Саңырауқұлақтар

#1 слайд
Саңырауқұлақтар (Fungi немесе Mycophyta) бөлімі

1 слайд

#2 слайд
Жалпы сипаттама Хлорофилсіз; Гетеротрофты ағзалар; Жануарлар мен өсімдіктер әлемінде аралық орын алады;

2 слайд

#3 слайд
Жануарларға ұқсас белгілері: Жасуша қабырғасында хитин; Фотосинездеуші пигменттердің болмауы; Органикалық заттардың мочевинаға дейін ыдырауы; Ассимиляция өнімі көпшілігінде – гликоген;

3 слайд

#4 слайд
Өсімдіктерге ұқсастығы: Дамыған жасуша қабырғасы; Вегетациялық жағдайда қозғалмауы және шексіз өсуі; Қорек заттары мен суды осмотрофты сіңіреді;

4 слайд

#5 слайд
Жануарлар мен өсімдіктерден айырмашылығы: Саңырауқұлақтар – редуценттер; Өсімдіктер – продуценттер; Жануарлар – консументтер болып табылады.

5 слайд

#6 слайд
Өсімдіктер мен жануарлардың тіршілік циклында диплоидты фаза басым, тек гаметасы гаплоидты; Саңырауқұлақтарда – гаплоидты стадия, зиготасы диплоидты. Жеке физикалық дарақ ретінде бөлуге болмайды; Анық ұрпақ алмасуы болмайды.

6 слайд

#7 слайд
Шығу тегі, алуантүрлілігі Ертедегі ағзалар тобы, қазбадан табылғандары қазіргілерге өте ұқсайды; 100 мыңнан астам түрлері бар; Кейбір таксондарының өзара айырмашылығы полифилетикалық шығу тегіне негіз болады; Сырт пішіні, құрылысы, тіршілік ету ортасы, физиологиялық функциялары жағынан алуантүрлі Микроскопиялық кіші, жеміс денесі 0,5 м және оданда үлкені кездеседі.

7 слайд

#8 слайд
Құрылысы Вегетативтік денесі – мицелий, ол жіңішке бұтақталған гифтерден - жіпшумақтардан тұрады – бір жасушалыларда; Жоғары С. мицелийдің түр өзгерістері болады: ризоморфтар, склероцийлар, плектенхима

8 слайд

#9 слайд
Мицелийлері: Жасушасыз (неклеточный), перделерге бөлінбеген бір үлкен көп ядролы жасуша; Перделерге бөлінген – септирленген (септирован); Гифтері паралель қосыла алады – ризоморф түзіп, өткізгіш қызмет атқарады; Тығыз гиф шумақтары – жалған ұлпа плектенхимадан - склероций түзеді. Плектенхиамдан макромицетті С.- жеміс дене түзеді.

9 слайд

#10 слайд
Жеміс денелерде жыныс органдары орналасады, жыныс процесінің споралары түзіледі. Склероций жасушалары қоректік қор заттарға бай, С. қолайсыз жағдайды өткеруге көмектеседі; Склероцийден қайтадан мицелий немесе көбею органы түзіледі; Мицелий бірнеше күннен (зең) ұзақ жылдар (қалпақты С.) – тіршілік етеді. Кейде псевдомицелий түзеді – ашытқы С.

10 слайд

#11 слайд
Көбеюі - Вегетативті: Көпжасушалы талломдарының фрагментациясы; гифтің артроспораға (жұқа қабырғалы) және хламидоспораға (қалың қабырғалы) ыдырауы; Склероциялармен; Кейбір біржасушалыларда – бүршіктену арқылы;

11 слайд

#12 слайд
Жыныссыз: Зооспора; Эндоспора; Экзоспора (конидиялар);

12 слайд

#13 слайд
Жынысты: Гаметогамияның барлық түрлері (изо-, гетеро-, оогамия); Гологамия; Гаметангиогамия; Самотогамия; Дейтеромицеттерден басқа С. барлығында кездеседі.

13 слайд

#14 слайд
Гаметогамия Гаметангияда гаметалардың қосылуы – Т.С.; Изогамия – морфологиялық айырмасы жоқ; Гетерогамды – мөлшерлері әртүрлі; Оогамды – қозғалмайтын ірі жұмыртқа жасушасы мен қозғалатын сперматозоид;

14 слайд

#15 слайд
Самотогамия Вегетативті екі мицелий жасушасы қосылады – жыныс өнімі – базидия – жыныс белгісі әртүрлі 4 базидиоспора қалыптасады; Гаплоидты базидиоспора – гаплоидты мицелийдің басы (базидиомицеттер) болып табылады

15 слайд

#16 слайд
Гаметангиогамия Зигомицеттер мен аскомицеттерге тән – гаметаға дифференсацияланбаған екі арнайы жыныс құрылымының қосылуы; З. Көп ядролы гаметангиялардың қосылуы; Зиготадан зигоспора түзіледі; Гаплоидты споралы ұрық спорангийі (мейоз);

16 слайд

#17 слайд
Аскомицеттерде Аналық гаметангий: кең бөлік – аскоген; жіп тәрізді – трихогина, ол арқылы аталық г. (антеридия) аскогенге өтеді; Плазмогамия – цитоплазманың қосылуы жүреді;  Ал ядро қосылмайды, дикарион түзіледі; Ұрықтанған аскогеннен - дикариотты гифтер, апикальды жасушада - ілгек жасалады; Ілгектің иілген жерінде диплоидты болып, дикарионның ядролары қосылады.

17 слайд

#18 слайд
Мейоз және митоз нәтижесінде диплоидты жасушадан 8 аскоспорасы бар қалта (аска) дамиды. Т.А. – аска мицелийде, ал Ж.С.арнайы жеміс денесінде жасалады.

18 слайд

#19 слайд
Қоректенуіне қарай: Облигатты паразитті (өсімдік, балдыр, саңырауқұлақ, жануар); Факультативті паразиттер; Факультативті сапротрофтылар; Облигатты сапротрофтылар

19 слайд

#20 слайд
Сапротрофты С. субстратына қарай: Ксилофилдер; Кератинофилдер; Карбофилдер; Копрофилдер деп бөлінеді.

20 слайд

#21 слайд
Таралуы Сулы ортада (облигатты сулы және екінші сулы); Құрлықта (топырақ, өсімдік және жануарлар паразиттері). Қазақстанның Қызыл Кітабына 10 түрі, оның 9 сирек кездеседі.

21 слайд

#22 слайд
Классификациясы Зооспора мен гаметаның талшықтарының саны мен құрылысы, мицелий типі, жыныс процесі мен жыныс процесінде спора түзу сипаты, жыныссыз көбеюі мен оның типіне, жасуша қабырғасының құрамына қарай 6 класқа бөледі: Chytridiomycetes Oomycetes Zygomycetes Ascomycetes Basidiomycetes Deuteromycetes

22 слайд

#23 слайд
СОБӨЖ және СӨЖ тақырып бойынша тапсырмалар: 

23 слайд

#24 слайд
Назарларыңызға рахмет!

24 слайд