семинар "девиантты балалармен жұмыс"

#1 слайд
ДЕВИАНТТЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ ЖӘНЕ АЛДЫН АЛУ ЖОЛДАРЫ .

1 слайд

#2 слайд
Девианттылық тұтасымен алғанда Қазақстанда күннен-күнге жасарып келе жатыр.Сондықтан жасөспірімдердің жат мінез- құлықтарымен күресу мәселесі жас мемлекетіміздің алдында тұрған күрделі мәселе болып табылады. Мектептегі педагогтар, психологтар балаларды оқыту мен тәрбиелеуде сабақтан көп қалатын, тәртібі нашар, білім деңгейі төмен, ашуланшақ, ата-аналар мен ұстаздарды тыңдамайтын, бұзақылықтар жасайтын балалармен жиі кездеседі. Зерттеушілер мұндай оқушыларды «Қиын оқушылар», «Мінез- құлқында ауытқуы бар балалар», «Девиантты балалар» деп қарастырып жүр. Девиантты немесе қиын балалар деген кім? Балалардың девиантты болуына не немесе кім әсер етеді?

2 слайд

#3 слайд
ЖАЛПЫ ДЕВИАНТТЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ ЖӘНЕ ҚИЫН БАЛАЛАР ҰҒЫМЫНА КЕЛЕТІН БОЛСАҚ, ОЛ 1920-1930 ЖЫЛДАРЫ ПАЙДА БОЛА БАСТАДЫ. БАСТАПҚЫДА ҒЫЛЫМ САЛАСЫНДА ЕМЕС, КҮНДЕЛІКТІ ӨМІРДЕ ҚОЛДАНЫЛЫП ЖҮРДІ. БІРАЗ УАҚЫТ ҰМЫТЫЛЫП, 1950-1960 ЖЫЛДАРДЫҢ БАСЫНДА ҚАЙТАДАН ҚОЛДАНЫСҚА ЕНДІ. ЕҢ АЛҒАШ БҰЛ МӘСЕЛЕ БОЙЫНША ЗЕРТТЕУ ЖҮРГІЗГЕН П.П.БЛОНСКИЙ БОЛДЫ, ОЛ ӨЗ ЗЕРТТЕУЛЕРІНДЕ ДЕВИАНТТЫ ДЕП МІНЕЗ-ҚҰЛҚЫ ШАМАСЫНАН АУЫТҚЫҒАН, КӘМЕЛЕТКЕ ТОЛМАҒАН БАЛАЛАРДЫ ҚАРАСТЫРДЫ.

3 слайд

#4 слайд
          ДЕВИАНТТЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ ДЕП ӘЛЕУМЕТТІК НОРМАДАН АУЫТҚУДЫ АЙТАДЫ. ОНЫ ҚОҒАМДА ҚАБЫЛДАНҒАН НОРМАҒА ҚАРАМА-ҚАЙШЫ ӘРЕКЕТ ЖҮЙЕСІ РЕТІНДЕ АНЫҚТАЙДЫ. ДЕВИАЦИЯ БІРНЕШЕ ТИПТЕН ТҰРАДЫ: ДЕВИАНТТЫ, ДЕЛИНКВЕНТТІ ЖӘНЕ КРИМИНАЛДЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ .

4 слайд

#5 слайд
ДЕВИАНТТЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ - ӘЛЕУМЕТТІК НОРМАЛАР МЕН ЕРЕЖЕЛЕРГЕ СӘЙКЕС КЕЛМЕЙТІН МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫ АЙТАДЫ. ОЛ АУЫТҚЫҒАН МІНЕЗ- ҚҰЛЫҚТЫҢ БІР ТҮРІ. КЕЙБІР ӘДЕБИЕТТЕРДЕ БҰЛ ТИПТІ «АНТИДИСЦИПЛИНАЛЫҚ» ДЕП ТЕ АТАЙДЫ.  ДЕВИАНТТЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІНЕ: АГРЕССИЯ, ДЕМОНСТРАЦИЯ, ОҚУДАН, ЕҢБЕКТЕН БЕТ БҰРУ, ҮЙДЕН КЕТУ, АЛКОГОЛИЗМ, НАРКОМАНИЯ, ҚОҒАМҒА ЖАТ ҚЫЛЫҚТАР, ЖЫНЫСТЫҚ ЖАТ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ, СУИЦИД Т.Б

5 слайд

#6 слайд
ДЕВИАЦИЯНЫҢ ЕКІНШІ ТҮРІ - ДЕЛИНКВЕНТТІ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ. ОЛ ЗАҢ БҰЗУШЫЛЫҚПЕН ЕРЕКШЕЛІНЕДІ. ОНЫҢ МЫНАДАЙ ТИПТЕРІ БАР: 1. АГРЕССИВТІ-ЗОРЛАУШЫЛЫҚ МІНЕЗ- ҚҰЛЫҚ. БҰЛ ЖЕКЕ ТҰЛҒАҒА КӨРСЕТІЛЕТІН ДӨРЕКІЛІК, ТӨБЕЛЕС, КҮЙДІРІП-ЖАНДЫРУ СИЯҚТЫ ЖАҒЫМСЫЗ ІС-ӘРЕКЕТТЕРДЕ КӨРІНІС БЕРЕДІ. 2. АШКӨЗДІК МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ : МАЙДА ҰРЛЫҚТАР, ҚОРҚЫТЫП-ҮРКІТУ, АВТОКӨЛІК ҰРЛАУ Т.Б. ЖАЛПЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ПАЙДАКҮНЕМДІККЕ БАЙЛАНЫСТЫ ЖАТ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ. 3. НАША САТУ ЖӘНЕ ТАРАТУ .

6 слайд

#7 слайд
КРИМИНАЛДЫ МІНЕЗ- ҚҰЛЫҚ -ЗАҢ БҰЗУШЫЛЫҚ БОЛЫП ТАБЫЛАДЫ. БАЛАЛАР СОТ ҮКІМІ АРҚЫЛЫ ЖАСАҒАН ҚЫЛМЫСЫНЫҢ АУЫРЛЫҒЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ЖАЗАЛАНАДЫ.

7 слайд

#8 слайд
ДЕВИАЦИЯНЫҢ НЕГАТИВТІ ФОРМАЛАРЫ - ӘЛЕУМЕТТІК ПАТОЛОГИЯ БОЛЫП ТАБЫЛАДЫ: АЛКОГОЛИЗМ, ТОКСИКОМАНИЯ, НАШАҚОРЛЫҚ, ЖЕЗӨКШЕЛІК, СУИЦИД, ЗАҢ БҰЗУШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ҚЫЛМЫСКЕРЛІК. ОЛАР ЖАЛПЫ ҚОҒАМҒА, АЙНАЛАДАҒЫ АДАМДАРҒА ЖӘНЕ ЕҢ БІРІНШІ ӨЗДЕРІНЕ ҮЛКЕН ЗИЯН КЕЛТІРЕДІ .

8 слайд

#9 слайд
ДЕВИАЦИЯНЫ ЗЕРТТЕУШІ КӨПТЕГЕН ҒАЛЫМДАР ДЕВИАНТТЫ МІНЕЗ- ҚҰЛЫҚТЫҢ ПАЙДА БОЛУ ФАКТОРЛАРЫН ҚАРАСТЫРЫП, БӨЛІП КӨРСЕТТІ:

9 слайд

#10 слайд
• ЖАНҰЯДА БЕРЕКЕНІҢ БОЛМАУЫ; • АТА-АНАНЫҢ «ЕРЕКШЕ» ҚАМҚОРЛЫҒЫ; • ТӘРБИЕ БЕРУДЕГІ КЕМШІЛІКТЕР; • ӨМІРДЕ КЕЗДЕСЕТІН ҚИЫНШЫЛЫҚТАР МЕН КҮЙЗЕЛІСТЕРДІ ЖЕҢЕ АЛМАУ; • ӨМІРЛІК ДАҒДЫНЫҢ БОЛМАУЫ, АЙНАЛЫСЫНДАҒЫ АДАМДАРМЕН, ҚҰРБЫЛАРЫМЕН ЖАРАСЫМДЫ ҚАТЫНАСҚА ТҮСЕ АЛМАУЫ; • СЫРТТАН КЕЛГЕН ҚЫСЫМҒА ТӨТЕП БЕРЕ АЛМАУ, ӨЗ БЕТІНШЕ ШЕШІМ ҚАБЫЛДАЙ АЛМАУ, СЫНАУШЫЛЫҚ ОЙДЫ ДАМЫТА АЛМАУ;

10 слайд

#11 слайд
• ПСИХОАКТИВТІ ЗАТТАРДЫ ЖИІ ПАЙДАЛАНУЫ; • МЕКТЕПТЕРДЕ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТУ ҚЫЗМЕТІНІҢ НАШАР ДАМУЫ; • БАЛАЛАР МЕН ЖАСӨСПІРІМДЕРДІҢ БОС УАҚЫТЫНЫҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫ.

11 слайд

#12 слайд
1. БИОЛОГИЯЛЫҚ ФАКТОРЛАР – БАЛАНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК БЕЙІМДЕЛУІНЕ КЕДЕРГІ ЖАСАЙТЫН ФИЗИОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ АНАТОМИЯЛЫҚ ЖАҒЫМСЫЗ ЕРЕКШЕЛІКТЕР. ОЛАРҒА МЫНАЛАР ЖАТАДЫ: - ҰРПАҚТАН-ҰРПАҚҚА БЕРІЛЕТІН НЕМЕСЕ АНАНЫҢ ЖҮКТІ БОЛҒАНДА ДҰРЫС ТАМАҚТАНБАУЫ, АРАҚ-ШАРАП, НАШАҚОРЛЫ ЗАТТАРДЫ ПАЙДАЛАНУЫ, ТЕМЕКІ ТАРТУЫ

12 слайд

#13 слайд
2.ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ФАКТОРЛАР . БҰҒАН БАЛАДАҒЫ ПСИХОПАТОЛОГИЯЛАР МЕН МІНЕЗДЕГІ КЕЙБІР ҚАСИЕТТЕРДІҢ БАСЫМ БОЛУЫ Т.Б. ЖАТАДЫ. БҰЛ АУЫТҚУШЫЛЫҚТАР ЖҮЙЕЛІК- ПСИХИКАЛЫҚ АУРУЛАРДА, ПСИХОПАТИЯДА, НЕВРАСТЕНИЯДА Т.Б. КӨРІНЕДІ. АКЦЕНТУАЦИЯЛЫҚ СИПАТТАҒЫ МІНЕЗДІ БАЛАЛАР ӨТЕ АШУШАҢ, ДӨРЕКІ БОЛАДЫ. ОЛАРҒА МІНДЕТТІ ТҮРДЕ ӘЛЕУМЕТТІК- МЕДИЦИНАЛЫҚ РЕАБИЛИТАЦИЯ, СОНЫМЕН ҚОСА, АРНАЙЫ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛҒАН ТӘРБИЕЛІК ЖҰМЫСТАР ЖҮРГІЗУ КЕРЕК.

13 слайд

#14 слайд
3. ӘЛЕУМЕТТІК- ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ФАКТОРЛАР . ОЛАР МЕКТЕПТІК, ОТБАСЫЛЫҚ, ҚОҒАМДЫҚ ТӘРБИЕДЕГІ КЕМШІЛІКТЕРДІҢ НӘТИЖЕСІНДЕ, БАЛАНЫҢ ОҚУДАҒЫ ҮЛГЕРМЕУШІЛІГІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ. МҰНДАЙ БАЛАЛАР КӨБІНЕСЕ МЕКТЕПКЕ ДАЙЫНДЫҒЫ ЖОҚ, ҮЙГЕ БЕРІЛГЕН ОҚУ ТАПСЫРМАЛАРЫНА ЖӘНЕ  БАҒАЛАРҒА ПАРЫҚСЫЗ ҚАРАЙТЫНДАР. БҰНЫҢ БӘРІ БАЛАНЫҢ ОҚУДАҒЫ БЕЙІМСІЗДІГІН КӨРСЕТЕДІ.

14 слайд

#15 слайд
4. ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ФАКТОРЛАР. ӘЛЕУМЕТТІҢ ТЕҢСІЗДІГІ, ҚОҒАМНЫҢ КЕДЕЙ ЖӘНЕ БАЙ БОЛЫП БӨЛІНУІ, ЖҰРТТЫҢ КЕДЕЙЛЕНУІ, ЖҰМЫССЫЗДЫҚ, ИНФЛЯЦИЯ, ӘЛЕУМЕТТІК КЕРНЕУ, Т.Б.   5.  МОРАЛДІ-ЭТИКАЛЫҚ ФАКТОРЛАР . ҚАЗІРГІ ҚОҒАМНЫҢ АДАМГЕРШІЛІК ҚАСИЕТТЕРІНІҢ ДЕҢГЕЙІ ТӨМЕН БОЛУЫ, РУХАНИ ҚҰНДЫЛЫҚТАРДЫҢ БҰЗЫЛУЫ.

15 слайд

#16 слайд
МЫНАДАЙ ШАРТТАРДЫ ОРЫНДАУ ҚАЖЕТТІГІ ТУАДЫ: БАЛАҒА ІЛТИПАТПЕН, ІЗГІ ТІЛЕКТЕСТІКПЕН ҚАРАУ; • ОНЫҢ ЖАҒЫМДЫ ҚАСИЕТТЕРІНЕ СҮЙЕНУ; • ОНЫҢ АДАМГЕРШІЛІК КҮШІНЕ, ПОТЕНЦИАЛДЫ МҮМКІНДІКТЕРІНЕ СЕНУ; • ОҚУШЫЛАРДЫ САЛАУАТТЫ ӨМІР САЛТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ҮШІН ЖАСАЛҒАН ЖАЛПЫ БІЛІМ БЕРЕТІН БАҒДАРЛАМАЛАРДЫ ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ;

16 слайд

#17 слайд
ДЕВИАНТТЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫ БАЛАЛАРМЕН ТӘРБИЕЛІК ЖҰМЫСТАРЫН ЖҮРГІЗУДЕ РИМДІК ФИЛОСОФ СЕНЕКАНЫҢ: «ӘРБІР АДАМ ӨМІРІНІҢ ТЕК КЕЙБІР ЖАҚТАРЫН ОЙЛАП ТАЛДАЙДЫ, БІРАҚ ЕШКІМ ЖАЛПЫ ӨМІР ТУРАЛЫ ОЙЛАНБАЙДЫ» ДЕГЕН ОЙ- ПІКІРІНЕ СҮЙЕНЕ ОТЫРЫП, ДЕВИАЦИЯҒА КОРРЕКЦИЯ ЖАСАУШЫ ӘРБІР МАМАН ҰСТАЗ, ПСИХОЛОГ БАЛАНЫҢ ТЕК КЕЙБІР МІНЕЗДІК КЕМШІЛІКТЕРІН ТҮЗЕТІП ҚАНА ҚОЙМАЙ, ОЛАРДЫ, ҚОҒАМДЫҚ ӨМІРДІҢ ТАЛАПТАРЫМЕН ҰШТАСҚАН ДҰРЫС ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС ЖОЛЫНА ҚАЙТЫП ӘКЕЛІП, АРЫ ҚАРАЙ ҚАЛЫПТАСА ДАМУЫНА, ӘЛЕУМЕТТЕНУІНЕ КӨМЕКТЕСУІ ҚАЖЕТ.

17 слайд

#18 слайд
КИКІЛЖІҢДІ ЖАҒДАЙҒА ЕНГЕН ОҚУШЫНЫ СИПАТТАЙТЫН НЕГІЗГІ ЭМОЦИЯЛАРҒА ЖАТАДЫ : АШУ-ЫЗА, ЖАБЫҢҚЫ ҚАБАҚ, БҰРТИҒАН ЕРІН, ЖҰМЫЛҒАН ЖҰДЫРЫҚТАН КӨРІНЕДІ. БАСЫН ШАЛҚАЙТУДАН, ҚАБАҒЫН ТҮЮДЕН, КӨЗІН СӘЛ ЖАБУДАН, КЕКЕТІП ЖЫМИЮДАН КӨРІНЕТІН – ЖЕК КӨРУШІЛІК . ҚОРҚЫНЫШ: ҚАСТАРЫ КӨТЕРІҢКІ, ДАУСЫ ДІРІЛДЕЙДІ, БЕТІ ҚИСАЯДЫ, АУЗЫ СӘЛ АШЫҚ, КӨЗІ ТӨМЕН ҚАРАЙДЫ.

18 слайд

#19 слайд
ҰЯТ: БЕТ ТЕРІСІ ҚЫЗАРЫП, ИЫҒЫ САЛБЫРАП, ТӨМЕН ҚАРАЙДЫ. КІНӘЛІЛІК – КІНӘСІН СЕЗІНГЕН АДАМ ҰЯТТАН ӨРТЕНГЕН АДАМҒА ҚАРАҒАНДА СЫРТТАЙ БІЛІНЕ БЕРМЕЙДІ. ОЛ БАСЫН ТӨМЕН САЛБЫРАТЫП, КӨЗІН ТАЙДЫРАДЫ, КЕЙДЕ КІНӘЛАУШЫҒА ҚАРАП ҚОЯДЫ, ҚЫЗАРАДЫ. АЗАП ШЕГУ, ҚАЙҒЫРУ : ЕРІНДЕРІ ТӨМЕН ТҮСКЕН, МАҢДАЙЫНДА ӘЖІМДЕР, КӨЗІНДЕ УАЙЫМ, ЖҰДЫРЫҒЫ ЖҰМУЛЫ, ҚАСТАРЫ ТҮЮЛІ, КӨЗІ СӘЛ АШЫҚ, ҮНДЕМЕЙДІ .

19 слайд

#20 слайд
ДЕВИАНТТЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫ ЖАСӨСПІРІМДЕРДІҢ ТҰЛҒАСЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДА ЖҮРГІЗІЛЕТІН ЖҰМЫСТАР ЖҮЙЕСІНІҢ ЕКІ БАҒЫТЫ ҚАРАСТЫРЫЛДЫ: 1. ТҰЛҒА ДАМИТЫН ОРТАДАҒЫ МАТЕРИАЛДЫҚ ЖАҒДАЙДЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ; 2. ЖАСӨСПІРІМДЕРДІ ТӘРБИЕЛЕУ

20 слайд

#21 слайд
«МИҒА ШАБУЫЛ» БАЛАЛАР МЕН ЖАСӨСПІРІМДЕРДІҢ ТҰЛҒАСЫ МЕН МІНЕЗ- ҚҰЛҚЫНДАҒЫ ЖАТ ҚЫЛЫҚТАРДАН АРЫЛТУ ҮШІН ҚАНДАЙ ЖҰМЫСТАР ЖАСАЛУ КЕРЕК ДЕП ОЙЛАЙСЫЗДАР?

21 слайд

#22 слайд
ВИДЕО-ФИЛЬМ “ӘЛЕМНІҢ ЖЕТІ КЕРЕМЕТІ”

22 слайд