Қабылдау туралы жалпы ұғым
Қабылдау туралы жалпы ұғым

#1 слайд
Қабылдау
туралы жалпы ұғым
1 слайд
Қабылдау туралы жалпы ұғым
#2 слайд
Қабылдау туралы жалпы түсінік
•
Егер түйсік сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының қасиеттері
мен сапаларының миымызда бейнеленуі болса, қабылдау заттар мен
құбылыстардың мида тұтастай бейнеленуі болып табылады.
2 слайд
Қабылдау туралы жалпы түсінік • Егер түйсік сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының қасиеттері мен сапаларының миымызда бейнеленуі болса, қабылдау заттар мен құбылыстардың мида тұтастай бейнеленуі болып табылады.
#3 слайд
Қабылдау тәсіліне қарай ақпарат
•
Көру
•
Есту
•
Иіс сезу
•
Дәм сезу
•
Сезу
•
Мысалы, алманы қабылдауды алайық. Мұнда біздің
анализаторларымызға оның қызыл түсті, хош иісті тәтті дәмді т.б.
осындай қасиеттері бір мезгілде әсер етеді де, миымызда тұтас зат
бейнесі пайда болады.
3 слайд
Қабылдау тәсіліне қарай ақпарат • Көру • Есту • Иіс сезу • Дәм сезу • Сезу • Мысалы, алманы қабылдауды алайық. Мұнда біздің анализаторларымызға оның қызыл түсті, хош иісті тәтті дәмді т.б. осындай қасиеттері бір мезгілде әсер етеді де, миымызда тұтас зат бейнесі пайда болады.
#4 слайд
•
Қабылдау – ми қабығының күрделі анализдік және синтездік
қызметінің нәтижесі. Қабылдаудың физиологиялық негізіне бірнеше
тітіркендіргіштердің жиынтығы мен олардың қарым-қатынасында
пайда болатын уақытша жүйке байланыстары жатады.
•
Сөйтіп, қабылдау – түйсіктегідей бір анализатордың ғана қызметі
емес, бірнеше анализаторлардың бірлесіп, қызмет істеуінің нәтижесі.
Мәселен, киноны көру екі анализатордың (көру, есту) өзара
байланысып жұмыс істеуінен болады.
4 слайд
• Қабылдау – ми қабығының күрделі анализдік және синтездік қызметінің нәтижесі. Қабылдаудың физиологиялық негізіне бірнеше тітіркендіргіштердің жиынтығы мен олардың қарым-қатынасында пайда болатын уақытша жүйке байланыстары жатады. • Сөйтіп, қабылдау – түйсіктегідей бір анализатордың ғана қызметі емес, бірнеше анализаторлардың бірлесіп, қызмет істеуінің нәтижесі. Мәселен, киноны көру екі анализатордың (көру, есту) өзара байланысып жұмыс істеуінен болады.
#5 слайд
Қабылдау
дың
негізгі
ерекшелік
теріТұтастығ
ы Құрылым
дылығы
Контанты
лығыАпперцеп
ция Заттылығ
ы
Мағынал
ығы
5 слайд
Қабылдау дың негізгі ерекшелік теріТұтастығ ы Құрылым дылығы Контанты лығыАпперцеп ция Заттылығ ы Мағынал ығы
#6 слайд
1. Тұтастығы.
•
Бейнелі түрде бөлшек пен бүтіннің ішкі органикалық өзара
байланысы. Екі аспектісі:
•
1.Әр түрлі элементтерді біріктіру.
•
2.Оның құрамдас элементтерінің сапасынан құрылған бүтінннің
тәуелсіздігі.
6 слайд
1. Тұтастығы. • Бейнелі түрде бөлшек пен бүтіннің ішкі органикалық өзара байланысы. Екі аспектісі: • 1.Әр түрлі элементтерді біріктіру. • 2.Оның құрамдас элементтерінің сапасынан құрылған бүтінннің тәуелсіздігі.
#7 слайд
2.Құрылымдылығы
•
Қабылдаудың тұтастылығымен тығыз
байланысты. Б i з белг i л i б i р обьект i н i
жеке элементтермен емес, ал тұтас
құрылым рет i нде қабылдаймыз.
7 слайд
2.Құрылымдылығы • Қабылдаудың тұтастылығымен тығыз байланысты. Б i з белг i л i б i р обьект i н i жеке элементтермен емес, ал тұтас құрылым рет i нде қабылдаймыз.
#8 слайд
3. Заттылығы
•
Объект жеке физикалық дене болып
кеңістікте және уақытта жекеленуі.
•
Бұл қасиет фигура мен фонның өзара
байланысы кезінде анық көрінеді.
