1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Психология ғылымының қазіргі зерттеу бағыттары

#1 слайд
ОРЫНДАҒАН:РАМАЗАНОВА Р.Р.Психология ғылымының
қазіргі зерттеу бағыттары
1 слайд
ОРЫНДАҒАН:РАМАЗАНОВА Р.Р.Психология ғылымының қазіргі зерттеу бағыттары
#2 слайд
Психология — ерекше ғылым
Ерекшел i ктер i :
1.Психология — адамзатқа белг i л i аса
күрдел i құбылыстар жөн i ндег i ғылым;
2.Психологияның ерекше жағдайы — оның
зерттеу i ндег i таным объект i сі мен
субъектіс i н ажыратып болмайды;
3.Психология ерекшел i г i — оның басқа
ғылымдардың б i р i нде де көр i нбейт i н
практикалық салдарында;
4.Психология — болашағы мол
ғылымдардың б i р i.
2 слайд
Психология — ерекше ғылым Ерекшел i ктер i : 1.Психология — адамзатқа белг i л i аса күрдел i құбылыстар жөн i ндег i ғылым; 2.Психологияның ерекше жағдайы — оның зерттеу i ндег i таным объект i сі мен субъектіс i н ажыратып болмайды; 3.Психология ерекшел i г i — оның басқа ғылымдардың б i р i нде де көр i нбейт i н практикалық салдарында; 4.Психология — болашағы мол ғылымдардың б i р i.
#3 слайд
ПСИХОЛОГИЯДАҒЫ ЗЕРТТЕУ
Ə Д I СТЕР I
Психолог — психологиялық кәсіби
б i л i мі бар және психология
төңірегінде зерттеулер жүргізетін
немесе қызмет ететін маман.
Психологиялық кәсіби білім
алудың келесі формалары бар:
• маман - күндізгі (5 жыл),
сырттай немесе кешк i бөл i мшеде
(6 жыл, бірінші жоғары білімі бар
шартта адамдарға 3,5 жыл)
• бакалавр - күндізгі (4 жыл),
кешк i немесе сырттай бөл i мшеде
(5 жыл) ;
• магистр - (бакалавр
дәрежес i немесе маман, және
магистратура бөлімшесінде 2
қосымша жыл) ;
• психологиядан ғылыми
дәрежесі бар ғылымдар: кандидат
немесе психологиялық
ғылымдардың докторы;
3 слайд
ПСИХОЛОГИЯДАҒЫ ЗЕРТТЕУ Ə Д I СТЕР I Психолог — психологиялық кәсіби б i л i мі бар және психология төңірегінде зерттеулер жүргізетін немесе қызмет ететін маман. Психологиялық кәсіби білім алудың келесі формалары бар: • маман - күндізгі (5 жыл), сырттай немесе кешк i бөл i мшеде (6 жыл, бірінші жоғары білімі бар шартта адамдарға 3,5 жыл) • бакалавр - күндізгі (4 жыл), кешк i немесе сырттай бөл i мшеде (5 жыл) ; • магистр - (бакалавр дәрежес i немесе маман, және магистратура бөлімшесінде 2 қосымша жыл) ; • психологиядан ғылыми дәрежесі бар ғылымдар: кандидат немесе психологиялық ғылымдардың докторы;
#4 слайд
Психологияның басқа ғылыми бiлiм салаларымен
байланысы
Психологияның зерттеу объекті
— осы күннің өткен ғасырлардан
бері келе жатқан дау мен
талқылаудың тақырыбы. Бұл
күрделі дауға шешім табатындай
пікірлер қалыптасқан әдет-ғұрып
бойынша бірнешеу, атап айтсақ,
психологияның зерттеу объекті
— мінез-құлық пен оның
қалыптасуы; ойлау үдірістері;
эмоциялар мен пейіл; тұлға;
адамдар арасындағы қарым-
қатынастар, т.б.
Психологияның әртүрлі
тараулары қолданған әдіс
(клинакалық немесе
тәжірибелік), немесе адамның
әрекеті (жұмыс, еске салу, есте
сақтау, еске түсіру, сезу, тәлім
тану, т.б), немесе зерттеу бағыты
(бала дамуы мен руханияты,
Келбет руханияты, жануар жан
дүниесі) арқылы ажыратылады.
4 слайд
Психологияның басқа ғылыми бiлiм салаларымен байланысы Психологияның зерттеу объекті — осы күннің өткен ғасырлардан бері келе жатқан дау мен талқылаудың тақырыбы. Бұл күрделі дауға шешім табатындай пікірлер қалыптасқан әдет-ғұрып бойынша бірнешеу, атап айтсақ, психологияның зерттеу объекті — мінез-құлық пен оның қалыптасуы; ойлау үдірістері; эмоциялар мен пейіл; тұлға; адамдар арасындағы қарым- қатынастар, т.б. Психологияның әртүрлі тараулары қолданған әдіс (клинакалық немесе тәжірибелік), немесе адамның әрекеті (жұмыс, еске салу, есте сақтау, еске түсіру, сезу, тәлім тану, т.б), немесе зерттеу бағыты (бала дамуы мен руханияты, Келбет руханияты, жануар жан дүниесі) арқылы ажыратылады.
#5 слайд
Еңбек психологиясы
Адамның еңбек іс-
әрекетінің
психологиялық
ерекшеліктерін,
еңбек
дағдыларының даму
заңдылықтарын,
еңбекті ғылыми
негізге сүйене
отырып
ұйымдастырады .
5 слайд
Еңбек психологиясы Адамның еңбек іс- әрекетінің психологиялық ерекшеліктерін, еңбек дағдыларының даму заңдылықтарын, еңбекті ғылыми негізге сүйене отырып ұйымдастырады .
#6 слайд
Педагогикалық психология
Оқу, тәрбие істерінің оқушы санасына қалайша
әсер ететіндігін зерттейді. Оқу материалының
мазмұны мен көлемін анықтау, балалардың жас
мөлшеріне лайықты оқулықтар мен
бағдарламалар құрастыру кейбір оқушылардың
екінші жылға қалу, мектептен шығып кету
себептері, тәрбиеленуі қиын балалармен жұмыс
істеудің жоспары, жыныс тәрбиесі,
бағдарламалап оқыту (алдын-ала жасалынған
үлгіге қарап оқыту әдісін ұтымды етіп
ұйымдастыру), педагогикалық психология
зерттейтін ғылыми мәселелердің бір тобы.
Тармақтары:
1. Оқыту;
2. тәрбие;
3. Ұстаз.
6 слайд
Педагогикалық психология Оқу, тәрбие істерінің оқушы санасына қалайша әсер ететіндігін зерттейді. Оқу материалының мазмұны мен көлемін анықтау, балалардың жас мөлшеріне лайықты оқулықтар мен бағдарламалар құрастыру кейбір оқушылардың екінші жылға қалу, мектептен шығып кету себептері, тәрбиеленуі қиын балалармен жұмыс істеудің жоспары, жыныс тәрбиесі, бағдарламалап оқыту (алдын-ала жасалынған үлгіге қарап оқыту әдісін ұтымды етіп ұйымдастыру), педагогикалық психология зерттейтін ғылыми мәселелердің бір тобы. Тармақтары: 1. Оқыту; 2. тәрбие; 3. Ұстаз.
#7 слайд
Медициналық психология
Дәрігер мен науқастың арасындағы
қатынасты, олардың мінез-құлқының түрлі
құрылыстарын зерттейді. Емдеу мен
психотерапияның психологиялық әдістерін
жасаумен айналысады. Ол өз тарапынан
нейропсихология, психофармакология,
психотерапия, психопрофилактика,
психогигиена дейтін салаларға бөлінеді.
7 слайд
Медициналық психология Дәрігер мен науқастың арасындағы қатынасты, олардың мінез-құлқының түрлі құрылыстарын зерттейді. Емдеу мен психотерапияның психологиялық әдістерін жасаумен айналысады. Ол өз тарапынан нейропсихология, психофармакология, психотерапия, психопрофилактика, психогигиена дейтін салаларға бөлінеді.
#8 слайд
Инженерлік психология
Адам мен техниканың қарым-қатынасынан туындайтын
психологиялық мәселелерді зерттейді. «Адам-машина»
жүйесінде әрекетті тиімді етіп ұйымдастыру, басқару
жүйелерінің құрылымын үйлестіру, мұндағы
творчестволық міндеттерді тиімділікпен шешу,
информацияны сақтау, өңдеу, оны жобалау, оперативті
модельдер қалыптастыру үлкен орын алады. Негізгі
проблемаларына операторларды кәсіптік тұрғыдан таңдап
алу, оларды үйрету және жаттықтыру, тиісті
информациялық модельдер мен басқару орындарын
жобалау, операторлардың хал-күйін анықтау, техникалық
эстетика мен эргономиканың, ЭВМ-нің алгоритмдеріне
қойылатын талаптарды тұжырымдау, түрлі агрегатты
басқарудағы адамның дара психологиялық
өзгешеліктерін, оның ерік-сезім сферасын, интеллект
деңгейін зерттеу жатады. Мұндағы инженерлік
психологиялық міндеттерді шешу консультациялық және
сан салалы тәрбие жұмысымен айналысатын ұйымдар
үшін қолданбалық мәні зор
8 слайд
Инженерлік психология Адам мен техниканың қарым-қатынасынан туындайтын психологиялық мәселелерді зерттейді. «Адам-машина» жүйесінде әрекетті тиімді етіп ұйымдастыру, басқару жүйелерінің құрылымын үйлестіру, мұндағы творчестволық міндеттерді тиімділікпен шешу, информацияны сақтау, өңдеу, оны жобалау, оперативті модельдер қалыптастыру үлкен орын алады. Негізгі проблемаларына операторларды кәсіптік тұрғыдан таңдап алу, оларды үйрету және жаттықтыру, тиісті информациялық модельдер мен басқару орындарын жобалау, операторлардың хал-күйін анықтау, техникалық эстетика мен эргономиканың, ЭВМ-нің алгоритмдеріне қойылатын талаптарды тұжырымдау, түрлі агрегатты басқарудағы адамның дара психологиялық өзгешеліктерін, оның ерік-сезім сферасын, интеллект деңгейін зерттеу жатады. Мұндағы инженерлік психологиялық міндеттерді шешу консультациялық және сан салалы тәрбие жұмысымен айналысатын ұйымдар үшін қолданбалық мәні зор
#9 слайд
Жас ерекшелік психологиясы
Қалыпты адам психологиясының даму
заңдылықтарын нәрестелік кезеңнен
қарттық кезеңге дейінгі психологиялық
ерекшеліктер мен заңдылықтарды
зерттейтін психология саласы. Тармақтары:
1. Балалар;
2. Жеткіншектер; #3. Жастар;
4. Ересектер (акмиология);
5.Қарт адамдар психологиясы (геранто
психология).
9 слайд
Жас ерекшелік психологиясы Қалыпты адам психологиясының даму заңдылықтарын нәрестелік кезеңнен қарттық кезеңге дейінгі психологиялық ерекшеліктер мен заңдылықтарды зерттейтін психология саласы. Тармақтары: 1. Балалар; 2. Жеткіншектер; #3. Жастар; 4. Ересектер (акмиология); 5.Қарт адамдар психологиясы (геранто психология).
#10 слайд
Арнаулы психология
Адам дамуының бірқалыпты даму жолынан
ауытқуы. Ми ауруына ұшыраған психикалық
күйзелістері мен осы саладағы себептерді
қарастырады. Тармақтары:
1. Олигофренопсихология – ми зақымы
ауруымен туған адамдардың психологиясының
зерттелуі;
2. Сурдопсихология – саңырау немесе керең
адамдардың психологиясын зерттейді;
3. Тифлопсихология – нашар көретін немесе
соқыр адамдардың психологиясын зерттейді.
10 слайд
Арнаулы психология Адам дамуының бірқалыпты даму жолынан ауытқуы. Ми ауруына ұшыраған психикалық күйзелістері мен осы саладағы себептерді қарастырады. Тармақтары: 1. Олигофренопсихология – ми зақымы ауруымен туған адамдардың психологиясының зерттелуі; 2. Сурдопсихология – саңырау немесе керең адамдардың психологиясын зерттейді; 3. Тифлопсихология – нашар көретін немесе соқыр адамдардың психологиясын зерттейді.
#11 слайд
Салыстырмалы психология
Салыстырмалы психологияға
зоопсихология [10]
, этология дейтін салалар
кіреді. Мәселен, балалар психологиясы
қоғамдық жағдай мен биологиялық
факторлардың баланың дүниеге келгеннен
кейінге дейін психикалық дамуына
тигізетін әсерлерді зерттейді.
Салыстырмалы психология жануарлар
психикасымен ұқсастықтары мен
айырмашылықтарын қарастырады.
11 слайд
Салыстырмалы психология Салыстырмалы психологияға зоопсихология [10] , этология дейтін салалар кіреді. Мәселен, балалар психологиясы қоғамдық жағдай мен биологиялық факторлардың баланың дүниеге келгеннен кейінге дейін психикалық дамуына тигізетін әсерлерді зерттейді. Салыстырмалы психология жануарлар психикасымен ұқсастықтары мен айырмашылықтарын қарастырады.
#12 слайд
Әлеуметтік психология
Тұлғаның әлеуметтік
– психологиялық
көріністерін,
индивидтің басқа
адаммен өзара қарым-
қатынасын,
адамдардың
психологиялық
үйлесімдігін, үлкен
топтардағы
әлеуметтік
психологиялық
көріністерді
зерттейді.
12 слайд
Әлеуметтік психология Тұлғаның әлеуметтік – психологиялық көріністерін, индивидтің басқа адаммен өзара қарым- қатынасын, адамдардың психологиялық үйлесімдігін, үлкен топтардағы әлеуметтік психологиялық көріністерді зерттейді.
#13 слайд
Әскери психология
Адамның соғыс жағдайы кезіндегі мінезі,
соғыс техникасын меңгеру мен басқару
әдістерін зерттейді.
13 слайд
Әскери психология Адамның соғыс жағдайы кезіндегі мінезі, соғыс техникасын меңгеру мен басқару әдістерін зерттейді.

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген