1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Салауатты өмір салтын қалыптастыру

#1 слайд
4 “А” сынып
Сынып жетекшісі:
Шуленова Жанар Альмуратовна
2017-2018 оқу жылы
Оңтүстік Қазақстан облысы
Шардара ауданы
Ш.Уәлиханов атындағы
жалпы орта мектебі
1 слайд
4 “А” сынып Сынып жетекшісі: Шуленова Жанар Альмуратовна 2017-2018 оқу жылы Оңтүстік Қазақстан облысы Шардара ауданы Ш.Уәлиханов атындағы жалпы орта мектебі
#2 слайд
Салауатты- өмір
салтын
қалыптастыру-
денсаулық кепілі
2 слайд
Салауатты- өмір салтын қалыптастыру- денсаулық кепілі
#3 слайд
Мақсаты: оқушылардың бойына
салауатты өмір салтын дарыта
отырып,зиянды әдеттерден аулақ болуды
түсіндіру,насихаттау.
•Оқушыларға жақсы, саналы, білімді
азамат болу үшін мәнді өмір сүру үшін ең
бірінші денің сау болуын, басты байлық —
денсаулық екендігін түсіндіру.
•Болашақ ұрпақты дені сау, жан-жақты
азамат етіп тәрбиелеу.
3 слайд
Мақсаты: оқушылардың бойына салауатты өмір салтын дарыта отырып,зиянды әдеттерден аулақ болуды түсіндіру,насихаттау. •Оқушыларға жақсы, саналы, білімді азамат болу үшін мәнді өмір сүру үшін ең бірінші денің сау болуын, басты байлық — денсаулық екендігін түсіндіру. •Болашақ ұрпақты дені сау, жан-жақты азамат етіп тәрбиелеу.
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
«Салауаттылық өмір салтын
орнықтыру, халқымыздың
денсаулығын жақсарту
бағытында жұмыс жүргізуіміз
қажет.»
Н. Ә. Назарбаев
7 слайд
«Салауаттылық өмір салтын орнықтыру, халқымыздың денсаулығын жақсарту бағытында жұмыс жүргізуіміз қажет.» Н. Ә. Назарбаев
#8 слайд
Салауатты өмір дегенді қалай
түсінесіздер?
С
ал
ау
ат
ты
ө
мі
р
Жеке бас тазалығы
Зиянды әдеттен аулақ болу
Спортпен айналысу
Дұрыс тамақтану
Еңбек ету
Таза ауада демалу
8 слайд
Салауатты өмір дегенді қалай түсінесіздер? С ал ау ат ты ө мі р Жеке бас тазалығы Зиянды әдеттен аулақ болу Спортпен айналысу Дұрыс тамақтану Еңбек ету Таза ауада демалу
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
10 слайд
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
Денсаулық – зор байлық
12 слайд
Денсаулық – зор байлық
#13 слайд
13 слайд
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
Денсаулықты сақтау
Денсаулық сақтаудың алдын алуға болады. Ол
үшін дұрыс тамақтануға, уақытында
демалуға, дене қимылымен айналысуға көп
көңіл бөлу қажет. Әсіресе жасы ұлғайған
адамдарға майлы тамақтарды көп жеуге
болмайды. Оның орнына сүт, көкөніс
тамақтарын пайдаланған дүрыс. Денсаулық
сақтауда дұрыс тамақтаудың маңызы зор. Ал
спортпен айналысу — денсаулықты
жақсартады. Спорттың ең қарапайым түрі
— жүгіру.
15 слайд
Денсаулықты сақтау Денсаулық сақтаудың алдын алуға болады. Ол үшін дұрыс тамақтануға, уақытында демалуға, дене қимылымен айналысуға көп көңіл бөлу қажет. Әсіресе жасы ұлғайған адамдарға майлы тамақтарды көп жеуге болмайды. Оның орнына сүт, көкөніс тамақтарын пайдаланған дүрыс. Денсаулық сақтауда дұрыс тамақтаудың маңызы зор. Ал спортпен айналысу — денсаулықты жақсартады. Спорттың ең қарапайым түрі — жүгіру.
#16 слайд
Көңілді жүру
Спорт
Таза ауа
Дұрыс тамақтану
Д
е
м
а
л
у
Дұрыс ұйқы
Шынығу
Тазалық
16 слайд
Көңілді жүру Спорт Таза ауа Дұрыс тамақтану Д е м а л у Дұрыс ұйқы Шынығу Тазалық
#17 слайд
Дұрыс
тамақтанбау
Салақтық
Ж
а
л
қ
а
у
л
ы
қ
Ашушаңдық
Күн тәртібін
сақтамау
Зиянды
әдеттер
17 слайд
Дұрыс тамақтанбау Салақтық Ж а л қ а у л ы қ Ашушаңдық Күн тәртібін сақтамау Зиянды әдеттер
#18 слайд
Жақсыдан үйрен,
жаманнан жирен
18 слайд
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен
#19 слайд
Үйдің ішін тазалап,
Үстіңе де қарайлап,
Үлгере алсаң сол - ?
