1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Қой шаруашылығы - мал шаруашылығының негізгі саласы

#1 слайд
Қой шаруашылығы -Қой шаруашылығы -
мал шаруашылығыныңмал шаруашылығының
негізгі саласынегізгі саласы
Сабақтың тақырыбы:
1 слайд
Қой шаруашылығы -Қой шаруашылығы - мал шаруашылығыныңмал шаруашылығының негізгі саласынегізгі саласы Сабақтың тақырыбы:
#2 слайд
Сабақтың мақсаты:Сабақтың мақсаты:
Қой қолтұқымдарын таныстыру;Қой қолтұқымдарын таныстыру;
Қойдан алынатын өнімдерді Қойдан алынатын өнімдерді
күнделікті тұрмыста пайдалану;күнделікті тұрмыста пайдалану;
Жергілкті жерде мал Жергілкті жерде мал
шаруашылығын өркендету шаруашылығын өркендету
мақсатында оқушыларға кәсіби мақсатында оқушыларға кәсіби
бағдар беру;бағдар беру;
2 слайд
Сабақтың мақсаты:Сабақтың мақсаты: Қой қолтұқымдарын таныстыру;Қой қолтұқымдарын таныстыру; Қойдан алынатын өнімдерді Қойдан алынатын өнімдерді күнделікті тұрмыста пайдалану;күнделікті тұрмыста пайдалану; Жергілкті жерде мал Жергілкті жерде мал шаруашылығын өркендету шаруашылығын өркендету мақсатында оқушыларға кәсіби мақсатында оқушыларға кәсіби бағдар беру;бағдар беру;
#3 слайд
Сабақтың өтілу жоспары:Сабақтың өтілу жоспары:
I.Қызығушылығын ояту.
Психологиялық дайындық.
“Ой қозғау”.
Топтастыру.
II.Мағынаны тану.
Мәтінмен жұмыс
Сұрақ бетшесі.
Практикалық жұмыс
III.Сергіту сәті.
Психологиялық тренинг
IV.Ой толғаныс.
Жарнама
V.Қорытынды бағалау.
Менің көңіл-күйім.
3 слайд
Сабақтың өтілу жоспары:Сабақтың өтілу жоспары: I.Қызығушылығын ояту. Психологиялық дайындық. “Ой қозғау”. Топтастыру. II.Мағынаны тану. Мәтінмен жұмыс Сұрақ бетшесі. Практикалық жұмыс III.Сергіту сәті. Психологиялық тренинг IV.Ой толғаныс. Жарнама V.Қорытынды бағалау. Менің көңіл-күйім.
#4 слайд
ІріктемеҚолтұқым
Селекция
4 слайд
ІріктемеҚолтұқым Селекция
#5 слайд
Селекция ғылымы және оның міндеті
Ауылшаруашы-
лығының
өнімділігін
арттыруға
бағытталған
ғылым
Өсімдіктер мен
жануарлардың
жаңа тұқымдарын
шығару,
жақсарту
Селекция – сұрыптау
дегенді білдіреді
5 слайд
Селекция ғылымы және оның міндеті Ауылшаруашы- лығының өнімділігін арттыруға бағытталған ғылым Өсімдіктер мен жануарлардың жаңа тұқымдарын шығару, жақсарту Селекция – сұрыптау дегенді білдіреді
#6 слайд
1.Асканий қошқары1.Асканий қошқары
2.Меринос2.Меринос
3. Цигай қойы3. Цигай қойы
4.Қаракөл қойы4.Қаракөл қойы
5.Роман қойы5.Роман қойы
6. Еділбай қойы6. Еділбай қойы
7. Қазақтың арқар 7. Қазақтың арқар
меринос қойымеринос қойы
8. Кавказдық қой8. Кавказдық қой
6 слайд
1.Асканий қошқары1.Асканий қошқары 2.Меринос2.Меринос 3. Цигай қойы3. Цигай қойы 4.Қаракөл қойы4.Қаракөл қойы 5.Роман қойы5.Роман қойы 6. Еділбай қойы6. Еділбай қойы 7. Қазақтың арқар 7. Қазақтың арқар меринос қойымеринос қойы 8. Кавказдық қой8. Кавказдық қой
