Қазақстан Республикасындағы тұтынушылар құқығын қорғау механизмдері

#1 слайд
§38 Қазақстан Республикасындағы тұтынушылар құқығын қорғау механизмдері Оқу мақсаты: 11.3.2.1 - қылмыстық, әкімшілік, азаматтық кодекстердің жеке нормаларын қолдана отырып, тұтынушылар құқығын қорғау механизмдерін түсіндіру; 11.3.2.2 –нақты мысалдар келтіре отырып сатушы (өндіруші, орындаушы) және басқа да жұмысты орындаушы (қызмет көрсету) тұлғалардың құқығы мен міндеттерін анықтау.

1 слайд

#2 слайд
Қазақстан Республикасындағы тұтынушылар құқығын қорғау механизмдері •Тұтынушылар құқықтарын қорғау – экономикалық және әлеуметтік тұрақтылықтың маңызды бөлігі. •Қазақстан Республикасында бұл мәселе заңдармен және арнайы механизмдермен реттеледі.

2 слайд

#3 слайд
Тұтынушылар құқығын қорғаудың құқықтық негіздері 1.Негізгі заңдар: 1."Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы" ҚР Заңы (2010 ж.). 2.Азаматтық кодекс. 3.Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс. 2.Халықаралық келісімдер: 1.БҰҰ-ның Тұтынушылар құқықтарын қорғау жөніндегі басшылық қағидалары.

3 слайд

#4 слайд
Тұтынушылардың құқықтары Қазақстандағы негізгі тұтынушылық құқықтар мыналарды қамтиды: 1.Қауіпсіздік құқығы: 1.Тауарлар мен қызметтердің адам денсаулығы мен өміріне зиянсыздығы. 2.Ақпарат алу құқығы: 1.Сапа, бағалар, қауіптер туралы толық және шынайы ақпарат. 3.Таңдау құқығы: 1.Бірнеше өнім немесе қызмет арасында еркін таңдау. 4.Өтемақы құқығы: 1.Келтірілген шығынды өтеуді талап ету. 5.Құқықтық қорғау: 1.Мемлекеттік органдар мен сот жүйесіне жүгіну мүмкіндігі.

4 слайд

#5 слайд
Құқықтарды қорғау механизмдері 1.Мемлекеттік органдар: 1.Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті. 2.Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау органдары. 3.Монополияға қарсы агенттік. 2.Қоғамдық ұйымдар: 1.Тұтынушылардың құқықтарын қорғау ұйымдары (мысалы, тұтынушылар одағы). 2.Волонтерлік қозғалыстар. 3.Сот және құқық қорғау органдары: 1.Сотқа жүгіну және дауларды шешу. 2.Медиация арқылы реттеу.

5 слайд

#6 слайд
Шағымдану тәртібі Тұтынушылар құқықтарын бұзған жағдайда келесі қадамдар қарастырылған: 1.Мәселені тікелей сатушымен немесе қызмет көрсетушімен шешуге тырысу. 2.Мемлекеттік органдарға арыз жазу (онлайн немесе офлайн). 3.Қоғамдық ұйымдардан көмек сұрау. 4.Сотқа немесе медиаторға жүгіну.

6 слайд

#7 слайд
Мәселелер мен оларды шешу жолдары •Мәселелер: •Құқықтық сауаттылықтың төмен деңгейі. •Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың жұмысындағы бюрократия. •Сапасыз қызмет көрсету немесе өнімдер. •Шешу жолдары: •Тұтынушылардың құқықтық сауаттылығын арттыру үшін ақпараттық кампаниялар өткізу. •Мемлекеттік бақылау жүйесін жақсарту. •Құқық қорғау ұйымдарының белсенділігін арттыру.

7 слайд

#8 слайд
Қорытынды •Тұтынушылардың құқықтарын қорғау – қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ететін негізгі элемент. •Қазақстанда бұл бағытта заңнамалық және институционалдық тетіктер енгізілген. •Тұтынушылар өз құқықтарын біліп, оларды тиімді қолдануы керек.

8 слайд

#9 слайд
1-тапсырма. Қазақстанда тұтынушылар құқығын қорғаудың қандай негізгі заңдары бар? 2-тапсырма. Тұтынушылардың негізгі құқықтарын атап, оған талдау жасаңыз!

9 слайд