Қазақстанның ішкі сулары. Өзендер
Қазақстанның ішкі сулары. Өзендер

#1 слайд
Қазақстанның ішкі
сулары. Өзендер
Қазақстанның ішкі суларын
топтастырады, көрсеткіштерін
талдайды және сипаттайды:
өзендер
Мақсаты:
1 слайд
Қазақстанның ішкі сулары. Өзендер Қазақстанның ішкі суларын топтастырады, көрсеткіштерін талдайды және сипаттайды: өзендер Мақсаты:
#2 слайд
Ішкі сулары
Климат Жер бедері
Ө
с
і
м
д
і
к
т
е
р
д
ү
н
и
е
с
і
Т
о
п
ы
р
а
қ
Адам әрекеті
Өзендер Көлдер Өзендер Көлдер
Көпжылдық тоң
Жасанды су қоймасы Жерасты сулары
2 слайд
Ішкі сулары Климат Жер бедері Ө с і м д і к т е р д ү н и е с і Т о п ы р а қ Адам әрекеті Өзендер Көлдер Өзендер Көлдер Көпжылдық тоң Жасанды су қоймасы Жерасты сулары
#3 слайд
Қазақстанның өзендері: жалпы сипаттамасы
Еліміз өзендерге
бай емес. Бұл
оның климаттық
ерекшеліктеріне
байланысты.
Тұщы судың қоры
бойынша
Қазақстан
әлемде 60
орында (200км3)
Жалпы саны 85
мың. Сонымен, әр
100 -ге
есептегенде
ұзындығы
орташа 15 км
болып келеді.
Ресейде бұл
көрсеткіш 3 есе
артық
Ұзындығы 10 км-
ден асатын
өзендер 8400-
дей, ал 1 000 км
асатын 7 өзен
бар. Олар – Ертіс,
Есіл, Тобыл,
Жайық,
Сырдария, Шу,
Іле.
Шаруашылық
үшін өзендердің
саны мен
ұзындығы ғана
емес суының
молдығы да
маңызды, бұл
өзеннің басты
көрсеткіші
А В С D
Гидросфера
3 слайд
Қазақстанның өзендері: жалпы сипаттамасы Еліміз өзендерге бай емес. Бұл оның климаттық ерекшеліктеріне байланысты. Тұщы судың қоры бойынша Қазақстан әлемде 60 орында (200км3) Жалпы саны 85 мың. Сонымен, әр 100 -ге есептегенде ұзындығы орташа 15 км болып келеді. Ресейде бұл көрсеткіш 3 есе артық Ұзындығы 10 км- ден асатын өзендер 8400- дей, ал 1 000 км асатын 7 өзен бар. Олар – Ертіс, Есіл, Тобыл, Жайық, Сырдария, Шу, Іле. Шаруашылық үшін өзендердің саны мен ұзындығы ғана емес суының молдығы да маңызды, бұл өзеннің басты көрсеткіші А В С D Гидросфера
#4 слайд
Өзен ағысы –
өзен арнасы
арқылы белгілі
бір уақыт
аралығында ағып
өткен су мөлшері.