#7 слайд
Қой қолтұқымдары
Биязы жүнді
бағытта
Биязылау жүнді
бағытта
Құйрықты ұяң
жүнді бағытта
Құйрықты қылшық
жүнді бағытта
1.Еділбай қойы
2.Құйрықты қазақ
қойы
3. Қаракөл қойы
1.Оңт. Қазақ
мериносы
2.Солт. Қазақ
мериносы
3.Биязы
жүнді қазақ
қойы
4.Қазақ
арқар
мериносы
1. Цигай,
2.Линнкольн,
3.Ромни-марш
4:.Дегерес
қойы
5:Гемпшир
6.Кросбред
қойы
1.Сараджын
қойы
2. Қарғалы
қойы
7 слайд
Қой қолтұқымдары Биязы жүнді бағытта Биязылау жүнді бағытта Құйрықты ұяң жүнді бағытта Құйрықты қылшық жүнді бағытта 1.Еділбай қойы 2.Құйрықты қазақ қойы 3. Қаракөл қойы 1.Оңт. Қазақ мериносы 2.Солт. Қазақ мериносы 3.Биязы жүнді қазақ қойы 4.Қазақ арқар мериносы 1. Цигай, 2.Линнкольн, 3.Ромни-марш 4:.Дегерес қойы 5:Гемпшир 6.Кросбред қойы 1.Сараджын қойы 2. Қарғалы қойы
#8 слайд
4. Серпімділігі
мен иілгіштігі
4. Серпімділігі
мен иілгіштігі
3. Жүннің
мықтылығы мен
созылғыштығы
3. Жүннің
мықтылығы мен
созылғыштығы
2. Жүн
талшығының
иректігі
2. Жүн
талшығының
иректігі
1. Жүн
талшығының
жіңішкелігі
1. Жүн
талшығының
жіңішкелігі
5. Жүннің түсі,
жылтырлығы
мен
ылғалдылығы
5. Жүннің түсі,
жылтырлығы
мен
ылғалдылығы
Жүннің
техникалық
қасиеттері
Жүннің
техникалық
қасиеттері
8 слайд
4. Серпімділігі мен иілгіштігі 4. Серпімділігі мен иілгіштігі 3. Жүннің мықтылығы мен созылғыштығы 3. Жүннің мықтылығы мен созылғыштығы 2. Жүн талшығының иректігі 2. Жүн талшығының иректігі 1. Жүн талшығының жіңішкелігі 1. Жүн талшығының жіңішкелігі 5. Жүннің түсі, жылтырлығы мен ылғалдылығы 5. Жүннің түсі, жылтырлығы мен ылғалдылығы Жүннің техникалық қасиеттері Жүннің техникалық қасиеттері
#9 слайд
Қой терісінің
түрлері
Қозы терісі Ересек қой терісі
Жылбысқы
Елтірі
Былғарылық
Тұлыптық
Тондық
9 слайд
Қой терісінің түрлері Қозы терісі Ересек қой терісі Жылбысқы Елтірі Былғарылық Тұлыптық Тондық
#10 слайд
Қой сүтінен
алынатын тағамдар
Қатық
Сүмесүт
Тосап
Құрт
Ірімшік
Ақлақ
Уызқанақ
Қорықтық
10 слайд
Қой сүтінен алынатын тағамдар Қатық Сүмесүт Тосап Құрт Ірімшік Ақлақ Уызқанақ Қорықтық
#11 слайд
Қой жіліктерімен табақ тарту реті
“Қарсы алғанның белгісін – қабағынан танисың
Сыйлағанның белгісін – табағынан танисың”
Бас табақ
Сый табақ
Орта табақ
Аяқ табақ
Күйеу табақ
Келін табақ
Қыздар табағы
Құдағилар табағы
11 слайд
Қой жіліктерімен табақ тарту реті “Қарсы алғанның белгісін – қабағынан танисың Сыйлағанның белгісін – табағынан танисың” Бас табақ Сый табақ Орта табақ Аяқ табақ Күйеу табақ Келін табақ Қыздар табағы Құдағилар табағы
#12 слайд
Топтастыру
Қой шаруашылығы
12 слайд
Топтастыру Қой шаруашылығы
#13 слайд
Мәтінмен жұмыс
Әр топ мәтінмен жұмыс жасау.
13 слайд
Мәтінмен жұмыс Әр топ мәтінмен жұмыс жасау.
#14 слайд
Сұрақ бетшесі:
“Арқар меринос” тобы
Қой қай класқа, отрядқа және оның қай тобына жатады?
Қойдан қандай өнімдер алынады?
“Еділбай” тобы
Қазақстанда ертеден өсіріліп келе жатқан қойдың қолтұқымдарын атаңдар?
Арқар меринос қойы қалай шығарылды?
“Дегерес” тобы
Қазақстанда қылшық жүнді құйрықты қойдың қандай қолтұқымдары өсіріледі?
Жартылай биязы жүнді қойдың қолтұқымдарын атаңдар.
“Қаракөл” тобы
Қой сүтінен жасалатын тағамдар?
Қойдын арғы ата тегі
14 слайд
Сұрақ бетшесі: “Арқар меринос” тобы Қой қай класқа, отрядқа және оның қай тобына жатады? Қойдан қандай өнімдер алынады? “Еділбай” тобы Қазақстанда ертеден өсіріліп келе жатқан қойдың қолтұқымдарын атаңдар? Арқар меринос қойы қалай шығарылды? “Дегерес” тобы Қазақстанда қылшық жүнді құйрықты қойдың қандай қолтұқымдары өсіріледі? Жартылай биязы жүнді қойдың қолтұқымдарын атаңдар. “Қаракөл” тобы Қой сүтінен жасалатын тағамдар? Қойдын арғы ата тегі
#15 слайд
Сұрақ бетшесі:
“Арқар меринос” тобы
Қой қай класқа, отрядқа және оның қай тобына жатады?
Қой сүтқоректілер класы, жұптұяқтылар отряды, күйіс қайыратындар тобына
жатады.
Қойдан қандай өнімдер алынады?
Ет, май, жүн, тері, сүт алынады.
“Еділбай” тобы
Қазақстанда ертеден өсіріліп келе жатқан қойдың қолтұқымдарын атаңдар?
Еділбай, бағаналы, ырғыз, сарысу, қарқаралы
Арқар меринос қойы қалай шығарылды?
Арқардың қошқары мен жергілікті саулықты жұптастыру арқылы.
“Дегерес” тобы
Қазақстанда қылшық жүнді құйрықты қойдың қандай қолтұқымдары өсіріледі?
Қаракөл, қазақтың қылшық жүнді қойы, еділбай.
Жартылай биязы жүнді қойдың қолтұқымдарын атаңдар.
Дегерес, гемпшир, кроссберд
“Қаракөл” тобы
Қой сүтінен жасалатын тағамдар.
Құрт, ірімшік, тосап, сүмесүт, уызқағанақ, қорықтық, ақлақ, қатық.
Қойдын арғы ата тегі
Муфлон
15 слайд
Сұрақ бетшесі: “Арқар меринос” тобы Қой қай класқа, отрядқа және оның қай тобына жатады? Қой сүтқоректілер класы, жұптұяқтылар отряды, күйіс қайыратындар тобына жатады. Қойдан қандай өнімдер алынады? Ет, май, жүн, тері, сүт алынады. “Еділбай” тобы Қазақстанда ертеден өсіріліп келе жатқан қойдың қолтұқымдарын атаңдар? Еділбай, бағаналы, ырғыз, сарысу, қарқаралы Арқар меринос қойы қалай шығарылды? Арқардың қошқары мен жергілікті саулықты жұптастыру арқылы. “Дегерес” тобы Қазақстанда қылшық жүнді құйрықты қойдың қандай қолтұқымдары өсіріледі? Қаракөл, қазақтың қылшық жүнді қойы, еділбай. Жартылай биязы жүнді қойдың қолтұқымдарын атаңдар. Дегерес, гемпшир, кроссберд “Қаракөл” тобы Қой сүтінен жасалатын тағамдар. Құрт, ірімшік, тосап, сүмесүт, уызқағанақ, қорықтық, ақлақ, қатық. Қойдын арғы ата тегі Муфлон
#16 слайд
Тапсырма №1
Сөйлемде түсіп қалған сөздердің орнын тауып жаз:
Қазақстанда қой шаруашылығын
дамытуға зор үлес қосқан
шопан_______.
Бағалы елтірісі үшін өсірілетін қой
тұқымы .
16 слайд
Тапсырма №1 Сөйлемде түсіп қалған сөздердің орнын тауып жаз: Қазақстанда қой шаруашылығын дамытуға зор үлес қосқан шопан_______. Бағалы елтірісі үшін өсірілетін қой тұқымы .
#17 слайд
Тапсырма №2
Р/с Жеке тұқымдары Ерекшеліктері Өсірілетін аймақтар
1 Биязы жүнді
2 Жартылай биязы
3 Ұяң жүнді
4 Қылшық жүнді
17 слайд
Тапсырма №2 Р/с Жеке тұқымдары Ерекшеліктері Өсірілетін аймақтар 1 Биязы жүнді 2 Жартылай биязы 3 Ұяң жүнді 4 Қылшық жүнді
#18 слайд
Тапсырма №3
Қазақстанда көбірек өсірілетін қой қолтұқымдарының
жеке ерекшеліктерін көрсететін кесте сызып толтыр:
Тұқымдары Өсірілу бағыты Будандастырылған
түрлері
Арқар-меринос
Дегерес
Еділбай
Қаракөл
18 слайд
Тапсырма №3 Қазақстанда көбірек өсірілетін қой қолтұқымдарының жеке ерекшеліктерін көрсететін кесте сызып толтыр: Тұқымдары Өсірілу бағыты Будандастырылған түрлері Арқар-меринос Дегерес Еділбай Қаракөл
#19 слайд
Бұл қай қой?
•МериносМеринос
•Қаракөл қойыҚаракөл қойы
•Роман қойыРоман қойы
• Еділбай қойыЕділбай қойы
• Қазақтың арқар-Қазақтың арқар-
меринос қойымеринос қойы
• Кавказдық қойКавказдық қой
19 слайд
Бұл қай қой? •МериносМеринос •Қаракөл қойыҚаракөл қойы •Роман қойыРоман қойы • Еділбай қойыЕділбай қойы • Қазақтың арқар-Қазақтың арқар- меринос қойымеринос қойы • Кавказдық қойКавказдық қой
#20 слайд
Қой малына берілген атаулар
•Тұсақ- екіден үшке шыққан, шағы-
лысса да төлдемеген қой;
•Бағлан –ерте туған семіз қозы;
•Марқа –есейген қозы;
•Шүйделі қой –күзге қарай семіріп,
май біткен қой;
•Саулық –төлдейтін үш жастан
жоғары қой;
•Тоқты –6 айдан 1 жасқа дейінгі қозы;
•Сары қарын қой – 7-8 қоздаған қой;
•Қошқар – жыныстық қуаты жетілген
еркек қой;
•Ісек -3 жаста піштіріліп жіберілген
қошқар;
•Азбан -6-7 жасар қошқар;
20 слайд
Қой малына берілген атаулар •Тұсақ- екіден үшке шыққан, шағы- лысса да төлдемеген қой; •Бағлан –ерте туған семіз қозы; •Марқа –есейген қозы; •Шүйделі қой –күзге қарай семіріп, май біткен қой; •Саулық –төлдейтін үш жастан жоғары қой; •Тоқты –6 айдан 1 жасқа дейінгі қозы; •Сары қарын қой – 7-8 қоздаған қой; •Қошқар – жыныстық қуаты жетілген еркек қой; •Ісек -3 жаста піштіріліп жіберілген қошқар; •Азбан -6-7 жасар қошқар;
#21 слайд
Сергіту сәті.
Психологиялық тренинг.
Егер қыз балаға тән заттар
көрсетілсе, оқушылар қолдарын
шапалақтайды.
Егер ер балаға тән заттар
көрсетілсе, оқушылар аяқтарын
қозғалтады.
21 слайд
Сергіту сәті. Психологиялық тренинг. Егер қыз балаға тән заттар көрсетілсе, оқушылар қолдарын шапалақтайды. Егер ер балаға тән заттар көрсетілсе, оқушылар аяқтарын қозғалтады.
#22 слайд
Жарнама
Әр топ өзінің тобына
байланысты жарнамалайды.
22 слайд
Жарнама Әр топ өзінің тобына байланысты жарнамалайды.
#23 слайд
Қой етінің пайдасы.
