Презентация "Сүтқоректілер класы"

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
Түкті жамылғы Қылшық- ұзын,жуан түк. Денені зақымдаудан сақтайды Мамық- қысқа және жұмсақ түктер. Ауаны жинайды, Жылуды сақтайды Бездер Май бездері түкті жамылғыны майлайды, суландырмайды Тер бездері денені салқындатады.

3 слайд

#4 слайд
Ми сауыты астыңғы жақ сүйек Мойын омыртқа Арқа омыртқа Бел омыртқа Құйрық омыртқа жамбас жауырын Тоқпан жілік Кәрі жілік Ортан жілік Асықты жілік Кеуде қуысы

4 слайд

#5 слайд
Сол жақ қарынша Сол жақ құлақша оң жақ құлақша оң жақ қарынша Сүтқоректілердің жүрегі төрт бөлікті: сол жақ қарынша, сол жақ құлақша, оң жақ қарынша, оң жақ құлақша. Екі қан айналым шеңбері: үлкен және кіші қан айналым. Үлкен қан айналым шеңбері сол жақ қарыншадан басталып, бүкіл денеге оттегі мен көмір қышқылы газын таратып, оң жақ құлақшаға құяды. Кіші қан айналым шеңбері оң жақ қарыншадан басталып, өкпеде оттегіне қанығып, сол жақ құлақшаға құяды.

5 слайд

#6 слайд
танау Көмей кеңірдек Өкпе ауатамыр Тыныс алу мүшелері: танау тесігі, көмей, кеңірдек, ауа тамыр, өкпе. Кеуде және құрсақ қуысын бөлік тұратын бұлшық ет-көкет бар

6 слайд

#7 слайд
Ауыз қуысы Сілекей бездері жұтқыншақ Өңеш асқазан бауыр Ұйқы безі ішек Аналь тесігі

7 слайд

#8 слайд
Тіс түрлері Азу тісКүрек тісИт тіс Тіс қабаттары дентинэмальұлпа Сүтқоректілер асты тістерімен ұнтақтайды. Қоректенуіне байланысты тістер сараланған. Жыртқыштарда бірінші азу тіс жыртқыш тіс деп аталады.

8 слайд

#9 слайд
•Ас қорыту ауыз қуысынан басталады •Ауызда ас тіспен ұнтақталады, сілекеймен шыланады; •Ас ауыздан жұтқыншақ,өңеш арқылы қарынға өтеді, •Шөп қоректілердің қарыны 4 бөлікті, жыртқыштардың 1 бөлікті; •Ас аш ішекте бауырдан бөлінетін өт пен ұйқы безінің сөлімен қорытылады; •Шөп қоректілерде ішегінің ұзындығы дене тұрқынан 20 есе, ет қоректілерде 4-5 есе ұзын болады.

9 слайд

#10 слайд
•Күйіс қайыратын сүт қоректілердің қарыны 4 бөліктен тұрады:таз қарын, жұмыршақ, жалбыршақ, ұлтабар; •Сиыр күйіс қайырады. Ас қорыту мүшелерінен таз қарынға түседі. Онда сілекей мен бактериялар әсерлерінен ашып, жұмыршаққа өтеді. Жұмыршақ жиырылғанда ас лоқсып қайтадан ауызға келеді. Ас қайта шайналып, ас қорыту мүшелері арқылы қатпаршақ қарынға, одан ұлтабарға өтеді. •Қарында +38-39 С; •Күйіс қайыру өсімдік текті астың қорытылуына мүмкінді береді.

10 слайд

#11 слайд
бүйрек несепағар қуық 2 бүйректе несеп түзіледі, несағар арқылы қуықта жиналады Жиналған зәр зәр шығару өзегі арқылы сыртқа шығады.

11 слайд

#12 слайд
•Сүтқоректілердің миы 5 бөлімді:алдыңғы, аралық,сопақша, ортаңғы, мишық. Алдыңғы ми ми сыңарларына бөлінген. Ондағы иірімдер мен жүлгелер оның көлемін ұлғайтады. Шартты рефлекс тән. Күрделі қозғалыс жасайтындықтан мишығы жақсы жетілген.

12 слайд

#13 слайд
•Сүтқоректілер дара жынысты. Іштей ұрықтанады. Қағанақтыларда ұрық аналықтың жатырында дамиды. Жатыр қабырғасында ұрықпен аналықтың арасында “ұрық жолдасы”,қағанақ, шу бар. Жатырда ұрық даму: •Жабайы қоян-45-51 күн; •Жылқы-10 ай,түйе 12 •Ұрықтың аналық ағзасында даму кезеңін- буаз болу дейді; •Ұрпағын сүт безінен бөлінген сүтпен асырайды. • Қалталылардың қағанағы жоқ, сондықтан ұрпағы өте кішкентай; •Ілкі аңдар жұмыртқа салып көбейеді.

13 слайд

#14 слайд
Сүтқоректілердің шығу тегі •Ғалымдар сүтқоректілерді бұдан 200-300млн. жыл бұрын тіршілік еткен аңсымақ жорғалаушылардан шыққан деп есептейді. •Сүтқоректілер мен жорғалаушы арасындағы аралық форма аңтісті жорғалаушы иностанцевия

14 слайд

#15 слайд
Ілкі аңдар •Өкілдері: үйректұмсық пен ехидна; •Тек Австралия материгі мен Жаңа Гвенея, Тасмания аралдарында тіршілік етеді; •Жұмыртқа салып көбейеді. Баласын сүтпен қоректендіреді; •Ас қорыту мүшесі клоакамен бітеді; •Дене температурасы тұрақсыз. •Сүт безі жоқ, сүт тамшылары шұрықтан шығады, баласы оны жалайды.

15 слайд

#16 слайд
Қалталы сүтқоректілер •Өкілдері: алып кенгуру,коала, қалталы қасқар,қалталы тышқан; •Қағанағы жоқ болғандықтан баласы өте кішкентай болып дүниеге келеді; •Оны қалтасында асырайды; •Қалтасында сүт бездері бар.

16 слайд

#17 слайд
Отряд,түр саныөкілдері ерекшелігі Кемірушілер 178-ге жуық Тиін,судоңыз тышқан көксуыр, қосаяқ,жайра егуқұйрық 1.Күрек тістері жақсы жетілген; 2.Ит тістері жоқ; 3.Өсімдіктің қатты бөлігімен, ағаш сүрегімен қоректенеді; 4.Тез көбейеді, өнімді; 5.Ішегі соқырішегімен бірге жақсы дамыған

17 слайд

#18 слайд
Отряд, түр саныөкілдері ерекшелігі Бунақденеқорек тілер 370 Жұпартышқан, кірпі жертесер, көртышқан, 1.Алдыға шығыңқы тұмсығы бар; 2.Тісі топтарға саралбаған, біркелкі; 3.Дене температурасы тұрақсыз; 4.Иіс сезу қабілеті жақсы дамыған; 5.Иіс шығаратын безі бар

18 слайд

#19 слайд
Отряд,түр саныөкілдері ерекшелігі Қолқанаттылар 1000 Салпанқұлақты жарқанат,қан сорғыш ақбауыр жарқанат 1.Ұшуға бейімделген; 2.Алдыңғы аяғы қанатқа айналған; 3.Сүйектері жұқа,жеңіл, төсі қырлы 4.Көптеген түрлері өсімдік қоректі

19 слайд

#20 слайд
Отряд, түр саныөкілдері ерекшелігі Жыртқыштар 235 Мысық тұқымдас Ит тұқымдас Аю тұқымдас Сусар тұқымдас Қасқыр,ит,ш ибөрі,аю, мысық,ілбіса рыстан, жолбарыс 1.Сайдақ тістері жақсы жетілген, алғаш тіс жыртқы тіске айналған; 2.Бұғанасы жоқ; 3.Аяқ ұшында тырнақ бар; 4.Иіс және есту мүшелері жақсы дамыған; 5.Ішектері қысқа, етпен қоректенеді;

20 слайд

#21 слайд
Отряд, саныөкілдері ерекшелігі Приматтар 200-ден астам Мартышка, павиандар, горилла, шимпанзе, орангутан 1.Бұғана сүйегі бар; 2.Қолы жақсы қимылдайды, 3.Бас бармағы басқа саусағына қарама-қарсы; 4.Алдыңғы миында иірімдер мен жүлгелер бар; 5.Қан топтары адамға ұқсас

21 слайд

#22 слайд
Отряд, саныөкілдері ерекшелігі Жұптұяқ тылар 150- ден астам Жабайы шошқа, бұғы, арқар, бегемот, ешкі, арқар, киік, қой,сиыр, жираф 1.Саусақтары екеу немесе төртеу; 2.Көбі күйіс қайырады; 3.Асқазаны күрделі; 4.Ішегі өте ұзын

22 слайд

#23 слайд
Отряд, саны өкілдері ерекшелігі Киттәрізді лер 80-ге жуық Көгілдір кит,дельфин, сұр кит,кашалот, тіссіз кит 1.Денесі сүйір, қос қалақты құйрығы бар; 2.Тері астында жылу сақтайтын май болады; 3.Тер бездері, түк, артқы аяғы болмайды; 4.Құлақ қалқаны болмады

23 слайд

#24 слайд
Отряд,саныөкілдері ерекшелігі Қоянтәрізді лер 65-ке жуық Орқоян, аққоян, үй қоян 1.Алдыңғы аяғы қысқа, артқы аяғы ұзын 2.Құлағы ұзын 3.Күрек тісі жақсы жетілген

24 слайд

#25 слайд
Отряд, түр саны өкілдері ерекшелігі Тақтұяқты лар 16-ға жуық Жылқы, есек,носорог 1.Тұяқ саны бір немесе үш саусақ бар; 2.Қарны күрделі емес, бір бөлікті; 3.Қорек бактериямен қорытылады

25 слайд

#26 слайд
Отряд, түр саны өкілдері ерекшелігі Еттұмсық тылар 2 Индиялық және африкалық піл 1.Еттұмсық арқылы сипап сезеді, заттарды қармайды; 2.Өсімдік қоректілер 3.Ерекшше еттұмсығы бар

26 слайд

#27 слайд
Европа қара күзені •Қазақстанда Солтүстік Қазақстанда бір ғана аң кездескен; •Күзеңнің тіршілігі су қоймасымен байланысты; •Қолдан өсіп-өнеді; •Түрді сақтап қалу үшін хайуанаттар паркі мен аң фермаларында өсіру қажет

27 слайд

#28 слайд
Балжегі немесе итаю •Сирек кездеседі; •Таралу аймағы-Солтүстік Қазақстан; •Мекен ету ортасы- сексеуіл өскен жазықты және шағын қыраттар; •Қорғау шаралары- кездескен жерлерді Үстірт қорығына қосу. Сирек кездеседі

28 слайд

#29 слайд
Қабылан •Қазақстанда жойылып бара жатқан түр; •Үстіртте таралған, ертеде Маңғыстау мен Қызылқұмда тіршілік еткен; •Жойылу себептері: •Шаруашылықты дұрыс жүргізбеуден таралу аймағының тарылуы; •Басты қоректерінің азаюы; •Қаскерлік әрекеттер •Санын көбейту үшін Алматы қорығында көбейту Өте сирек кездеседі

29 слайд

#30 слайд
Қарақал •Маңғыстау мен Үстіртте таралған. Сексеуіл өскен шөлде,құз бен жартаста мекендейді; •Қазақстанда бірнеше оңдаған басы ғана бар; •Санының азаю себебі: •Қары көп қатал қыс пен қаскрлік әрекет; •Қолда өсіп-өнеді •Үстірт қорығы мен екі қорықшада қорғалған. Жойылып бара жатқан түр

30 слайд

#31 слайд
Алтай арқары •Оңтүстік Алайда таралған; •Қазақстанда жалпы саны 60 бас шамасындай; •Саны азаю себебі: •Қаскерлік; •Мекендейтін жерде мал жаю; •Қолда өсірілмейді; •Қорғау шарасы: •Күршім жотасында қорықша ұйымдастыру

31 слайд

#32 слайд
•Көгілдір кит-жер бетіндегі еңалп жануар. Оның дене тұрқы-23- 33м, 50 пілге пара-пар. Оның негізгі қорегі-шаян тәрізділер,қарынына түскен астың салмағы1,5-2 тонна. •Ол 11 ай көтеріп,бір баланы тірідей дүниеге әкеледі; •Баласының дене тұрқы7-8 м, салмағы 2-3 т; •Баласын аналь тесігі маңындағы қатпарда орналасқан 2 емшекпен емізеді Көк кит Халық аралық табиғатты қорғау одағының қызыл кітабына енгізілген

32 слайд

#33 слайд
•Оның басы мен мұрны 6 метр биікте орналасқан. Ендеше - ол әлемдегі ең биік жануар. Жираф

33 слайд