Өзен ағысы
көбіне жылдық
ағыспен
анықталады
1 сек ішіндегі
өзен ағысы су
шығыны деп
аталады.Мысалы
Ертістің орташа
жылдық ағысы
880 м3/с, Есіл 65
м3/с, ал Сарысу 3
м3/с
А В
Гидросфера
Қазақстанның өзендері: жалпы сипаттамасы
4 слайд
Өзен ағысы – өзен арнасы арқылы белгілі бір уақыт аралығында ағып өткен су мөлшері. Өзен ағысы көбіне жылдық ағыспен анықталады 1 сек ішіндегі өзен ағысы су шығыны деп аталады.Мысалы Ертістің орташа жылдық ағысы 880 м3/с, Есіл 65 м3/с, ал Сарысу 3 м3/с А В Гидросфера Қазақстанның өзендері: жалпы сипаттамасы
#5 слайд
Қазақстан
өзендері
Солтүстік Мұзды
мұхит алабы мен
ішкі алапқа
жатады
СММ алабына
Ертіс, Есіл, Тобыл
өзендері жатады
1 2
Гидросфера
Қазақстан өзендерінің алаптары
Еліміздің ¾ бөлігі
Каспий, Арал,
Балқаш-Алакөл,
Теңіз көлі
алаптарына
жатады
Ең үлкен алап
Арал теңізі алабы
3 4
5 слайд
Қазақстан өзендері Солтүстік Мұзды мұхит алабы мен ішкі алапқа жатады СММ алабына Ертіс, Есіл, Тобыл өзендері жатады 1 2 Гидросфера Қазақстан өзендерінің алаптары Еліміздің ¾ бөлігі Каспий, Арал, Балқаш-Алакөл, Теңіз көлі алаптарына жатады Ең үлкен алап Арал теңізі алабы 3 4
#6 слайд
Гидросфера
Қазақстан өзендерінің алаптары
6 слайд
Гидросфера Қазақстан өзендерінің алаптары
#7 слайд
Гидросфера
Қазақстан өзендерінің алаптары
7 слайд
Гидросфера Қазақстан өзендерінің алаптары
#8 слайд
Гидросфера
Қазақстан өзендерінің алаптары
8 слайд
Гидросфера Қазақстан өзендерінің алаптары
#9 слайд
Гидросфера
Қазақстан өзендерінің алаптары
9 слайд
Гидросфера Қазақстан өзендерінің алаптары
#10 слайд
Гидросфера
Қазақстан өзендерінің алаптары
10 слайд
Гидросфера Қазақстан өзендерінің алаптары
#11 слайд
Өзеннің құламасы
– оның бастауы
мен сағасының
биіктіктерінің
айырмасы
Қазақстан
өзендерінің
көбінің құламасы
аз, жазық
өзендері болып
келеді
1 2
Гидросфера
Өзеннің құламасы мен еңістігі
Өзеннің еңістігі
оның
құламасының
өзеннің жалпы
ұзындығына
қатынасы
Жайықтың
еңістігі
68600см/2428км=
28см/км
3 4
құлама ерекшелік еңістік Жайық
11 слайд
Өзеннің құламасы – оның бастауы мен сағасының биіктіктерінің айырмасы Қазақстан өзендерінің көбінің құламасы аз, жазық өзендері болып келеді 1 2 Гидросфера Өзеннің құламасы мен еңістігі Өзеннің еңістігі оның құламасының өзеннің жалпы ұзындығына қатынасы Жайықтың еңістігі 68600см/2428км= 28см/км 3 4 құлама ерекшелік еңістік Жайық
#12 слайд
«Өзен климаттың
туындысы» деген
А.И. Воейков
Өзен торының
жиілігі климатқа
байланысты
1 2
Гидросфера
Климат және өзендер
Климат
өзендердің
қоректену түріне
әсер етеді
Өзен режимі де
климатқа
байланысты
3 4
климат ерекшелік қоректену режим
А.И. Воейков
12 слайд
«Өзен климаттың туындысы» деген А.И. Воейков Өзен торының жиілігі климатқа байланысты 1 2 Гидросфера Климат және өзендер Климат өзендердің қоректену түріне әсер етеді Өзен режимі де климатқа байланысты 3 4 климат ерекшелік қоректену режим А.И. Воейков
#13 слайд
Судың қайтуы – өзендегі
судың ең төменгі деңгейі
Жылдық мөлшермен
белгілі бір уақыттағы ең
жоғарға деңгейі
1 2
Гидросфера
Өзен режимі
Өзендердегі судың
қысқа мерзім ішіндегі
жылдың кез келген
уақытында күрт
көтерілуі
3
Судың қайтуы Судың жайылуы Су тасуы
13 слайд
Судың қайтуы – өзендегі судың ең төменгі деңгейі Жылдық мөлшермен белгілі бір уақыттағы ең жоғарға деңгейі 1 2 Гидросфера Өзен режимі Өзендердегі судың қысқа мерзім ішіндегі жылдың кез келген уақытында күрт көтерілуі 3 Судың қайтуы Судың жайылуы Су тасуы
#14 слайд
Каналдар
өндірістік
аудандар мен
қалаларға су
жеткізіп, жер
