ШАҒЫН ЖИНАҚТАЛҒАН МЕКТЕП ЖАҒДАЙЫНДА ОҚУШЫНЫҢ ӨЗІНДІК ЖҰМЫСЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ

#1 слайд
ШАҒЫН ЖИНАҚТАЛҒАН МЕКТЕП ЖАҒДАЙЫНДА ОҚУШЫНЫҢ ӨЗІНДІК ЖҰМЫСЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ «ӨРЛЕУ» БІЛІКТІЛІКТІ АРТТЫРУ ҰЛТТЫҚ ОРТАЛЫҒЫ» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ ФИЛИАЛЫ ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ БОЙЫНША ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ БІЛІКТІЛІГІН АРТТЫРУ ИНСТИТУТЫ Файзрахманова Ардақ Кизатулловна       ШҚО, Зайсан ауданы, Зайсан қаласы, «М.Әуезов атындағы орта мектебі» КММ 06 қазан 2017 жыл

1 слайд

#2 слайд
А. Байтұрсынов. «Бала білімді тәжірибе арқылы өздігінен алуы керек. Балалар қиналмай, керек білімін кешікпей кезінде алып отыруы үшін, балаға жұмысты әліне шағындап беріп, бетін белгілеген мақсатқа қарай түзеп отыруы керек».   К. Ушинский «Оқушы білімді өз бетімен жұмыс жасай білгенде ғана тиянақты игереді. Ал білім алу барысында ешқандай өз бетімен жұмыс жасау қабілетін танытпаса, алған білімі тез ұмытылып, қажет жерінде оны қолдана алмайды».

2 слайд

#3 слайд
Өзіндік жұмыс – оқушының күрделі іс-әрекеттерінің бір түрі немесе оқу жұмыстарының арнайы бір формасы болып табылады. Өзіндік жұмыстардың нәтижелі болуы үшін алдымен «өзіндік жұмыс» деген ұғым нені білдіріп тұрғанын анықтап алу қажеттігі туады: біріншіден,өзбетінше жұмыс балалардың түрлі тапсырмаларды, жаттығуларды ешкімнің көмегінсіз орындаулары, екіншіден, мұндай жұмыстар балаларды ұқыптылыққа, тәртіптілікке, жинақылыққа, бақылай білуге тәрбиелейді.Мектепте сапалы білім беру, баланы оқытуда, тәрбиелеуде басты міндет — балалардың қабілеттерін жан-жақты ашу. Осы себептерге сәйкес математикада, алгебра сабақтарында және геометрия сабақтарында өздік жұмыстарды (зерттеу, дәлелдеу) ұйымдастыруды дұрыс деп ойлаймын. Оқушылардың  өздік жұмыстарын тиімді ұйымдастыру сабақ сапасының артуына септігін тигізеді. Теориялық білімнің терең бекіп, жүйелі қалыптасуына өздік жұмысқа берілетін есептер мен жаттығулардың дұрыс таңдап алынып, қарастырылуына байланысты болады.Өздік жұмыс кезінде оқушылар оқулықпен және дидактикалық материалдармен, газет журналдармен жұмыс істеуге үйрене бастайды, өздігінен білім алуға талпынады. Жұмыс нәтижелі болса, оқушының пәнге деген қызығушылығы артады.Математика пәнін оқытуда өздік жұмысқа көп көңіл бөлу қажет.Әр түрлі жаттығулар орындау барысында математикалық түсініктер бекітіледі, есептеу дағдылары қалыптасады, геометриялық фигураларды сыза білуге, оқушылардың кеңістік жөніндегі көзқарасы дамиды, өз бетімен өмірде пайдалана алуға үйретеді.

3 слайд

#4 слайд
Өздік жұмыстарды ұйымдастыруда мынадай талаптар орындалу қажет  1. Өздік жұмыстың мазмұны бағдарламаға қойылатын талаптарға сәйкес келуі керек 2. Оқушылардың ойлау қабілетін дамытуға тиісті. 3. Өздік жұмыстар түрлі және мазмұны жағынан әр түрлі болуы керек. 4. Әрбір өздік жұмыс тексеріледі және бағаланады. 5. Өздік жұмысты тек қайталау кезінде ғана жүргізбей, сабақтың барлық кезеңдерінде, орынды жерінде өткізу керек. 6. Өздік жұмыс ұйымдастыру формасы мынадай: жеке оқушымен, топпен жұмыс, барлық оқушымен болады. Өздік жұмыстардың негізгі түрлері: оқулықпен жұмыс, жаттығулар, практикалық жұмыстар, тексеру, бақылау жұмыстары, сын жұмыстары, шығармашылық жұмыстар, рефераттар мен баяндамалар жасау, тәжірибе жасау, тест жұмысын орындау болып табылады.

4 слайд

#5 слайд
Өздік жұмысты ұйымдастырудың шарттары мыналар: мұғалімнің нақты тапсырмалар (нұсқаулар) беруі;жұмысты орындаудың және аяқтаудың уақытын белгілеуі;мұғалімнің басқаруымен оқушылардың дербестігінің мөлшері, олардың жұмысты өз еркімен және қалауымен істеуі;оған әсер ететін мотивтер.Өзіндік жұмыстың түрлері сан алуан. Оларды топтастыру — күрделі мәселе. Оның жиі кездесетін бір тобы – сабақ мақсатына қарай қолданылатын жұмыс түрлері:а) Жаңа білімді меңгеру (материалды жан-жақты талдау, мұғалімнің ауызша баяндауының жоспарын, конспектісін жасау т.б. тәсілдерге үйрену).ә) Жаңа білімді бекіту (түрлі жаттығулар, есеп шығару, түрлі жазбаша, графикалық, практикалық т.б. жұмыстар).

5 слайд

#6 слайд
математика Өздік жұмысын тексеруші МҰҒАЛІМ МҰҒАЛІМұйымдастыру шы ұйымдастыру шыбақылаушы бақылаушы

6 слайд

#7 слайд
Click to add title Free PPT Templates - Standard (4:3) Өзіндік жұмысты ұйымдастыруда мына жағдайларды ескеруіміз керек: -          Өзіндік жұмыстың мақсаты мен мазмұнын анықтау. -          Өзіндік жұмысты ұйымдастыру жоспарын жасау. -          Оқушының жұмыстарына бағыт беру.

7 слайд

#8 слайд
Өздік жұмысқа мынадай талаптар қойылады: 1) Тапсырма әрбір оқушының білім деңгейіне байланысты таңдалуы керек. 2) Өздік жұмысты орындауға жеткілікті уақыт берілуі керек (8-15 мин. ұзақ болмайды). 3) Міндетті түрде тексерілуі керек. 4) Жұмыс сабақтың мақсатына байланысты (жаңа материалды қабылдауға, өткен материалды бекітуге, қайталауға, білімді тиянақтауға) таңдалады. 5) Өздік жұмыстың мақсаты, орыдау әдісі оқушыларға түсінікті болуы тиіс. 6) Өз бетімен жұмысқа оқушылар білім деңгейіне байланысты әр түрлі уақыт жұмсайтынын ескеріп, тақтаға не карточкаға қосымша материалдар дайындап әкелу керек. 7) Ескертпе, түсініктеме-карточкалар, перфокарталар дайындау қажет. Оқушыларға өзіндік жұмыс ретінде пәндер бойынша мынадай тапсырмалар беруге болады.

8 слайд

#9 слайд
                                                                    — оқытушының көрсеткен үлгісі бойынша орындалатын;                                                                    — оқытушыдан алған білім, білік, дағдыларын өз бетімен пайдалануды талап ететін, бірақ оқытушының басқаруын пайдаланған жағдайда;                                                                                   — алған білім, біліктерін басқа жағдайда пайдаланғанда;                                                                      — оқушыдан ойлауды, шығармашылықты талап ететін байқау, талдау арқылы жаңа қорытынды, анықтамаға шығаруға болатын тапсырмалар.- арифметикалық амалдар кестесін есте сақтауға арналған; - есептеу тәсілдерін игеруге арналған:- ұқсастық пен айырмашылықты ажырату, талдауға арналған;                                                            — белгілі бір түсініктемелердің арифметикалық амалдармен байланысына арналған;                       — байқау негізінде қандай да бір заңдылықты айыру;                                                                            — дидактикалық ойындар, қызықты тапсырмалар Математикадан мынадай тапсырмалар жазуға болады:   

9 слайд

#10 слайд
9 сынып «ВЕКТОРЛАР» Оқушыларға көмек көрсету негізінде құрылған сабақтарға тоқталайын. 9-шы класс оқушылары «Вектор» тақырыбын қорытындылауда  оқушыларға үйден вектор туралы оқулықта баяндалған материалдардан басқа, оны өмірмен байланысына , қолданбалығына көңіл бөлуге тапсырма бердім.Тапсырманы орындау үшін қандай идеяларды басшылыққа алу керектігі туралы айттым. Олар өз бетінше кітапханалардан , ғаламтордан материалдарды жинақтап, өңдеп жобалар құрастырып, оларды интерактивті тақта арқылы көрсетіп, сыныптастарымен ой бөлісті. Векторлардың мамандықтармен, техникамен, табиғатпен, айналадағы құбылыстармен тағы да басқа көптеген қолданыстарын атап көрсетті.

10 слайд

#11 слайд
6 сыныпта  «Жиынның қиылысуы мен бірігуі» тақырыбы 6-класта  «Жиынның қиылысуы мен бірігуі» тақырыбындағы өзіндік жұмыстармен жүргізілген сабағыма тоқталып өтейін: Сабақтың тақырыбы мен  мақсаты хабарланған соң әр топқа оқулықтағы ақпаратпен жұмыс жасауға бағыт-бағдар берілді.1-топқа оқулықтан жиын ұғымын, анықтамасын, жалпы жиын туралы түсінік беру тапсырылса, 2-топқа жиынның Эйлер-Венн дөңгелегі арқылы берілуі, Эйлер-Венн дөңгелегінің мағынасын ашу, ал 3-ші топқа швед математигі Л.Эйлердің өмірі туралы жалпы мағлұмат беру тапсырылды. Білім беруде диалогтық оқыту жүйесі көрініс тапса білім сапасының артатындығына көзім жетті. Диалог оқушылардың білімді жете түсінуіне, меңгеруіне, жұппен, топпен жұмыс жасаған уақытта тиімді. Мысалға оқушылар топта жаңа тақырыптың мәнін ашуда, яғни жиынның шығу тарихы,  анықтамасы, жиынның Эйлер-Венн дөңгелегі арқылы берілуі туралы талқылауда бірі-бірімен пікір алмасып, ой бөлісті. Жаңа тақырып бойынша мағлұматты слайдпен сұрақ-жауап арқылы пысықтап алғаннан соң , әр топқа теорияны практикамен ұштастыру мақсатында тапсырмалар берілді. Қорыта келе өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру негізінде оқушыларымнан мынадай өзгерістерді байқадым, оқушылардың жиын тақырыбы бойынша өз ойларын, пікірлерін білдіруіне мүмкіндік туды, басқа сыныптастарында түрлі идеялардың болатындығын түсінді, оқушылар өз пікірлерін анық, ашық айтуға, дәлелдеуге топта талқылауға дағдыланды.       Топта, жұпта, деке жұмыс жасай отырып, қалай оқу керектігін үйренді. Жиынды және элементтерін тани білді, Эйлер-Венн дөңгелегін есептер шығаруда қолдана білді, сыни ойлауға, өзін-өзі бағалауды үйренді.               

11 слайд

#12 слайд
Оқушылардың өзіндік жұмысын ұйымдастырудың жекелеген (саралап оқыту) және топтасқан түрлері (топпен немесе ұжымдық) бар. Саралап оқыту оқушыларға қойылатын талаптардың әртүрлілігі арқылы жүзеге асырылды. Саралап оқыту технологиясындағы оқу үрдісінде келесі мақсаттарды көздеуге болады: ·        оқушыға сенімділік білдіру ·        пәнге қызығуын арттыру ·        оқушы өз біліміне сеніп, оны әрі дамыту ·        өзіндік шығармашылық деңгейге көтерілу;

12 слайд

#13 слайд
Саралап оқытуға байланысты келесідей тапсырмаларды қолдануға болады. 1 – тапсырма. Сұрақтарға жазбаша жауап алу. 2 – тапсырма. Тест тапсырмасын орындату. 3 – тапсырма. Жаттығу мен тапсырмалар орындату. 4 – тапсырма. Компьютер арқылы сынақ, емтихан алу

13 слайд

#14 слайд
Оқушының өзіндік жұмысы білік пен дағды қалыптастырудың тиімді жолы. Оқушылар өзіндік жұмысқа төселе келе, қазіргі өмір талабына сай өз қабілеттерін ашып, мүмкіншіліктерін кеңейте алады. Негізінде баланың өзіндік жұмысы ең тиімді болып есептеледі. Ізденушілік бала табиғатына тән құбылыс. Жаңа мәлімет жинауға, білуге құштарлық жасайтын балалар баршылық. Өз бетімен жұмыс істеу барлық оқушының түрлі саладағы қызметіне қажет. Кез келген оқушының ізденушілік қасиетін қалыптастыру оқытудың түрлі формалары мен әдістері арқылы жүзеге асырылады. Мысалы: Оқушылардың ғылыми қоғамын ұйымдастыру. Жоғарыда айтқандай ізденіс жұмысына, өзіндік жұмысқа бастауыш сыныптан бастап баулу керек. Сол кезеңнен бастап баланы жетектеп, бағыт-бағдар беріп, оның дүниетанымына көңіл аударған қажет. Поляк ұстазы Янош Корчактың: «Педогог тот, который не комкает, а формирует, не диктует, а учит... переживает вместе с ребенком много вдохновляющих минут...». Сондықтан біздің жан-жақты қарым-қатынасымыз балаға өте үлкен әсер етеді. Жақсы, әдемі сөзіміз жүрегінде мәңгі қалады. Оның сабақ үлгерімі, білім сапасының жоғары болуы мұғалімнің шеберлігіне байланысты. Сол себепті өзіндік жұмысты берерде түрлі тәсілдерді пайдалануға болады. Бір тапсырманың өзін бірнеше жолмен орындату. Өзіндік жұмыстарды ұйымдастырғанда бір жұмысты келесі бір жұмыспен ұштастыра білу керек. Жұмыс мазмұны күнделікті өмірден алынған материалдарды, хабарларды енгізу. Өзіндік жұмыстарды үйде орындаған қолайлы, сонда мұғалімнің жұмысы белсенді емес, тек кеңесшілік. Оқушының ізденіп өзі орындап келген жұмысы өзінше бір жаңалық болады. Ең бастысы өз білім қорын молайтады, белсенділігін арттырады, ізденіс қабілеттерін жетілдіруге ықпалын тигізеді.

14 слайд

#15 слайд
Сөз соңында өз ойымды белгілі педогог К. Ушинскийдің «Мұғалім өзінің білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім. Оқуды, ізденуді тоқтатысымен оның мұғалімдігі де жойылады» деген пікірмен аяқтауды жөн көрдім.

15 слайд

#16 слайд
Назарларыңызға РАХМЕТ!

16 слайд