ЖИ көмекші
Қазақстанның тұңғыш ғарышкері
Жүктеу
#1 слайд
Қазақстанның тұңғыш ғарышкері
1 слайд
Қазақстанның тұңғыш ғарышкері
#2 слайд
айналу-вращение
батыл-сильный,смелый
марапат-награда
марапаттау-награждать
2 слайд
айналу-вращение батыл-сильный,смелый марапат-награда марапаттау-награждать
#3 слайд
Жаттығайық.
1-тапсырма. Тілдік құрылымдармен танысайық.
Өзің де мысал келтір.
… болуды армандадым. Әнші болуды армандадым.
Биші болуды армандадым.
Дәрігер болуды армандадым.
… жауап беретін едім. … кеңес беретін едім, … сыйлық
беретін едім, … әкеліп беретін
едім, … оқып беретін едім, …
айтып беретін едім.
… құстай сезіндім. Өзімді жас баладай сезімді.
Өзімді нағыз батырдай сезіндім.
Өзімді үлкен кісідей сезіндім.
… жақындай бастадым. … сұрай бастадым, … оқи
бастадым, … жаза бастадым.
3 слайд
Жаттығайық. 1-тапсырма. Тілдік құрылымдармен танысайық. Өзің де мысал келтір. … болуды армандадым. Әнші болуды армандадым. Биші болуды армандадым. Дәрігер болуды армандадым. … жауап беретін едім. … кеңес беретін едім, … сыйлық беретін едім, … әкеліп беретін едім, … оқып беретін едім, … айтып беретін едім. … құстай сезіндім. Өзімді жас баладай сезімді. Өзімді нағыз батырдай сезіндім. Өзімді үлкен кісідей сезіндім. … жақындай бастадым. … сұрай бастадым, … оқи бастадым, … жаза бастадым.
#4 слайд
Оқиық.
2-тапсырма. Мәтінді түсініп оқы.
Мен аспаннан ең алғаш ұшақты көрген күннен бастап ұшқыш
болуды армандадым. Мен сол кезде:«Нені жақсы көресің?»-
деп біреу сұраса:«Ұшақты жақсы көремін»,-деп жауап беретіе
едім. Аспан әлеміне қызықтым.Мен Ресей еліндегі Армавир
жоғары әскери ұшқыштар училищесін (1969) бітіреген соң
арманыма жақындай бастадым. Алдымен ұшқыш,одан кейін
звено командирі болып қызмет атқардым. 1975-1976 жылдары
Мәскеудегі авиация институтында оқыдым. 1990 жылы мен
ғарышқа ұшу туралы ұсыныс алдым. Сөйтіп 1991 жылы
Ю.А.Гагарин атындағы Ғарышкерлерді дайындайтын
орталықта жаттығуды бастадым. Осы жылы 2-қазанда мен
ғарышқа Бойқоңырдан «Союз ТМ-13» кемесімен ұштым. Мен
осылай ғарышкер атандым. Ғарышкемемен жер шарын
айналып шығу ғылым үшін өте маңызды. Жас ұландарды
ғарышкер болуға шақырамын.
4 слайд
Оқиық. 2-тапсырма. Мәтінді түсініп оқы. Мен аспаннан ең алғаш ұшақты көрген күннен бастап ұшқыш болуды армандадым. Мен сол кезде:«Нені жақсы көресің?»- деп біреу сұраса:«Ұшақты жақсы көремін»,-деп жауап беретіе едім. Аспан әлеміне қызықтым.Мен Ресей еліндегі Армавир жоғары әскери ұшқыштар училищесін (1969) бітіреген соң арманыма жақындай бастадым. Алдымен ұшқыш,одан кейін звено командирі болып қызмет атқардым. 1975-1976 жылдары Мәскеудегі авиация институтында оқыдым. 1990 жылы мен ғарышқа ұшу туралы ұсыныс алдым. Сөйтіп 1991 жылы Ю.А.Гагарин атындағы Ғарышкерлерді дайындайтын орталықта жаттығуды бастадым. Осы жылы 2-қазанда мен ғарышқа Бойқоңырдан «Союз ТМ-13» кемесімен ұштым. Мен осылай ғарышкер атандым. Ғарышкемемен жер шарын айналып шығу ғылым үшін өте маңызды. Жас ұландарды ғарышкер болуға шақырамын.
#5 слайд
Оқиық және жауап берейік.
3-тапсырма.Сұрақтарға мәтіннен жауап тауып айт.
1.Тоқтар ағаның ұшқыш болу арманы неден
басталды?
2.Ғарышкердің есінде қалған ең тамаша сәті қай кез
еді?
3.Тоқтар Әубәкіровтің арманы қашан орындала
бастады?
4.Ғарышкер ғарышқа қашан және қай жерден ұшты?
5 слайд
Оқиық және жауап берейік. 3-тапсырма.Сұрақтарға мәтіннен жауап тауып айт. 1.Тоқтар ағаның ұшқыш болу арманы неден басталды? 2.Ғарышкердің есінде қалған ең тамаша сәті қай кез еді? 3.Тоқтар Әубәкіровтің арманы қашан орындала бастады? 4.Ғарышкер ғарышқа қашан және қай жерден ұшты?
#6 слайд
Ойланайық.
4-таспырма. Көп нүктенің орнына керекті сөздердің бірін оқы.
Керекті сөздер:батыл, марапаттау, марапат,
айналу.
Тоқтар Әубәкіровке Елбасы өз қолынан …
сыйлықтарын ұсынды. Оған Қазақстанның
ғарышкер-ұшқышы атағын берді.Жаттығу кезінде
ғарышкерге көп … керек. Бұл оны ғарыштағы
салмақсыздыққа дайындайды.Жүргізуші
ғарышкерлерді .. үшін сахнаға шақырды.«Өз
арманыңа жеткің келсе, … бол», – дейді Тоқтар
аға.
6 слайд
Ойланайық. 4-таспырма. Көп нүктенің орнына керекті сөздердің бірін оқы. Керекті сөздер:батыл, марапаттау, марапат, айналу. Тоқтар Әубәкіровке Елбасы өз қолынан … сыйлықтарын ұсынды. Оған Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы атағын берді.Жаттығу кезінде ғарышкерге көп … керек. Бұл оны ғарыштағы салмақсыздыққа дайындайды.Жүргізуші ғарышкерлерді .. үшін сахнаға шақырды.«Өз арманыңа жеткің келсе, … бол», – дейді Тоқтар аға.
#7 слайд
Сен білесің бе?
•Тоқтар Әубәкіров 1988 жылы тұңғыш рет әуеде
ұшаққа 2 рет жанармай құйдырып, ұшу сапарын
тоқтатпай батыл әрекет етеді. 1989 жылы 1-ші
болып авиатасушы крейсердің алаңқайшасына
«МиГ-29К» реактивті ұшағын қондырды. Сондай-
ақ ол реактивті ұшақтың 50-ден аса жаңа түрін
сынақтан өткізді. Оған осы батылдығы үшін 1988
жылы Кеңес Одағының Батыры атағын берді.
•Ал 1995 жылы Қазақстан Республикасының
Халық Қаһарманы атағын алды.
7 слайд
Сен білесің бе? •Тоқтар Әубәкіров 1988 жылы тұңғыш рет әуеде ұшаққа 2 рет жанармай құйдырып, ұшу сапарын тоқтатпай батыл әрекет етеді. 1989 жылы 1-ші болып авиатасушы крейсердің алаңқайшасына «МиГ-29К» реактивті ұшағын қондырды. Сондай- ақ ол реактивті ұшақтың 50-ден аса жаңа түрін сынақтан өткізді. Оған осы батылдығы үшін 1988 жылы Кеңес Одағының Батыры атағын берді. •Ал 1995 жылы Қазақстан Республикасының Халық Қаһарманы атағын алды.
#8 слайд
•Өз ойыңмен бөліс
•Батыл әрекет жасаған кезің болды
ма?
•Ғарышкерлер жаттығу кезінде
неліктен айналады?
8 слайд
•Өз ойыңмен бөліс •Батыл әрекет жасаған кезің болды ма? •Ғарышкерлер жаттығу кезінде неліктен айналады?
Жүктеушағым қалдыра аласыз
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