Қой етінде пайдалы көмірсу қосындылары, темір, фосфор, ақуыз мол. Етті
семіздіктен арылу үшін, әлсіздікке қарсы, босанған әйелдердің денсаулығын
жақсарту мақсатында пайдаланады.
Сойылған жас малдың етін және сорпасын науқас адамға, іш ауруына
байланысты үздіксіз берсе, денсаулығы жақсарып, іштегі жел кайтады.
Қой етін күйдіріп, көмірін сірке суына салып, жылан , шаян шаққан жерге таңса,
уытты, қайтарады, сыздап ауырғанды басады.
Етін сылынып алынған сүйектерді бөлшектеп, ұзақ қайнатып, сорпасын мешел
балаларға күніне 2-3 рет ішкізсе, нәтижесі тәуір.
Қойдың етіне қайнатылған су қосып сұйылтып, күніне 2 рет көзге тамызса,
жанардағы аққа ем.
Денедегі теміреткінің бетін спиртпен тазалап , өтті бірнеше күн жағады.
Шаштың арасы бөртіп кеткенде сабындап жуып, сумен сұйылтылған өт
жуындысымен шашты жуса, бөрткен жоғалады.
Малдың бауырын каны аз , денесі әлсіз, көру қуаты төмендеген ауруларға береді.
кешкілік көзі көрмейтіндерге малдың 100 гр. таза бауырына сарымсақтың 2-3
үлесін қосып, күніне 1 рет 2 апта жегізсе, көздің көруі жақсаратын болады.
23 слайд
Қой етінің пайдасы. Қой етінде пайдалы көмірсу қосындылары, темір, фосфор, ақуыз мол. Етті семіздіктен арылу үшін, әлсіздікке қарсы, босанған әйелдердің денсаулығын жақсарту мақсатында пайдаланады. Сойылған жас малдың етін және сорпасын науқас адамға, іш ауруына байланысты үздіксіз берсе, денсаулығы жақсарып, іштегі жел кайтады. Қой етін күйдіріп, көмірін сірке суына салып, жылан , шаян шаққан жерге таңса, уытты, қайтарады, сыздап ауырғанды басады. Етін сылынып алынған сүйектерді бөлшектеп, ұзақ қайнатып, сорпасын мешел балаларға күніне 2-3 рет ішкізсе, нәтижесі тәуір. Қойдың етіне қайнатылған су қосып сұйылтып, күніне 2 рет көзге тамызса, жанардағы аққа ем. Денедегі теміреткінің бетін спиртпен тазалап , өтті бірнеше күн жағады. Шаштың арасы бөртіп кеткенде сабындап жуып, сумен сұйылтылған өт жуындысымен шашты жуса, бөрткен жоғалады. Малдың бауырын каны аз , денесі әлсіз, көру қуаты төмендеген ауруларға береді. кешкілік көзі көрмейтіндерге малдың 100 гр. таза бауырына сарымсақтың 2-3 үлесін қосып, күніне 1 рет 2 апта жегізсе, көздің көруі жақсаратын болады.
#24 слайд
Үйге тапсырма:
Қойдың кәделі жіліктері және мақал-
мәтелдер жазып келу;
24 слайд
Үйге тапсырма: Қойдың кәделі жіліктері және мақал- мәтелдер жазып келу;
#25 слайд
Мақал мәтелдер мен
жұмбақтар
Кішкене ғана бойы бар
Айналдырып киген тоны бар
Төрт тағанда бойы бар
Момындық – дұрыс ойы бар,
Кербезденіп жүрмейді
Айналдырған тоны бар
Тойған қозыдай
Ұйыған сүттей
Қойдың сүті қорғасын,
Қойды үркіттен оңбасын
Қой семезі қойшыдан
25 слайд
Мақал мәтелдер мен жұмбақтар Кішкене ғана бойы бар Айналдырып киген тоны бар Төрт тағанда бойы бар Момындық – дұрыс ойы бар, Кербезденіп жүрмейді Айналдырған тоны бар Тойған қозыдай Ұйыған сүттей Қойдың сүті қорғасын, Қойды үркіттен оңбасын Қой семезі қойшыдан
#26 слайд
Назарларыңызға
рахмет!!!
26 слайд
Назарларыңызға рахмет!!!

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген