Сармат мемлекеті

#1 слайд
Қазақ халқының ата- тегі болған тайпалар мен ұлыстар туралы айта отырып, Арал- Каспий теңіздері бойын мекендеген сармат тайпаларының шығу тегі және олардың мекендеген жерлері туралы толық түсінік беру Сабақтың мақсаты: Сабақтың түрі: Жаңа сабақ §28.Сармат   тайпаларының орналасуы .Сармат қоғамы.

1 слайд

#2 слайд
№ Сұрақтар жебе салатын сауыт зерлеу тәлімді сырғажүннен 1Бұйымның бетіне алтын түйіршіктерді дәнекерлеу әдісі 2 Әйелдерінің құлағына таққан әшекей зат 3Төсеніш пен кілемдерді неден жасаған 4Суарылмайтын егіншілік қалай аталады 5 Қорамсақ деген не Үй тапсырмасы. Сематикалық картамен жұмыс

2 слайд

#3 слайд
№ Сұрақтар үстем тап өкілдері- нің мал шаруа- шылығы полихром- дық стиль ұры- лар киіз үй 1Ғұндардың негізгі шаруашылығы 2 Бағалы заттар кімдердің қабірлерінен табылған 3 Ғұндардың баспаналары 4 Өлім жазасына кесілген қылмыскер 5 Ғұндар қолданған стиль Сематикалық картамен жұмыс.

3 слайд

#4 слайд
«Халықтардың ұлы қоныс аударуы» дегеніміз Джузеппе Верди Ғұндардың патшасы кім Византия елшісі Прийск 451 жылы қандай оқиға болды Ғұн билеушісі Еділ қайтыс болды 453 жылы қандай оқиға болды Еділ әскерінің Галлия- Каталаун шайқасы Еділ жөнінде кім құнды дерек келтірді Мөде «Аттила» операсын кім жазды Ғұндардың шығыстан батысқа көшуі «Ойашар» сәйкестендіру

4 слайд

#5 слайд
Аты-жөні Пікірлері А.Марцеллин «Ертелі –кеш ат үстінен түспейді. Маңызды істер туралы кеңесетін болса,кеңесті де атүстінде отырып өткізеді...» дейді. Византия елшісі Прииск «Олар соғыстан кейін тыныш әрі қамсыз тіршілік етеді,әркім қолында барымен қанағат етеді» дейді. Аттиланың бір замандасы «Аттила таңертең үйден шығысымен, есік алдында тұрып ,халықтың мұң- мұқтажын тыңдады,күні бойы әлемнің әр түрлі елдерінен келген елшілерді қабылдады...» дейді.

5 слайд

#6 слайд
Жаңа сабақтың жоспары: 1.Сарматтардың  орналасқан жері 2.Савроматтар 3.Арал-Каспий теңіздері аралығын мекендеген тайпалар 4.Қоғамдық құрылысы. Жаңа сабақ: Сармат   тайпаларының орналасуы.Сармат қоғамы.

6 слайд

#7 слайд
Арал – Каспий аралығын мекендеген Сарматтардың ескерткіштері: Батыс Қазақстан жеріндегі Жайық, Елек, Жем өзендерінің бойында. Каспийдің жағалауында каспийлер өмір сүрген. Каспий теңізін сол кезде Гиркан теңізі деп атаған 1. Сызба арқылы көрсету «Сармат» деген жұрттың аты көне дәуір авторларының еңбектерінде б.з.б. 3 ғасырдан бастап кездеседі. Б.з.б. 8 ғасырда савроматтар деп атаған. Савромат жөнінде грек, рим тарихшылары Диодор, Үлкен Плиний, Полибий жазып кеткен.

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд
Сарматтар б.з.б. 2 ғасырда Батыс Қазақстан жерінен біртіндеп жаулап Қара теңіздің солтүстік аймақтарына дейін жетті Алдыңғы Азия, Солтүстік Кавказ, Парфияға жаулаушылық жорықтар жасады 2. Сызба арқылы көрсету Орталық Азия Қара теңіз аймағы Дах – массагет исседондармен туыстас келеді. Сарматтар скиф тіліне жақын тілде сөйлеген Сарматтар Сарматтардың халықның саны б.з.б. 3- 2 ғ.–да 20 мың. Б.з.б. 2 – 1ғ. –да 10 мың. Б.з. – дың 1ғ. – да 5 -7 мың.

9 слайд

#10 слайд
Дайлар ерте темір дәуірінде Маңғыстау түбегін мекендеген бүгінгі Кіші жүз құрамындағы адайлармен байланыстырылады. Біріншіден, дай және адай деген тайпа атауларының ұқсастығы. Екіншіден, екеуіде ежелден осы Маңғыстау түбегінде өмір сүрген. Дай атауы адай тайпасының атауымен жалғастық табуы әбден ықтимал. Б.з.б. 248 - 247 жылдары Арсақ қолбасшы дайлардың апарн тайпасынан шыққан Аршакидтер әулеті билігінің негізін салған. Арал-Каспий теңіздері аралығын б. з. б. 1 мыңжылдықта мекендеген тайпалар Гирканияны, Парфияның үлкен бөлігін басып алады 3. Сызба арқылы көрсету

10 слайд

#11 слайд
4.Сарматтардың қоғамдық құрылымы Әскери демократия жетілді Ағашқы қауымдық құрылыс ыдырап,мүлік теңсіздігі шықты Сармат қоғамында әскери демократия әйелдерге де қатысты болды

11 слайд

#12 слайд
дро д гар иего ипф оақ трки дс кссая орскант раер рма Тапсырмалармен жұмыс: БАСҚАТЫРҒЫШ. Диодор, Арсақ, Геродот, Ксеркс, Гиркан, Парфия, сармат.

12 слайд

#13 слайд
Ежелгi грек тарихшысы Геродоттың хабарлауынша, савроматтар ____________________ өте жақын тiлде сөйлеген, қауымдағы __________________________ тең саналған. Савроматтар ____________________, ______________________ туыстас келген. Дай мен адай арасын кемінде ________ жыл бөліп жатыр. Көп нүктенiң орнына тиiстi сөздердi қойыңдар.

13 слайд

#14 слайд
Ежелгi грек тарихшысы Геродоттың хабарлауынша, савроматтар скиф тіліне өте жақын тiлде сөйлеген, қауымдағы ерлер мен әйелдер тең саналған. Савроматтар дах-масагеттермен, исседондармен туыстас келген. Дай мен адай арасын кемінде 1 мың жыл бөліп жатыр. Көп нүктенiң орнына тиiстi сөздердi қойыңдар.

14 слайд

#15 слайд
Иә Жоқ 1. Аршакиддер әулеті билігінің негізін салған сармат тайпасы сақ-массагеттер. Балама тест (иә немесе жоқ).

15 слайд

#16 слайд
ЖоқИә 2. Гиркан сармат дәуіріндегі Каспий теңізінің атауы?

16 слайд

#17 слайд
Иә Жоқ 3. Тарихшы Дидордың айтуынша савроматтар «биік турлардың бауырында» тұрған агипейлермен көрші .

17 слайд

#18 слайд
Иә Жоқ 4. Елімізде сарматтар қоныстанған аймақ Оңтүстік Қазақстан.

18 слайд

#19 слайд
ЖоқИә 5. Апарндар Б.з.б.248-247 жылдары Парфияны басып алған сармат тайпасы.

19 слайд

#20 слайд
ЖоқИә 6. Сарматтар скиф тіліне жақын тілде сөйлеген.

20 слайд

#21 слайд
ЖоқИә 7. Б.з.б. VІІІ ғ.-б.з. V ғ. сармат тайпаларының өмір сүру мерзімі.

21 слайд

#22 слайд
Иә Жоқ 8. Каспий жағалауында өмір сүрген сармат тайпасы исседондар.

22 слайд

#23 слайд
Иә Жоқ 9. "Сармат" атауы көне дәуір авторларының еңбектерінде б.з.б. ІV ғасырдан бастап кездеседі.

23 слайд

#24 слайд
ЖоқИә 10. Сарматтардың қоғамдық басқару құрылымы әскери демократия.

24 слайд

#25 слайд
Үйге: §28 оқу, мазмұндау. Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап беру.

25 слайд

#26 слайд
Сабақ аяқталды. Бәріңізге рахмет! Сау болыңыздар!

26 слайд