Спектр.Спектрлік анализ

#1 слайд
Сабақтың мақсаты: 11.8.1.2-спектрлік аппараттардың жұмыс істеу принципін мен қолдану аумағын сипаттау

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
Шығару спектрі •тұтас •сызықтық •жолақты Жұтылу спектрі

3 слайд

#4 слайд
 Белгілі бір диапазондағы барлық толқын ұзындығы бар спектрлер.  Жоғары қысымда қыздырылған газдар, қыздырылған қатты және сұйық заттар шығарады.  Әртүрлі заттар үшін бірдей, сондықтан оларды құрамын анықтауға қолдануға болмайды.

4 слайд

#5 слайд
Әртүрлі орналасуы бар әр түсті немесе бір түсті жеке сызықтардан тұрады Газдар мен аз тығыздықтағы атомарлық күйдегі бумен шығарылады Спектрлік сызықтары бойынша жарық көзінің химиялық құрамы туралы айтуға мүмкіндік береді

5 слайд

#6 слайд
Тығыз орналасқан өте көп сызықтардан тұрады. Бiр-бiрiмен байланыспаған немесе әлсiз байланысқан молекулалар туғызады. Молекулалық күйде тұрған заттар шығарады

6 слайд

#7 слайд
Зат жарық көзі бола отырып, спектр сызықтарын жұтады ж әне шығарады Жұтылу спектрлері атомдары еркін күйде болатын зат арқылы тұтас спектр беретін көзден жарық алады Молекулалардың немесе олардың қосылыстарының спектрі бірқатар жалпақ жолақтардан тұрады: бұл жолақтардың әрқайсысы өте тығыз орналасқан сызықтар.

7 слайд

#8 слайд
Әрбiр заттың атомы бiр-бiрiнен ерекше, олай болса әрбiр заттың беретiн спектрi де ерекше. Бұл белгiсiз заттың спектрiн зерттей отырып, оның химиялық құрамын анықтауға мүмкiндiк бередi. Бұл әдiстi спектрлiк талдау деп атайды.  Спектрлік талдау пайдалы қазбаларды іздестіруде кен үлгілерінің химиялық құрамын анықтауға кеңінен қолданылады. Оның көмегімен металлургиялық өндірісте қорытпаның құрамын бақылайды. Соның негізінде жұлдыздардың және т.б. химиялық құрамы анықталды.

8 слайд

#9 слайд
Спектроскоп Сәуле детекторы адам көзі болып табылатын көрінетін диапазондағы спектрлік сәуле алу үшін спектроскоп деп аталатын құрал пайдаланылады. СПЕКТРЛІК АППАРАТТАР

9 слайд

#10 слайд
Спектроскопта зерттеліп отырған жарық көзі 1 коллиматорлық труба 3 деп аталатын труба саңылауына 2 бағытталады. Саңылау жіңішке сәуле жиынтығын шығарады. Коллиматорлық трубаның екінші шетінде сәуле жиынтығы параллельге айналатын линза болады. Коллиматорлық трубадан шыққан параллель сәуле жиынтығы шыны призманың4 қырына түседі. Шыныдағы жарықтың сыну көрсеткіші толқын ұзындығына байланысты болғандықтан, әр түрлі толқын ұзындығынан тұратын параллель сәулелер жиынтығы әр түрлі бағытқа кететін әр түсті параллель сәулелер жиынтығына таралады. Көру трубасының линзасы 5 әрбір параллель жиынтықты фокустайды және әрбір түстің саңылаудағы кескінін береді. Әртүсті саңылау кескіндері спектр - әр түсті жолақтар құрайды.

10 слайд

#11 слайд
Қалайы мен алюминий қорытпаларын сараптауға арналған эмиссиялық СПЕКТРОМЕТР Лазерлі-ұшқынды СПЕКТРОМЕТР

11 слайд

#12 слайд
Спектрді лупа орнына қолданатын окуляр арқылы бақылауға болады. Егер спектрдің фотосын алу керек болса, онда фотопленканы немесе фотопластинканы спектрдің нағыз бейнесі алынатын жерге орналастырады. Спектрді фотоға түсіретін құрал спектрограф деп аталады. СПЕКТРЛІК АППАРАТТАР

12 слайд

#13 слайд
Gemini North обсерваториясына жіберуге дайындап жатқан жаңа NIFS спектрографы (www.mso.anu.edu.au)

13 слайд

#14 слайд
СПЕКТРОГРАФ  МС-75 СПЕКТРОГРАФ  МС-300 

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд
Өзінді бағала!

16 слайд

#17 слайд
Зерттеуші оптикалық спектроскоптың көмегімен төрт бақылауда әр түрлі спектрлерді көрді. Спектрлердің қайсысы жылулық сәуле спектрі? А Б В Г

17 слайд

#18 слайд
тек азот (N) пен калийден (К) тек магний (Mg) мен азоттан (N) азот (N), магний (Mg) және басқадай белгісіз заттан магний(Mg), калий (К) және азоттан (N) Суретте белгісіз газдың жұтылу спектрі мен белгілі металл буының жұтылу спектрі көрсетілген. Спектрлік талдау арқылы белгісіз газ атомдары тұрады: А Б В Г

18 слайд

#19 слайд
Жұтылу және шығарудың жолақ спектрлері қандай денелер үшін: Қыздырылған қатты денелер үшін Қыздырылған сұйықтар үшін Сиретілген молекулалық газдар үшін Қыздырылған атомдық газдар үшін Жоғарыда көрсетілген барлық денелер үшін А Г Д В Б

19 слайд

#20 слайд
Жұтылу және шығарудың сызықтық спектрлері қандай денелер үшін: Қыздырылған қатты денелер үшін Қыздырылған сұйықтар үшін Сиретілген молекулалық газдар үшін Қыздырылған атомдық газдар үшін Жоғарыдағы денелердің барлығы үшін А Б В Г Д

20 слайд

#21 слайд
Қандай дененің сәулесі жылулық болады? Күндізгі жарық лампасы Қыздыру шамы Инфрақызыл лазер Теледидар экраны А Б В Г

21 слайд

#22 слайд
Сутегі (Н), гелий (Не) және натрийден (Nа) Тек қана натрий (Nа) мен сутегінен (Н) Тек қана натрий (Nа) мен гелийден (Не) Тек қана сутегі (Н) мен гелийден (Не) Суретте белгісіз газдың жұтылу спектрі мен белгілі газ атомының жұтылу спектрі берілген. Спектрлік талдау арқылы белгісіз газ атомдары тұрады: А Б В Г

22 слайд

#23 слайд
Рефлексия - нені білдім, нені үйрендім - нені толық түсінбедім - немен жұмысты жалғастыру қажет.

23 слайд