген сөйлемдердің қай салада қолданылатын анықтаңдар 3.Микроскоппен өсімдіктің ішкі құрылысын қарау үшін, ең әуелі олардан препарат даярлайды. 2. Жазық бұрыштың жартысындағы тең бұрыш тік бұрыш деп аталады 4. Куриль аралдарында вулкандар Теңіз түбінен көтеріліп шығады. 1.Клетканың ішінде, қабықшаның астында кілегейлі тірі зат протоплазма болады. Өсімдіктер ғылымының саласына Математика ғылымы саласына География ғылымының саласына Жаратылыстану ғылымының саласына

20 слайд

#21 слайд
1. Мен, жаз, өзен, көп ,шомыл.   2. Біз,ауыл,маңы,ағаш,қалың,өс. 3. Айжан,жолдас,кітап бер.                4. Таңертең,күн,шай,ашық,бол,кеш,қатты,өзгер Төменде берілген сөздерге алдымен қосымша жалғап сонан соң сөйлем құрап жазыңдар.

21 слайд

#22 слайд
ТЕСТІЛЕУ ЖҰМЫСЫ «СӨЗДІК ҚҰРАМНЫҢ ТАРМАҚТАРЫ» Сабақты бекіту

22 слайд

#23 слайд
1.Сөйлемді толықтыратын сөзді тап: Қоғам мен табиғатты біртұтас жүйе ретінде қарастыратын бірден-бір ғылым саласы қазіргы заманғы -................................ А.Жаратылыстану. В.Өсімдіктану. С.Тарих. D.География 2.Синоним болатын диалектілерді тап: А.былғары, тері В.Қоржын, қалта С.Түбек, шүмек D.Ауқат, тамақ. 3. «Метро», «Ноутбук», «Файл» терминдері қандай сөздер? А.Лингвистикалық; В.Халықаралық С.Неологизмдер; D.Физикалық 4.Интернационалдық терминдерді тап. А.Құрлық, атмосфера, су айналымы; В.Құдірет, сыйластық,әдебиет С.Өндіріс, аммиак, көміртек D.депутат, биржа, валюта 5.Қай сөйлемде термин бар? А.Балалар балық аулауға кетті. В.Жазда өзен жағалауына барып демаламыз. С.Реакция жылдамдығының өсу құбылысын катализ деп атайды. D.Атамның аулына қонаққа бардым. 6. «Тырық, көтерем» диалект сөздерінің әдеби баламасын тап. А.арық В.зәулім С.шалғай D.кішкентай 7. Діни терминді тап. А. Сүре В.Ұжым С.Сайлау D.Мейман 8. «Магнит өрісі», «Индукция» қандай сөздер? А.Тіл білімі В.Халықаралық С.Спорттық D.Физикалық 9. Ядро заряды бірдей атомдар түрін .............элемент дейміз. Сөйлемді толықт ыратын сөзді тап. А.химиялық В.физикалық С.лингвистикалық D.халықаралық 10.Қай сөйлемде термин бар. А.Ағаштың ішіндегі ерте көктейтіні-қайыңдар. В.Механикалық қозғалыс дегеніміз дененің кеңістіктегі орнының санақ денелері ретінде алынған басқа денелерге қатысты уақыт бойынша өзгерісі аталады. С.Алматы апортының өзіндік тарихы бар. D.Туған жері, Отаны туралы жыр шертпейтін ақын бар ма?

23 слайд

#24 слайд
•Бағалау: 9-10 дұрыс жауап - «5» 7-8 дұрыс жауап - «4» 5-7 дұрыс жауап - «3» 1-4 дұрыс жауап - «2»

24 слайд

#25 слайд
Білемін Білгім келеді INSERT Білдім

25 слайд

#26 слайд
ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ: Қазақ тілінің сөздік құрамы туралы оқып келу. 145-жаттығу.Сөйлем құрау

26 слайд