"Шешендік сөздер. Жәнібек пен Жиренше" ашық сабақ

#1 слайд
а) білімділік - 9 сыныпта алған білімдерінен өткендерді еске түсіру, жаңа мәтінмен таныса отырып, білімдерін әрі қарай ұштастыру. Антоним туралы мысалдар арқылы түсінік беру, жасалу жолына тоқталу. ә) тәрбиелік – қазақ халқының би, шешендердің сөздерімен таныса отырып, тапқырлыққа, әділ, отбасын құрметтеуге тәрбиелеу. б) дамытушылық - оқушыларды өз ойын еркін жеткізуге, тіл байлығын дамытуға, шығармашылыққа баулу. 1

1 слайд

#2 слайд
Шешенд ік сөздер Шешендік арнау Шешендік толғау Шешендік дау 3

2 слайд

#3 слайд
Шешендік өнердің ерекшеліктері Ауызда, халық жадында сақталған. Авторы халық. 1

3 слайд

#4 слайд
Адам сөзді тыңдай білген жағыдайда шешен бола алады. (Қайқауыс) Не қажет болса, соның бәрін айту, артық сөз айтпау – нағыз шешендік деген сол. (Ф.Ларошфуко) 3

4 слайд

#5 слайд
Ұлы жүздің төбе биі Орта жүздің төбе биі Кіші жүздің төбе биі Төле би Қаз дауысты Қазыбек би Әйтеке би • Атақты шешендер • Мемлекет және қоғам қайраткерлері • Тәуке ханның кеңесшілері • «Жеті жарғы» әдет-ғұрып заң жинағын шығаруға үлес қосқан билер • Ұлт тәуелсіздігі мен бостандығын, татулық пен бірлігін насихаттаушылар 5

5 слайд

#6 слайд
Бір үйдің баласы болма, Көп үйдің баласы бол. Бір елдің атасы болма, Бар елдің данасы бол. Өзіңе-өзің әміл болма, Халқыңа әділ бол. Жауыңа қатал болма, Досыңа адал бол. (Төле би) Алтын ұяң - әйелің қымбат, Құт-береке – атаң қымбат. Аймалайтын – анаң қымбат, Мейірімді – апаң қымбат. (Қазыбек би) Арадан шыққан жау қиын, Таусылмайтын дау қиын. Шанышқыласа сөз қиын, Жазылмаса дерт қиын, Іске аспаса серт қиын. (Әйтеке би) 7

6 слайд

#7 слайд
ЖаЖа ңа сөздермен жұмыс:ңа сөздермен жұмыс:  Өтірік, танықӨтірік, танық  АйырыладыАйырылады  АнықАнық  ТұтамТұтам  Шешкен екенШешкен екен  шешеншешен  ЛожьЛожь  РазличаетсяРазличается  ДостоверныйДостоверный  мера длины равная мера длины равная ширине лодониширине лодони  Разрешил вопросРазрешил вопрос  оратороратор

7 слайд

#8 слайд
Жәнібек пен Жиренше. Жәнібек хан уазірлеріне: “Маған өтірік пен шынның арасы немен айырылады, соны тауып беріңдер”, - дейді. Ханның қырық уәзірлері қырық күн ойланып, таба алмайды. Мұны естіген Жиренше шешен үйіне келіп, Қарашашқа: - Жәнібек ханымыз қырық уәзіріне: “Өтірік шынның арасын айырыңдар,”-деп қысым жасап жатыр,-дейді Өтірік пен шынның арасы- бір-ақ тұтам жер.Оның мәнісі: көзбен көрген – шын, құлақпен естіген - өтірік.Құлақ пен көздің арасы бір – ақ тұтам ғой.Көзбен көрген – анық , құлақпен естіген – танық емес пе? – дейді. 8

8 слайд

#9 слайд
Дұрыс , бұрыс екенін анықтаңдар. Мәтін сөйлемдеріМәтін сөйлемдері Дұрыс Дұрыс БұрысБұрыс 11 Қырық уәзірі қырық күн ойланып Қырық уәзірі қырық күн ойланып жауабын тапты.жауабын тапты. 22 «Өтірік пен шынның арасын айырыңдар»«Өтірік пен шынның арасын айырыңдар» 33 «Өтірік пен шынның арасы екі тұтам»«Өтірік пен шынның арасы екі тұтам» 44 «Көзбен көрген - шын, құлақпен естіген - «Көзбен көрген - шын, құлақпен естіген - өтірік»өтірік» 55 Көзбен көрген - анық, құлақпен естіген Көзбен көрген - анық, құлақпен естіген танық емес пе?» -дейді Жиренше.танық емес пе?» -дейді Жиренше. 3

9 слайд

#10 слайд
1. Мәтінді диологқа бөліп оқу. (25 бет) 2. Өтірік пен шынның айырмасын табыңдар. 3. Сөздердің антоним сыңарларын мәтіннен тауып жазыңдар. (26 бет) 4. Мәтінді өз сөздеріңмен айтып беру. 10

10 слайд

#11 слайд
тесттест 1.Шешенд1.Шешенд ік сөз нешеге бөлінеді?ік сөз нешеге бөлінеді? А.2 В.3 С.4 Д.5 Е.6А.2 В.3 С.4 Д.5 Е.6 2.Ұлы жүздің биін анықта2.Ұлы жүздің биін анықта А.Төле би В.Әйтеке би А.Төле би В.Әйтеке би С.Жиренше Д.Қазыбек биС.Жиренше Д.Қазыбек би Е. Жәнібек би.Е. Жәнібек би. 3. Зат есім құрамына қарай қалай 3. Зат есім құрамына қарай қалай бөлінеді?бөлінеді? А. жалпы,жалқы А. жалпы,жалқы В. деректі,дерексізВ. деректі,дерексіз С.Жанды, жансызС.Жанды, жансыз Д.дара, күрделіД.дара, күрделі Е. сапалы, қатыстыЕ. сапалы, қатысты 4. Реторика дегеніміз не?4. Реторика дегеніміз не? А. Сөз мәнері В.шешендікА. Сөз мәнері В.шешендік С.Шешендік өнер Д.Шешендік сөзС.Шешендік өнер Д.Шешендік сөз Е.Мақал –мәтелдер.Е.Мақал –мәтелдер. 5. “Жеті жарғыны” жазғандардың бірі- ...5. “Жеті жарғыны” жазғандардың бірі- ... А. Әл-Фараби А. АбайА. Әл-Фараби А. Абай С. Қазыбек би Д. Сырым биС. Қазыбек би Д. Сырым би Е. ХалықЕ. Халық 6. Ашық буынды анықта.6. Ашық буынды анықта. А. Әдеп В. Тәрбие С. БілімА. Әдеп В. Тәрбие С. Білім Д. Ана Е. Шешен.Д. Ана Е. Шешен. 7. Тұрақты сөз тіркесін анықта7. Тұрақты сөз тіркесін анықта А. Сабақ кестесі В. Су жүрекА. Сабақ кестесі В. Су жүрек С. Дала жылы Д. Жүріп келедіС. Дала жылы Д. Жүріп келеді Е. Қандай тамаша!Е. Қандай тамаша! 8. Үстеудің сұрақтарын анықта8. Үстеудің сұрақтарын анықта А. Қалай? В. Кім? С. Не істеді? Д.не? Е. А. Қалай? В. Кім? С. Не істеді? Д.не? Е. Қандай?Қандай? 9. Сөйлемге тиісті есімдікті қой9. Сөйлемге тиісті есімдікті қой ... кешке кітап оқыды.... кешке кітап оқыды. А. Мен В. Сен С. Сіз Д.Олар Е. ОныңА. Мен В. Сен С. Сіз Д.Олар Е. Оның 10. Қазақ тілінде неше сөз табы бар?10. Қазақ тілінде неше сөз табы бар? А.5. В.6 С.7 Д.8 Е.9А.5. В.6 С.7 Д.8 Е.9

11 слайд

#12 слайд
Тест жауаптарыТест жауаптары  1. В1. В  2. А2. А  3. Д3. Д  4. С4. С  5. С5. С  6. Д6. Д  7. В7. В  8. А8. А  9. В9. В  10.Е10.Е  ““ 5” – 0 5” – 0  ““ 4” – 1 4” – 1  ““ 3” – 23” – 2  ““ 2” – 3 2” – 3

12 слайд

#13 слайд
Сабақты қорытындылау:Сабақты қорытындылау: Ей, перзентім, білгенің жөн адам үш түрлі болады. Адамның бірінші түрі - біледі және білген сайын білгісі келеді,бұлар ғалымдар тобына жатады. Бұлардың айтқанына риза болу керек. Екінші түрі – біледі, біле тұра “білмеймін” дейді. Бұлар ұйқыдағы зұлымдар, олардан сақ болған жөн. Үшіншісі – білмейді және білгеннің тілін алмайды. Олар ессіз надандар. Бұлар аулақ жүру керек. (Қайқауыс)

13 слайд

#14 слайд
Үй тапсырмасы:Үй тапсырмасы:  Мәтіннің мазмұнын рөлдерге бөліп айту.Мәтіннің мазмұнын рөлдерге бөліп айту.  5 жаттығу 26 бет 5 жаттығу 26 бет  Синонимдерді қатыстырып сөз тіркесін Синонимдерді қатыстырып сөз тіркесін жазу жазу Мысалы: Өтірік айту, жалған сөз, Мысалы: Өтірік айту, жалған сөз, бекер келу. ...бекер келу. ...

14 слайд

#15 слайд
Рахмет.

15 слайд