(жақсы)
Ұшып-қонып жүретін,
Шегірткедей жеңілтек,
Ұшқалақ болсаң сол - ?
(жаман)
19 слайд
Үйдің ішін тазалап, Үстіңе де қарайлап, Үлгере алсаң сол - ? (жақсы) Ұшып-қонып жүретін, Шегірткедей жеңілтек, Ұшқалақ болсаң сол - ? (жаман)
#20 слайд
Биязы мінез тіл алғыш,
Бал-бұл жанып жүретін,
Бауырмалдық сол - ?
(жақсы)
Беті-қолың кір-кір боп,
Берекесіз ыржақтап
Әдепсіз өссең сол - ?
(жаман)
20 слайд
Биязы мінез тіл алғыш, Бал-бұл жанып жүретін, Бауырмалдық сол - ? (жақсы) Беті-қолың кір-кір боп, Берекесіз ыржақтап Әдепсіз өссең сол - ? (жаман)
#21 слайд
Дұрыс тамақтану
21 слайд
Дұрыс тамақтану
#22 слайд
22 слайд
#23 слайд
23 слайд
#24 слайд
Құрамында сүт
қышқылы бар
организмге
жақсы әсер етеді
Дәрумені мол
Көмірсулар негізінен
А
с
қ
о
р
ы
т
у
Ж
ү
р
е
к
-
қ
а
н
т
а
м
ы
р
ы
Ж
ү
й
к
е
а
у
р
у
ы
н
а
г
л
ю
к
о
з
а
г
о
л
а
к
т
о
з
а
л
а
к
т
о
з
а
Д
, Е
,
Ғ
А
ж
ә
н
е
С
В
1
,В
1
2
б
е
л
о
к
м
а
й
Қ
а
н
т
т
ы
ң
ж
а
қ
с
ы
қ
о
р
ы
т
ы
л
у
ы
н
а
Қымыз
24 слайд
Құрамында сүт қышқылы бар организмге жақсы әсер етеді Дәрумені мол Көмірсулар негізінен А с қ о р ы т у Ж ү р е к - қ а н т а м ы р ы Ж ү й к е а у р у ы н а г л ю к о з а г о л а к т о з а л а к т о з а Д , Е , Ғ А ж ә н е С В 1 ,В 1 2 б е л о к м а й Қ а н т т ы ң ж а қ с ы қ о р ы т ы л у ы н а Қымыз
#25 слайд
Дәрумендер — денсаулық тірегі
25 слайд
Дәрумендер — денсаулық тірегі
#26 слайд
Дәрумендер
26 слайд
Дәрумендер
#27 слайд
Дәрумен – адам
мен жануарлардың тіршілігіне, олардың
ағзасындағы зат алмасудың бірқалыпты
болуы үшін өте қажетті биологиялық,
белсенді органикалық қоспалар.
27 слайд
Дәрумен – адам мен жануарлардың тіршілігіне, олардың ағзасындағы зат алмасудың бірқалыпты болуы үшін өте қажетті биологиялық, белсенді органикалық қоспалар.
#28 слайд
Барлық дәрумендер майда және суда
еритіндер деп екі топқа бөлінеді.
Майда еритіндерге А, D, Е, К дәрумендері
жатады.
Суда еритін дәрумендерге С, РР және В
тобындағы барлық дәрумендер жатады.
28 слайд
Барлық дәрумендер майда және суда еритіндер деп екі топқа бөлінеді. Майда еритіндерге А, D, Е, К дәрумендері жатады. Суда еритін дәрумендерге С, РР және В тобындағы барлық дәрумендер жатады.
#29 слайд
А дәрумені сарғыш не қызыл түсті
тағамдарда кездеседі. Олар - сәбіз, қауын,
қызанақ, балық майы, сиыр бауыры,
жұмыртқа, сары май, ірімшік, рауғаш, қаймақ,
т.б. А дәрумені көздің көру процесіне
қатысады. Бұл дәруменнің өсіп-өну және зат
алмасу үшін маңызы өте зор.
