Қауынның құрылымы

#1 слайд
Сарыағаш ауданы •№89 Л.Жолдасов атындағы жалпы орта мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесінің 3 «ә» сынып оқушысы Жолбарыс Жанеркенің •«Қауын және оның халық шаруашылығындағы маңызы» тақырыбындағы ғылыми жобасы. •Жоба жетекшісі: Исмайлова Айжан Қалдарқызы. •18.05.2016 жыл.

1 слайд

#2 слайд
• Қауын (Cucumіs melo) – асқабақ тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдік. Бұдан 2 мың жыл бұрын Қауынды Кіші және Орта Азия жерінде мәдени дақыл ретінде өсіре бастаған. Қауын жабайы түрде Оңтүстік-Батыс Азия мен Африкада өседі. Жапырағы ірі, кезектесіп орналасқан, жіңішке сабағы буындарға тарамданып жер бетіне төселіп өседі.

2 слайд

#3 слайд

3 слайд

#4 слайд
•Гүлі сары, дара жынысты, қос жынысты түрі де кездеседі. Жемісі – көп тұқымды, жемісінің түсі де, пішіні де сортына байланысты әртүрлі болады, салмағы 200 г-нан 16 кг-ға дейін. Қауынның жемісінің құрамында 4,5 – 18% қант, 0,6% белок, С, А витаминдері, каротин болады. Сондықтан ол бауыр мен жүректің жұмысын жақсартады.Қауын шырынын ішек құрттарға, тамақ ауруларына,созылмалы жөтелге пайдаланады.Қауында темір мөлшері тауық етіндегіден 2 есе,балықтың етінен 3 есе ,ал сүттегіден 17 есе көп.Қауын тұқымында 35% май болады.Қауын майы кеуіп кететіндіктен одан жоғары сортты бояу дайындайды. Қауын жемістері малға өңдеусіз-ақ немесе сүрленген түрде азыққа пайдаланады. Қауынды сабан мен топан қосып сүрлейді. Қауын жемісімен азықтандырылған малдардың сүт енімі жақсы және оның майлылығы да жоғары болады.

4 слайд

#5 слайд
Қауын етінен өңдеп тосап, пюре, компот, повидло дайындайды.

5 слайд

#6 слайд
•Қауынды тіліп кептіріп қауынқақ жасайды.Қауынқұртты қауынды тіліп езіп қарбыздың аздап суын қосып қызарғанша қайнатамыз. Қоюланған соң таза ақ матаға жаямыз.Мармеладты дайындау үшін қауын және қарбыз және цитрус жемісінің қабығын қант сиропына салып қайнатып,қақ жасау арқылы әзірлейді.Кептірерде үстіне аздап шекер себеді.

6 слайд

#7 слайд
•Қауын етінің құрлысына қарай жұмсақ және тығыз етті болып 2 топқа бөлінеді.1-топқа әңгелек,адана,басыпалды,касаба.2-топқа чарджоулық,әміре,канталупа жатады.

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд
• Қауынның Оңтүстік Қазақстанда аудандастырылған сорттары: Қойбас 476, Көкше 588, Бұхара – 944, Іші қызыл – ірі жемісті, Мырзашөл,Гуляби,Басыпалды ерте пісетін – Ақ дәмбілше, орта мерзімде пісетін – Колхозшы , торлама т.б. түрлері бар.

9 слайд

#10 слайд
Қауынның биологиялық ерекшеліктері: Қауын төмен температураға өте сезімтал.Ауаның темпеатурасы 13градуста өсімдіктердің өсіп жетілуі баяулайды,ал 10 градуста тіпті тоқтап қалады.3-5 градуста үсік шалады.Қауынның өсіп жетілуіне 25- 30градус қолайлы.Қауынға топырақтың құнарлы болғаны қажет.Ол қара немесе қара қоңыр құмдауыт топырақта жақсы өседі.Сондықтан қауын егетін жерге күзде 1га-ға 20-30 тонна қарашірік себеді,250кг суперфосфат себеді.Азот пен калий тыңайтқыштарын өсу кезінде береді.

10 слайд

#11 слайд
Тыңдағандарыңызға рахмет!

11 слайд