Қолайсыз атмосфера

#1 слайд
Психологиялық ахуал «Шаттық шеңбер» Орнымыздан тұрайық, Алақанды созайық. Алақанда жылулық, Досымызға сыйлайық.

1 слайд

#2 слайд
Топқа бөлу •І топ «Қар» •VІ топ «Құйын» ІІ топ •ІІІ топ «Тұман» ІІ топ «Жел»

2 слайд

#3 слайд
Топтық ереже •1. Тыныштықты сақтаймыз; •2. Бір-бірімізді тыңдаймыз; •3. Ойымызды ашық айтамыз; •4. Белсенді қатысамыз

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд
Мақсаты: а) Оқушыларға ауаның құрамы және қасиеттері туралы білім қалыптастыру. ә) Олардың ойлау дағдысын қалыптастыру, жүйелі сөйлеуге үйрету, пәнге қызығушылығын арттыру. б) Байқампаз болуға үйрету, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

5 слайд

#6 слайд
Оқулықпен жұмыс •Қан дай атмо сфер а құбы лыст ары қола йсыз құбы лысқ а жата ды? •Қол айсы з атмо сфер а құбы лыст арын ың салд ары қанд ай? •Қол айсы з құбы лыст арда н қорғ ану үшін қанд ай қанд ай шара лард ы қолд ану қаже т •Қол айсы з атмо сфер а түрл ері?

6 слайд

#7 слайд
Қолайсыз атмосфералық құбылыстар Жауын-шашынмен байланысты құбылыстары Желмен байланысты құбылыстар Қар жауу Нөсер жауын Құрғақшылық Тұман Көктайғақ Үсік Қарлы боран Шаңды дауыл Құйын Тропиктік циклондар Аңызақ жел

7 слайд

#8 слайд
Қар жауу Бұл 12 сағат не одан да көп уақыт бойы қалыңдығы 12-20 мм қар түсетін жауын- шашын мөлшері. Қатты және өте қатты қар жауу көбінесе боранмен қатар жүреді. Апатты қар жауу кезінде автокөлік және теміржол көліктерінің жұмысы қиындайды. Байланыс электр желілері үзіледі. Ағаштардың ұшар басы сынады. Құрылыс нысандары мен коммуналдық шаруашылықтардағы жұмыстар кешігеді. Кей жағдайларда адамдар қаза болады.

8 слайд

#9 слайд

9 слайд

#10 слайд
Нөсер жауын Жоғары қарқындылықпен ерекшеленетін жауынның түсуі. Бұл жауындар ылғалды төсеме беткейдің ыстық ауа райында қатты қызуының нәтижесінде пайда болады. Ылғал булана отырып жоғарыға көтеріледі, сұйылтылады және ылғалға қаныққан бұлттардан нөсер болып жауады. Нөсер жауынның тұсу ұзақтығы орта есеппен бірнеше минуттан 1-2 сағатқа дейін болады. Алайда кейде мұндай жауын-шашын бірнеше тәулікке де созылуы мүмкін.

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд
Құрғақшылық Белгілі бір мекен үшін ауа температурасы жоғары және жауын-шашын мөлшері аз болатын тұрақты ауа райы кезеңі. Ол бірнеше аптадан екі-үш айға дейін созылады. Құрғақшылық күн жылуының мөлшері мол, ылғалдылығы төмен болудың нәтижесінде қалыптасады. Құрғақшылық шаң дауылдары және аңызақ желдермен қатар жүреді.

12 слайд

#13 слайд
Ыстық Берілген аймақтағы белгілі бір жыл мезгіліне тән ауа температурасынан айтарлықтай жоғары температура. Ыстық адамдардың денсаулығына қатты әсер етеді. Қатты ыстықты қарт адамдар мен балалар ауыр көтереді. Ыстық өзін-өзі нашар сезінуге, аурудың өршуіне, жылдам шаршағыштыққа, кейде өліммен аяқталатын жағдайға әкеліп соқтырады.

13 слайд

#14 слайд
Тұман – бұл ұсақ су бөлшектерінің ауадағы жиындығы. Тұман 85% -дан жоғары салыстырмалы ауа ылғалдылығы жағдайында суық ауаның жылы ауамен араласуы салдарынан пайда болады. Нәтижесінде жер бетінде бұлтқа айналатын су тамшылары не мұз кристалдары көп мөлшерде түзіледі.

14 слайд

#15 слайд
Шаңды (құмды) дауыл – жел көп мөлшердегі шаңды жер бетінен бірнеше метр биіктікке көшіретін, көлбеу көру мүмкіндігін айтарлықтай нашарлататын атмосфералық құбылыс. Аңызақ желдер – бұл жоғары температура мен төмен ылғалдылық жағдайында пайда болатын, жылдамдығы 5 м/с ыстық құрғақ желдер. Олар жазда болады, көбінесе шығыстан және оңтүстік- шығыстан 1 күннен 10 күнге дейін соғады.

15 слайд

#16 слайд
Құйын

16 слайд

#17 слайд
Құйын – бұл көлемі көлденеңінен 50 шақырымнан кем және тігінен 10 шақырымнан кем, 33 м/с-тан астам жылдамдығы бар аса қатты ауаның айналмалы қозғалысы. Құйын атмосфералық қысымның айырмасынан туындайды және алып ауа шұқырын білдіреді.

17 слайд

#18 слайд
I - топ Қар II - топ Тұман III - топ Жел IV - топ Құйын

18 слайд

#19 слайд
Үй тапсырмасын сұрау!

19 слайд

#20 слайд
Жұмбақ (ауа)

20 слайд

#21 слайд

21 слайд

#22 слайд
Тест 1. Дем алу үшін ауаға қандай газ қажет? а) азот б) оттегі в) көмірқышқыл газы 2. Ауаның қандай қасиеттері бар? а) мөлдір, түссіз, иіссіз, қыздырғанда, ұлғаяды, салқындатқанда қысылады, жылуды жай өткізеді. б) Аспан тәрізді көгілдір, дыбыстарды өткізеді, күн сәулелерін өткізеді, иісі жоқ. 3.Ауаның құрамына қандай заттар кіреді? а) сутек, мыс, мырыш б) оттегі, азот, көмірқышқыл газы. в) хлор, фтор, йод. 4. Терезелерге жылу ұстау үшін екі қабат әйнек орнатады. Қандай қасиет пайдаланады? а) Қыздырғанда ауа ұлғаяды. б) салқындатқанда ауа қысылады. в) Ауа жылуды жай өткізеді.

22 слайд

#23 слайд
Тест( кілті) 1. Дем алу үшін ауаға қандай газ қажет? б) оттегі 2. Ауаның қандай қасиеттері бар? а) мөлдір, түссіз, иіссіз, қыздырғанда, ұлғаяды, салқындатқанда қысылады, жылуды жай өткізеді. 3.Ауаның құрамына қандай заттар кіреді? б) оттегі, азот, көмірқышқыл газы 4. Терезелерге жылу ұстау үшін екі қабат әйнек орнатады. Қандай қасиет пайдаланады? в) Ауа жылуды жай өткізеді.

23 слайд

#24 слайд
Тест 1. Дем алу үшін ауаға қандай газ қажет? а) азот б) оттегі в) көмірқышқыл газы 2. Ауаның қандай қасиеттері бар? а) мөлдір, түссіз, иіссіз, қыздырғанда, ұлғаяды, салқындатқанда қысылады, жылуды жай өткізеді. б) Аспан тәрізді көгілдір, дыбыстарды өткізеді, күн сәулелерін өткізеді, иісі жоқ. 3.Ауаның құрамына қандай заттар кіреді? а) сутек, мыс, мырыш б) оттегі, азот, көмірқышқыл газы. в) хлор, фтор, йод. 4. Терезелерге жылу ұстау үшін екі қабат әйнек орнатады. Қандай қасиет пайдаланады? а) Қыздырғанда ауа ұлғаяды. б) салқындатқанда ауа қысылады. в) Ауа жылуды жай өткізеді.

24 слайд

#25 слайд
Ой толғаныс «Коллаж» әдісі Допты ал,оны қолыңмен екі бүйірінен қыс.Бүйірі қабысып ішке қарай кіреді.Бұл кезде доп ішінде не сығылады? Ал қолыңды жіберіп қалсаң, Қалай өз орнына келеді? Автокөліктердің Дөңгелектері сығылған неге толтырылады? Автокөліктердің дөңгелектеріне қандай пайдасы бар? Үйлердің терезесіне екі қабат әйнек қойылады. Екі қабат әйнек арасында не болады? Ауа үйдегі Жылуды қайда шығармайды? Себебі неде? Қыс кезінде тері тон жүн қолғап неге киесін? Бұл жерде ауаның қандай қатысы бар?

25 слайд

#26 слайд
Рефлексия. Бағалау Үлкен қалалардағы фабрика, зауыттардан шыққан түтін ауаны ластап, бүлдіреді. Ауаның түсі бұзылып, тұманға ұқсап тұрады. Ол адамға және өсімдіктер мен жануарларға зиянды.

26 слайд

#27 слайд
Бағалау

27 слайд

#28 слайд

28 слайд

#29 слайд
Үйге тапсырма Қолайсыз атмосфера құбылыстарынан қалай сақтануға болады?. (оқу)

29 слайд