•
Заттың қасиеті, заттылығы затпен байланыс
кезінде пайда болады, ол адамға қандай да
бір қажеттілігін қанағаттандыру үшін
қажет.
8 слайд
3. Заттылығы • Объект жеке физикалық дене болып кеңістікте және уақытта жекеленуі. • Бұл қасиет фигура мен фонның өзара байланысы кезінде анық көрінеді. • Заттың қасиеті, заттылығы затпен байланыс кезінде пайда болады, ол адамға қандай да бір қажеттілігін қанағаттандыру үшін қажет.
#9 слайд
4.Мағыналылығы.
•
Бұл ерекшел i кте қабылдаудың
түйс i ктерден нег i зг i айырмашылығы
жақсы көр i нед i. Обьект i лерд i ң
мазмұнын жақсылап түс i нбей i нше,
оларды белг i л i тұжырымдар мен сөз
арқылы атамайынша, олар толық
қабылданбайды.
9 слайд
4.Мағыналылығы. • Бұл ерекшел i кте қабылдаудың түйс i ктерден нег i зг i айырмашылығы жақсы көр i нед i. Обьект i лерд i ң мазмұнын жақсылап түс i нбей i нше, оларды белг i л i тұжырымдар мен сөз арқылы атамайынша, олар толық қабылданбайды.
#10 слайд
5. Константтылық.
•
Жағдайдың өзгергеніне қарамастан
заттың адекватты қабылдануына
мүмкіндік береді.
•
Біздің қабылдауымыз белгілі бір
шектеуде қабылдаудың жағдайына
тәуелсіз олардың көлемін, формасын,
түрін заттан тыс сақтап қалады.
10 слайд
5. Константтылық. • Жағдайдың өзгергеніне қарамастан заттың адекватты қабылдануына мүмкіндік береді. • Біздің қабылдауымыз белгілі бір шектеуде қабылдаудың жағдайына тәуелсіз олардың көлемін, формасын, түрін заттан тыс сақтап қалады.
#11 слайд
6. Апперцепция.
•
Қабылдаудың адамның жалпы психикалық тұрмысы мен өткен
тәж i рибес i н i ң мазмұнына байланыстылығын апперцепция дейд i. Бұл
адамға қабылданатын заттар немесе құбылыстар таныс болып, оның
бұрыңғы тәж i рибес i нде кездескен болса, онда адам оларды
дұрысырақ, терең i рек қабылдайды.
•
Апперцепция тұрақты және уақытша болып ек i түрге бөл i нед i.
Тұрақты апперцепция адамның
қызығуы мен мамандығы, б i л i м i
мен дүниетанымына байланысты
болып отырады Уақытша апперцепция -
апперцепция затты түрл i
жағынан бағалай алу,
адамның оны өз i нше
талқылап, өз i нше өз
көзқарасын б i лд i ре алуы.
11 слайд
6. Апперцепция. • Қабылдаудың адамның жалпы психикалық тұрмысы мен өткен тәж i рибес i н i ң мазмұнына байланыстылығын апперцепция дейд i. Бұл адамға қабылданатын заттар немесе құбылыстар таныс болып, оның бұрыңғы тәж i рибес i нде кездескен болса, онда адам оларды дұрысырақ, терең i рек қабылдайды. • Апперцепция тұрақты және уақытша болып ек i түрге бөл i нед i. Тұрақты апперцепция адамның қызығуы мен мамандығы, б i л i м i мен дүниетанымына байланысты болып отырады Уақытша апперцепция - апперцепция затты түрл i жағынан бағалай алу, адамның оны өз i нше талқылап, өз i нше өз көзқарасын б i лд i ре алуы.
#12 слайд
Қабылдаудың т ү рлері
Кеңістікті қабылдау: заттардың формасын, көлемін, тереңдігін
және алыстығын, бағытын қабылдау.
Уақытты қабылдау: бұл құбылыстар мен оқиғалардың ұзақтығы мен
тізбегін бейнелендіру.
Қозғалысты қабылдау: бұл объектінің кеңістіктегі орны мен қалпының
өзгерісін бейнелеу.
12 слайд
Қабылдаудың т ү рлері Кеңістікті қабылдау: заттардың формасын, көлемін, тереңдігін және алыстығын, бағытын қабылдау. Уақытты қабылдау: бұл құбылыстар мен оқиғалардың ұзақтығы мен тізбегін бейнелендіру. Қозғалысты қабылдау: бұл объектінің кеңістіктегі орны мен қалпының өзгерісін бейнелеу.
шағым қалдыра аласыз