29 слайд
А дәрумені сарғыш не қызыл түсті тағамдарда кездеседі. Олар - сәбіз, қауын, қызанақ, балық майы, сиыр бауыры, жұмыртқа, сары май, ірімшік, рауғаш, қаймақ, т.б. А дәрумені көздің көру процесіне қатысады. Бұл дәруменнің өсіп-өну және зат алмасу үшін маңызы өте зор.
#30 слайд
Д дәрумені өте пайдалы. Ол жұмыртқа, сары
май, қаймақ, сүт, саңырауқұлақ, балық майы
құрамына енеді.
Д дәрумені кальций мен фосфордың алмасуын
реттеуге қажет.
30 слайд
Д дәрумені өте пайдалы. Ол жұмыртқа, сары май, қаймақ, сүт, саңырауқұлақ, балық майы құрамына енеді. Д дәрумені кальций мен фосфордың алмасуын реттеуге қажет.
#31 слайд
Е дәрумені ағза бездерінің қызметін
жақсартады. Күнделікті пайдаланған
тағамдардың ішінде өсімдік майында көп
болады.
31 слайд
Е дәрумені ағза бездерінің қызметін жақсартады. Күнделікті пайдаланған тағамдардың ішінде өсімдік майында көп болады.
#32 слайд
К дәрумені күнделікті пайдаланатын барлық
тағамдарда кездеседі. Олар тіпті ішектегі
кейбір бактериялардың әсерімен жаңадан
пайда болып отырады. Сондықтан бұл
дәруменнің жетіспеуі бойға тараған кейбір
аурудың салдарынан деп түсіну керек.
К дәруменінің қанды ұйытудағы
маңызы зор.
32 слайд
К дәрумені күнделікті пайдаланатын барлық тағамдарда кездеседі. Олар тіпті ішектегі кейбір бактериялардың әсерімен жаңадан пайда болып отырады. Сондықтан бұл дәруменнің жетіспеуі бойға тараған кейбір аурудың салдарынан деп түсіну керек. К дәруменінің қанды ұйытудағы маңызы зор.
#33 слайд
Суда еритін дәрумендер
•С дәрумені (аскорбин
қышқылы).
•Ағзаның жұқпалы ауруларға
қарсы тұра алу әрекетін
арттырады. Сүйекке және
тіске беріктік қасиет береді.
•С дәрумені биологиялық
тотығу кезінде зиянды
заттардың түзілуін тежейді.
Ол қарсы денелерді түзетін
ферменттердің құрамына
кіреді. Терідегі
қантамырлардың
қабырғасының бүлінуіне де
кедергі жасайды.
33 слайд
Суда еритін дәрумендер •С дәрумені (аскорбин қышқылы). •Ағзаның жұқпалы ауруларға қарсы тұра алу әрекетін арттырады. Сүйекке және тіске беріктік қасиет береді. •С дәрумені биологиялық тотығу кезінде зиянды заттардың түзілуін тежейді. Ол қарсы денелерді түзетін ферменттердің құрамына кіреді. Терідегі қантамырлардың қабырғасының бүлінуіне де кедергі жасайды.
#34 слайд
С дәрумені итмұрын, қарақат, пияз, қызанақ,
картоп, қырыққабат, алма, апельсин, бүлдірген,
қарбыз, сәбіз, қияр, жүзім, алмұрт, асқабақ
құрамында болады. Тағамда С дәрумені
жеткіліксіз болса, адам қырқұлақ ауруына
шалдығады. Қырқұлақ дегеніміз - тіс түбінің,
қызыл иектің зақымдалуы. Сол сияқты
қырқұлаққа шалдыққанда жүйке жүйесі
нашарлайды.
34 слайд
С дәрумені итмұрын, қарақат, пияз, қызанақ, картоп, қырыққабат, алма, апельсин, бүлдірген, қарбыз, сәбіз, қияр, жүзім, алмұрт, асқабақ құрамында болады. Тағамда С дәрумені жеткіліксіз болса, адам қырқұлақ ауруына шалдығады. Қырқұлақ дегеніміз - тіс түбінің, қызыл иектің зақымдалуы. Сол сияқты қырқұлаққа шалдыққанда жүйке жүйесі нашарлайды.
#35 слайд
РР дәруменінің ағзада жетіспеуі пеллагра деген дертке
ұшыратады. Оның негізгі белгілері іш өту, тері
қабынуы, т.б.
РР зат алмасуға қажетті ферменттердің құрамына
кіреді. Ол бауырда, ашытқыда, қозықұйрықта көп
кездеседі. Бұл дәрумен қарын сөлін өндіруге, ұйқы
безінің жұмысына, бауыр қызметіне, қызыл қан
түйіршіктерінің түзілуіне, сүт қышқылының
алмасуына тікелей әсер етеді.
35 слайд
РР дәруменінің ағзада жетіспеуі пеллагра деген дертке ұшыратады. Оның негізгі белгілері іш өту, тері қабынуы, т.б. РР зат алмасуға қажетті ферменттердің құрамына кіреді. Ол бауырда, ашытқыда, қозықұйрықта көп кездеседі. Бұл дәрумен қарын сөлін өндіруге, ұйқы безінің жұмысына, бауыр қызметіне, қызыл қан түйіршіктерінің түзілуіне, сүт қышқылының алмасуына тікелей әсер етеді.
#36 слайд
Р дәруменi—жіңішке қан тамырларының
беріктігін арттырып, қызметін қалыпқа түсіріп
отыратын биологиялық заттар тобы.
Р дәрумені шайдың (әсіресе көк шайдың)
құрамында, сондай-ақ итмұрын, лимон, құрма,
қара қарақат, жұзім, өрікте және қарақұмық
ұнтағында өте көп.
36 слайд
Р дәруменi—жіңішке қан тамырларының беріктігін арттырып, қызметін қалыпқа түсіріп отыратын биологиялық заттар тобы. Р дәрумені шайдың (әсіресе көк шайдың) құрамында, сондай-ақ итмұрын, лимон, құрма, қара қарақат, жұзім, өрікте және қарақұмық ұнтағында өте көп.
#37 слайд
В1 дәруменi ағзада дұрыс зат алмасуы үшін аса
қажет. В1 дәруменіне әсіресе сыра ашытқысы,
кептірілген және тығыздалған наубайханалық
шикізаттар анағұрлым бай.
37 слайд
В1 дәруменi ағзада дұрыс зат алмасуы үшін аса қажет. В1 дәруменіне әсіресе сыра ашытқысы, кептірілген және тығыздалған наубайханалық шикізаттар анағұрлым бай.
#38 слайд
38 слайд
#39 слайд
В2 дәрумені биологиялық тотығу процестеріне қатысады.
Жарақаттардың тез жазылуына мүмкіндік береді, көздің жақсы
көру қабілетін сақтайды. Бұл дәрумен жетіспеген жағдайда ерін
құрғап, кезереді, ұшық шығады, денеге түскен жарақат баяу
жазылады. В2 дәрумені нан ашытқысында, бауырда, сондай-ақ сүт
пен сүт тағамдарында көбірек болады.
39 слайд
В2 дәрумені биологиялық тотығу процестеріне қатысады. Жарақаттардың тез жазылуына мүмкіндік береді, көздің жақсы көру қабілетін сақтайды. Бұл дәрумен жетіспеген жағдайда ерін құрғап, кезереді, ұшық шығады, денеге түскен жарақат баяу жазылады. В2 дәрумені нан ашытқысында, бауырда, сондай-ақ сүт пен сүт тағамдарында көбірек болады.
#40 слайд
В6 дәруменінің жетіспеушілігі жас
балалардың бойының өсуін тежеп, қан
аздығы мен сезіміне тез қозғыштығын
тудырады.В6 дәрумені мал етінде,
балықта, сүтте, ірі қара малдың
бауырында, ашытқыларда және
көптеген өсімдік өнімдеріне бар.
40 слайд
В6 дәруменінің жетіспеушілігі жас балалардың бойының өсуін тежеп, қан аздығы мен сезіміне тез қозғыштығын тудырады.В6 дәрумені мал етінде, балықта, сүтте, ірі қара малдың бауырында, ашытқыларда және көптеген өсімдік өнімдеріне бар.
#41 слайд
41 слайд
#42 слайд
В12 дәрумені қанның пайда болу
процесіне қатысады. Бұл дәрумен
жетіспеген жағдайда ағзада қан азаю
процесі дамиды. Бауырда, бүйректе,
балық тағамдарында (әсіресе балықтың
бауыры мен уылдырығында) көбірек
болады.
42 слайд
В12 дәрумені қанның пайда болу процесіне қатысады. Бұл дәрумен жетіспеген жағдайда ағзада қан азаю процесі дамиды. Бауырда, бүйректе, балық тағамдарында (әсіресе балықтың бауыры мен уылдырығында) көбірек болады.
#43 слайд
43 слайд
#44 слайд
Денсаулық туралы
мақал - мәтелдер
44 слайд
Денсаулық туралы мақал - мәтелдер
#45 слайд
1.Тәртіп пен еңбек - ... кепілі.
2.Жақсы күлкі- ... сенімді белгісі.
3.Әдемілік- ... жемісі.
4.Сергек әрі жайдарман көңіл күй- ...ең жақсы
шипалы дәрі.
5. Дене шынықтыру ойындары...жәрдем етеді.
Нақыл сөздерді, өз ойларыңмен
толықтырыңдар.
45 слайд
1.Тәртіп пен еңбек - ... кепілі. 2.Жақсы күлкі- ... сенімді белгісі. 3.Әдемілік- ... жемісі. 4.Сергек әрі жайдарман көңіл күй- ...ең жақсы шипалы дәрі. 5. Дене шынықтыру ойындары...жәрдем етеді. Нақыл сөздерді, өз ойларыңмен толықтырыңдар.
#46 слайд
Денсаулық туралы
тақпақтар
46 слайд
Денсаулық туралы тақпақтар
#47 слайд
47 слайд
#48 слайд
48 слайд
#49 слайд
Жүгіру кезіндегі қауіпсіздік
ережелері
Қысқа қашықтықтарды тек өз жолымен
жүгіру керек;
Басқа жүгірушінің жолына өтіп кетуге
болмайды;
Жүгіріп келе жатып кілт тоқтауға
болмайды;
Қатарласа жүгіріп келе жатқан
сыныптастарымен әңгімелесуге, оларға
тым жақындауға болмайды.
49 слайд
Жүгіру кезіндегі қауіпсіздік ережелері Қысқа қашықтықтарды тек өз жолымен жүгіру керек; Басқа жүгірушінің жолына өтіп кетуге болмайды; Жүгіріп келе жатып кілт тоқтауға болмайды; Қатарласа жүгіріп келе жатқан сыныптастарымен әңгімелесуге, оларға тым жақындауға болмайды.
#50 слайд
50 слайд
#51 слайд
Ұлықпан Хакімнің денсаулықты
сақтауға байланысты жеті өсиеті
Бірінші - ерте тұру;
Екінші - орта тазалығын сақтау;
Үшінші - дене шынықтыру;
Төртінші - үнемі денені таза ұстау;
Бесінші - сергек жүру;
Алтыншы - артық тамақ ішпеу;
Жетінші – көп ұйықтап жалқау болмау.
51 слайд
Ұлықпан Хакімнің денсаулықты сақтауға байланысты жеті өсиеті Бірінші - ерте тұру; Екінші - орта тазалығын сақтау; Үшінші - дене шынықтыру; Төртінші - үнемі денені таза ұстау; Бесінші - сергек жүру; Алтыншы - артық тамақ ішпеу; Жетінші – көп ұйықтап жалқау болмау.
#52 слайд
52 слайд
#53 слайд
53 слайд
#54 слайд
дене шынықтыру
гигиена
үндІ
су
ауа
шылым шегу
валеология
ұйқы
тамақтанбаудан
1. Зиянды заттарды тастау арқылы
2. Достарының үгіті арқылы
3. Өмірге деген құлшынысы арқылы
5. Өз - өзіне серт беру арқылы
4. Қажырлық, төзімділік арқылы
6. Спортпен айналысу арқылы
7. Қауіпті заттардан арылу арқылы
54 слайд
дене шынықтыру гигиена үндІ су ауа шылым шегу валеология ұйқы тамақтанбаудан 1. Зиянды заттарды тастау арқылы 2. Достарының үгіті арқылы 3. Өмірге деген құлшынысы арқылы 5. Өз - өзіне серт беру арқылы 4. Қажырлық, төзімділік арқылы 6. Спортпен айналысу арқылы 7. Қауіпті заттардан арылу арқылы
#55 слайд
ЖҮРЕКТЕН ЖҮРЕККЕ
55 слайд
ЖҮРЕКТЕН ЖҮРЕККЕ
#56 слайд
Денсаулық - бар байлығың басыңдағы,
Жайнаған өміріңнің жасыл бағы.
Қастерлеп мәпелесең, аяласаң,
Бойыңнан кетпес қуат жасыңдағы.
Денсаулық қашаннан да алтынға тең,
Болады болашағың жарқын да кең
56 слайд
Денсаулық - бар байлығың басыңдағы, Жайнаған өміріңнің жасыл бағы. Қастерлеп мәпелесең, аяласаң, Бойыңнан кетпес қуат жасыңдағы. Денсаулық қашаннан да алтынға тең, Болады болашағың жарқын да кең
#57 слайд
Ауырма
Бақытты
бол
Ұзақ өмір
сүр
Спортпен
айналысайық Көңілді
бол
Денің сау
болсын
Тазалықты
сақтайық
57 слайд
Ауырма Бақытты бол Ұзақ өмір сүр Спортпен айналысайық Көңілді бол Денің сау болсын Тазалықты сақтайық
#58 слайд
58 слайд

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген