Қазақ гидронимі 9 сынып презентация

#1 слайд
Қазақ гидронимі

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты: Қазақ еліндегі өзен, көл, бұлақ атауларының шығу тегі мен мағынасын түсіндіру. Гидронимдердің этнолингвистикалық, тарихи, географиялық маңызын анықтау. Оқушылардың зерттеу дағдыларын, тілдік қорын, ойлау мәдениетін дамыту.  Табиғи атаулар арқылы ұлттық құндылыққа құрмет қалыптастыру.

2 слайд

#3 слайд
Бағалау рубрикасы (10 балдық) Критерий10–9 балл (жоғары деңгей) 8–6 балл (орта деңгей) 5–3 балл (төмен деңгей) Білім, түсіну Барлық ұғымдарды толық әрі нақты түсіндіреді Негізгі ұғымдарды түсінеді, бірақ толық емес Қателеседі немесе түсінігі үстірт Талдау 3+ гидронимді дәл талдайды, картамен жұмыс жасайды 2 гидроним талдайды, кейбір дәлсіздік бар Талдауы әлсіз, картада қате Топтық жұмыс Белсенді, дәлелді, жобаны жақсы қорғайды Қатысады, бірақ кейде көмекті қажет етеді Қосқан үлесі аз Жеке жұмыс Жазбасы толық, құрылымы анық Жақсы, бірақ толық емес Жауабы қысқа, жүйесіз

3 слайд

#4 слайд
Гидро - https://www.youtube.com/watch?v=X2Q609bVqr4

4 слайд

#5 слайд
Гидронимдердің жіктелуі (негізгі түрлері) Лимпонимдер Көл атаулары → Мысалы: Балқаш, Алакөл, Марқакөл, Шалқар Потамонимдер Өзен атаулары → Мысалы: Ертіс, Есіл, Жайық, Іле Пелагонимдер Теңіз және мұхит атаулары → Мысалы: Каспий, Арал теңізі, Қара теңіз Батионимдер Су астындағы нысандардың атауы (ойпат, қазаншұңқыр, шұңғыма) → Мысалы: теңіз ойпаттары, шұңқырлар Крионимдер Мұздықтар мен мұздық көлдердің атауы → Мысалы: Корженевский мұздығы, Богданович мұздығы Фонтоннимдер Бұлақ, қайнар, бастаулар атаулары → Мысалы: Жылысай бұлағы, Қайнар, Тасбұлақ Лимно- және гидрографиялық нысандардың басқа түрлері Үйір нысандар:лагуна атаулары, сарқырама атаулары, көлшіктер (тоған) атаулары су қоймалары мен каналдар атаулары → Мысалы: Қапшағай су қоймасы, Арыс каналы

5 слайд

#6 слайд
ТОПТЫҚ ЖҰМЫС (2-нұсқа) Тапсырма: “Гидронимнің тарихы” Әр топқа 1 ірі гидроним беріледі: 1-топ: Лимпонимдер 2-топ: Потамонимдер 3-топ: Пелагонимдер Атау қайдан шыққан? Тарихи деректерде қалай аталған? Сол аймақтағы тайпалар/елдер туралы не белгілі? Бұл гидронимге байланысты аңыз немесе тарихи оқиға бар ма? Қорытындыны слайд, постер, немесе 1 минуттық таныстырылыммен көрсетеді.

6 слайд

#7 слайд
ЖҰПТЫҚ ЖҰМЫС Тапсырма: “Салыстыр және түсіндір” Жұппен екі гидронимді таңдап алыңыздар (мысалы: Ертіс – Іле, Балқаш – Алакөл, Жайық – Сырдария). Кестені толтырып, жұбыңызбен қысқаша қорытынды жасаңыз.

7 слайд

#8 слайд
Жеке жұмыс тапсырмасы Тапсырма . Сәйкестендіріңіз Алакөл — Тобыл — Қарқара — Марқакөл — A) “таулы көл” B) “тау қойнауындағы жылға” C) “ала түсті, әшекейлі” D) көне түркі “тобыл” – “мол сулы”

8 слайд

#9 слайд

9 слайд