суландыру үшін
қолданылады
Қ. Сәтбаев
атындағы Ертіс-
Қарағанды канал
ұзындығы 440
км. 13 су
қоймасынан
тұрады
1 2
Гидросфера
Каналдар мен қолдан жасалған өзендер
Ертістің суымен
Теміртау,
Екібастұз,
Қарағанды және
Астана
қаласының бір
бөлігі
қамтамасыз
етілген
Қазақстанның
оңтүстігінде
Үлкен Алматы,
Арыс-Түркістан,
Қызылқұм,
трансшекаралық
«Достық»
каналдары бар
3 4
Канал Ертіс-
Қарағанды
Қамтуы Каналдар
14 слайд
Каналдар өндірістік аудандар мен қалаларға су жеткізіп, жер суландыру үшін қолданылады Қ. Сәтбаев атындағы Ертіс- Қарағанды канал ұзындығы 440 км. 13 су қоймасынан тұрады 1 2 Гидросфера Каналдар мен қолдан жасалған өзендер Ертістің суымен Теміртау, Екібастұз, Қарағанды және Астана қаласының бір бөлігі қамтамасыз етілген Қазақстанның оңтүстігінде Үлкен Алматы, Арыс-Түркістан, Қызылқұм, трансшекаралық «Достық» каналдары бар 3 4 Канал Ертіс- Қарағанды Қамтуы Каналдар
#15 слайд
Канал 13 су қоймасынан
тұрады. Насостар су
қоймасынан келесі су
қоймасына су айдап, оны
біртіндеп 400 м биіктікке
көтереді
Гидросфера
Қ. Сәтбаев атындағы
Ертіс-Қарағанды
каналы
15 слайд
Канал 13 су қоймасынан тұрады. Насостар су қоймасынан келесі су қоймасына су айдап, оны біртіндеп 400 м биіктікке көтереді Гидросфера Қ. Сәтбаев атындағы Ертіс-Қарағанды каналы
#16 слайд
Қазақстан өзендеріне жалпы сипаттама
Сөйлемді толықтырыңдар.
Қазақстан өзен торының сирек болуы ______________ жағдайына
байланысты.
Елімізде өзендердің жалпы саны – _________ . Ұзындығы 1 000 км асатын
өзендер саны ______ . Олар – __________ . Еліміздің барлық өзендері мына алаптарға
бөлінеді ______________, ______________, ______________, және ______________.
Өзендер қоректенуіне байланысты бөлінеді: ______________.
Гидросфера
16 слайд
Қазақстан өзендеріне жалпы сипаттама Сөйлемді толықтырыңдар. Қазақстан өзен торының сирек болуы ______________ жағдайына байланысты. Елімізде өзендердің жалпы саны – _________ . Ұзындығы 1 000 км асатын өзендер саны ______ . Олар – __________ . Еліміздің барлық өзендері мына алаптарға бөлінеді ______________, ______________, ______________, және ______________. Өзендер қоректенуіне байланысты бөлінеді: ______________. Гидросфера
#17 слайд
«Қазақстанның ірі өзендері» кестесін толтыр
Өзен аты Бастауы Құяр жері Ұзындығы Қоректенуі
Ертіс
Сырдария
Жайық
Есіл
Тобыл
Іле
Гидросфера
17 слайд
«Қазақстанның ірі өзендері» кестесін толтыр Өзен аты Бастауы Құяр жері Ұзындығы Қоректенуі Ертіс Сырдария Жайық Есіл Тобыл Іле Гидросфера
#18 слайд
Алаптарына сәйкес
өзендерге мысал
келтіріңдер
Гидросфера
Солтүстік Мұзды мұхит алабы өзендері –
_______________________________________
Каспий теңізі алабы өзендері –
_______________________________________
Арал теңізі алабы өзендері –
_______________________________________
Балқаш көлі алабы өзендері –
_______________________________________
18 слайд
Алаптарына сәйкес өзендерге мысал келтіріңдер Гидросфера Солтүстік Мұзды мұхит алабы өзендері – _______________________________________ Каспий теңізі алабы өзендері – _______________________________________ Арал теңізі алабы өзендері – _______________________________________ Балқаш көлі алабы өзендері – _______________________________________
#19 слайд
Үйге тапсырма: § 25, 199 бет әңгімелеу,
Қазақстанның ішкі сулары кескін картасына Ірі 7
өзенді түсіру
Гидросфера
19 слайд
Үйге тапсырма: § 25, 199 бет әңгімелеу, Қазақстанның ішкі сулары кескін картасына Ірі 7 өзенді түсіру Гидросфера
шағым қалдыра аласыз













