Сын тұрғысынан ойлау

#1 слайд
Сын тұрғысынан
ойлау
1 слайд
Сын тұрғысынан ойлау
#2 слайд
Сын тұрғысынан ойлау туралы жалпы түсінік
Сын тұрғысынан ойлау модулы Қазақстанда білім
берудегі маңызды педагогикалық түсінік.
Сын тұрғысынан ойлау бақылау, тәжірибе,
толғану және пайымдау нәтижесіндеалынған ұғыну,
бағалау, талдау және синтездеуде қолданылатын әдіс.
Сын тұрғысынан ойлау бір нәрсені елестетуге,
балама шешім қабылдауға, ойлау мен іс-әрекеттердің
тәсілдерін енгізуге дайын болуды көздейді.
Бастапқы деңгейде сын тұрғысынан ойлау
үдерісі:
•Тиісті ақпарат жинауды;
•Дәлелдерді сын тұрғысынан талдау мен бағалауды;
•Кепілдендірілген шешімдер мен жинақталған
қорытындылар
•Ауқымды тәжірибе негізінде болжамдар меен
ұсыныстарды қайта қамтиды.
2 слайд
Сын тұрғысынан ойлау туралы жалпы түсінік Сын тұрғысынан ойлау модулы Қазақстанда білім берудегі маңызды педагогикалық түсінік. Сын тұрғысынан ойлау бақылау, тәжірибе, толғану және пайымдау нәтижесіндеалынған ұғыну, бағалау, талдау және синтездеуде қолданылатын әдіс. Сын тұрғысынан ойлау бір нәрсені елестетуге, балама шешім қабылдауға, ойлау мен іс-әрекеттердің тәсілдерін енгізуге дайын болуды көздейді. Бастапқы деңгейде сын тұрғысынан ойлау үдерісі: •Тиісті ақпарат жинауды; •Дәлелдерді сын тұрғысынан талдау мен бағалауды; •Кепілдендірілген шешімдер мен жинақталған қорытындылар •Ауқымды тәжірибе негізінде болжамдар меен ұсыныстарды қайта қамтиды.
#3 слайд
Сыныптағы балалар мен жасөспірімдердің
сын тұрғысынан ойлауы
Сын тұрғысынан ойлау білім берудің барлық
кезеңдерінде жүзеге асады. Кішкене балалар үшін
қажетті дағдыларды дмыту мақсатында қолданылады.
Сын тұрғысынан ойлау мәнмәтінді есепке ала
отырып, бақылау мен тыңдау арқылы жинастыру мен
шешім қабылдау дағдыларын дамытады. Оқышыларға
бақылау, талдау, қорытынды жасау және
интерпретациялау дағдыларын да дамытады. Мысалы,
тарих, география сабақтарында:
•Суреттер, фотосуреттер, естелік жазбалары
•Негізгі деректерді бағалау және тиісті сұрақтар қою;
•Қорытындылар мен тұжырымдар жасау, салыстыру,
талдау
•Болжамдар мен ұсыныстарды қайта қарау.
3 слайд
Сыныптағы балалар мен жасөспірімдердің сын тұрғысынан ойлауы Сын тұрғысынан ойлау білім берудің барлық кезеңдерінде жүзеге асады. Кішкене балалар үшін қажетті дағдыларды дмыту мақсатында қолданылады. Сын тұрғысынан ойлау мәнмәтінді есепке ала отырып, бақылау мен тыңдау арқылы жинастыру мен шешім қабылдау дағдыларын дамытады. Оқышыларға бақылау, талдау, қорытынды жасау және интерпретациялау дағдыларын да дамытады. Мысалы, тарих, география сабақтарында: •Суреттер, фотосуреттер, естелік жазбалары •Негізгі деректерді бағалау және тиісті сұрақтар қою; •Қорытындылар мен тұжырымдар жасау, салыстыру, талдау •Болжамдар мен ұсыныстарды қайта қарау.
#4 слайд
Баланың сыныпта жұмыс істеу кезінде
қолданылатын дағдылар
1.Көру немесе ауызша дәлелдеу ақпараттары. Шолулар,
сауалнамалар, деректер, оқулық, энциклопедия немесе
веб-сайт ақпараттары.
2. Дәлелге негіз етіп алынған тармақтар, болжамдар
немесе гипотезалар
3. Көру арқылы немесе ауызша дағдыларды байланыстыру.
4. суреттер, пікірлер және естеліктердің ұқсастықтары мен
айырмашылықтарын салыстыру немесе зерттеу.
5. Ақпарат көздерін жинақтау
6. Өз болжамы ойын қаншалықты қолдайтынын немесе
қаншалықты қайшылық тудыратынын бағалау.
7. Зерттеу нәтижесі үшін алынған сұрақтардың
жауаптарын түсіндіру.
8. Жасалған қорытындылардың өзектілігі мен
маңыздылығын дәлелдеу.
4 слайд
Баланың сыныпта жұмыс істеу кезінде қолданылатын дағдылар 1.Көру немесе ауызша дәлелдеу ақпараттары. Шолулар, сауалнамалар, деректер, оқулық, энциклопедия немесе веб-сайт ақпараттары. 2. Дәлелге негіз етіп алынған тармақтар, болжамдар немесе гипотезалар 3. Көру арқылы немесе ауызша дағдыларды байланыстыру. 4. суреттер, пікірлер және естеліктердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстыру немесе зерттеу. 5. Ақпарат көздерін жинақтау 6. Өз болжамы ойын қаншалықты қолдайтынын немесе қаншалықты қайшылық тудыратынын бағалау. 7. Зерттеу нәтижесі үшін алынған сұрақтардың жауаптарын түсіндіру. 8. Жасалған қорытындылардың өзектілігі мен маңыздылығын дәлелдеу.
#5 слайд
Диалог арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту
Әрекеттестік үлгілері – зерттеушілік әңгіме, дәйек пен диалог.
Александер, 2001, 2008 Диалогтік оқыту теориясына ой– пікірлер
болмашы ғана алынғанда диалектикалық және диалогтік педагогика
моделіне күмәнмен қарайды. Көзбен көру мен ауызша ақпарат көздері
формальды түрде оқуды азайтады. Мұғалім зерттеу мен білім беру
үрдісін басқармайды, бағыттап отырады. Диалог пен дәлелдеу,
пікірталас жұмыстары белсенді жүргізілгенде жетістіктер мен
зерттеулер көбейе түседі.
Қолдануға болатын тәсілдер:
•«Зерттеушілік әңгіме» немесе «дәйектеу»
•«Диалогтік оқыту» және «қолдау»
Александер білімді игерудің 5 үлгісін көрсетті:
•Механикалық есте сақтау (іс-әрекетті жаттау)
•Декламация (тесттілеу, еске түсіру,ойға түрткі болу, ишара жасау,
толықтыру).
•Нұсқаулық / баяндау (түсіндіру, ақпаратты жеткізу, фактілер,
қағидаттар, рәсімдер).
•Талқылау (ақпаратты тарату, мәселелерді шешу, ой бөлісу).
•Диалог (қателік мен тәуеклді азайту, комулятивтік әңгіме,
пікірталас).
5 слайд
Диалог арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту Әрекеттестік үлгілері – зерттеушілік әңгіме, дәйек пен диалог. Александер, 2001, 2008 Диалогтік оқыту теориясына ой– пікірлер болмашы ғана алынғанда диалектикалық және диалогтік педагогика моделіне күмәнмен қарайды. Көзбен көру мен ауызша ақпарат көздері формальды түрде оқуды азайтады. Мұғалім зерттеу мен білім беру үрдісін басқармайды, бағыттап отырады. Диалог пен дәлелдеу, пікірталас жұмыстары белсенді жүргізілгенде жетістіктер мен зерттеулер көбейе түседі. Қолдануға болатын тәсілдер: •«Зерттеушілік әңгіме» немесе «дәйектеу» •«Диалогтік оқыту» және «қолдау» Александер білімді игерудің 5 үлгісін көрсетті: •Механикалық есте сақтау (іс-әрекетті жаттау) •Декламация (тесттілеу, еске түсіру,ойға түрткі болу, ишара жасау, толықтыру). •Нұсқаулық / баяндау (түсіндіру, ақпаратты жеткізу, фактілер, қағидаттар, рәсімдер). •Талқылау (ақпаратты тарату, мәселелерді шешу, ой бөлісу). •Диалог (қателік мен тәуеклді азайту, комулятивтік әңгіме, пікірталас).
#6 слайд
Пікірталас пен диалог – танымдық әлеует. Диалог пен
ауызекі немесе интербелсенді оқудың арсындағы
айырмашылықты дәлел ретінде қолданатын «диалектика»
элементі. Уолф және Александер, 2008ж. Диалогтік
педагогика – мұғалімдер мен балалардың оқу мен жаңалық
ашуда өзара қарым-қатынас жасауы.
Мерсер дәлелдеудің үш түрін ұсынды:
•Әңгіме – дебат (бәсекеге қабілетті)
•Кумулятивтік әңгіме (сынамайды, сындарлылыққа
негзделеді)
•Зерттеушілік әңгіме (қарсы дау, дәлелдер)
Диалогтік оқыту – ұжымдық, өзара білім алуға жағдай
туғызу және қолдау.
Мұғалімдердің сын тұрғысынан ойлауы
•Білім беру бағдарламасы мен оқыту үдерісін түсіну үшін
қажетті теориялық база.
•Қорытынды мен тұжырымдаманы қалыптастырудың тиісті
әдістері мен технологияларын дамыту.
Әңгіменің сапасы мен мазмұны
балалардың оқуы үшін аса маңызды
6 слайд
Пікірталас пен диалог – танымдық әлеует. Диалог пен ауызекі немесе интербелсенді оқудың арсындағы айырмашылықты дәлел ретінде қолданатын «диалектика» элементі. Уолф және Александер, 2008ж. Диалогтік педагогика – мұғалімдер мен балалардың оқу мен жаңалық ашуда өзара қарым-қатынас жасауы. Мерсер дәлелдеудің үш түрін ұсынды: •Әңгіме – дебат (бәсекеге қабілетті) •Кумулятивтік әңгіме (сынамайды, сындарлылыққа негзделеді) •Зерттеушілік әңгіме (қарсы дау, дәлелдер) Диалогтік оқыту – ұжымдық, өзара білім алуға жағдай туғызу және қолдау. Мұғалімдердің сын тұрғысынан ойлауы •Білім беру бағдарламасы мен оқыту үдерісін түсіну үшін қажетті теориялық база. •Қорытынды мен тұжырымдаманы қалыптастырудың тиісті әдістері мен технологияларын дамыту. Әңгіменің сапасы мен мазмұны балалардың оқуы үшін аса маңызды
#7 слайд
Рефлексияны оқыту
Мақсаты:
Мұғалім білімді және кәсіби шебер, өз жұмысы жайлы
үнемі толғаныста жүретін, жарқын бейнелі, жұмысы жүйелі
және басқалармен ортақ тіл табыса білу.
«Рефлекциялаушы практик» ұғымы философ, психолог,
оқу реформаторы Джон Дюьи мен философ, индустриялық
және технологиялық зерттеуші Дональд Шонның
жұмыстарынан шығып отыр.
Джон Дюьидің (1910ж) «Біз қалай оқимыз?» кітабында
рефлекциялық ойды шешуге: идеялар мен болжамдарды
дамытуды, практикалық жағдаяттарды зерттеуді, талдауды
іске асыруды, болжамды тәжірибеде сынап көруді қарастыруға
ықпал етті.
Шонның «Рефлекциялаушы практик: кәсіпқойлар іс-әрекетте
қалайша ойланады» (1983ж) кітабы кәсіпқойлардың не
істейтінін түсіну рефлекциясына негізделген. Техникалық
ұтымдылық кәсібилікпен салыстырғанда негізгі парадигма
бола алмады. Оның «іс-әрекеттегі толғаныс»деген ұғымы
кейде «іс барысындағы толғаныс» ретінде де сипатталады.
7 слайд
Рефлексияны оқыту Мақсаты: Мұғалім білімді және кәсіби шебер, өз жұмысы жайлы үнемі толғаныста жүретін, жарқын бейнелі, жұмысы жүйелі және басқалармен ортақ тіл табыса білу. «Рефлекциялаушы практик» ұғымы философ, психолог, оқу реформаторы Джон Дюьи мен философ, индустриялық және технологиялық зерттеуші Дональд Шонның жұмыстарынан шығып отыр. Джон Дюьидің (1910ж) «Біз қалай оқимыз?» кітабында рефлекциялық ойды шешуге: идеялар мен болжамдарды дамытуды, практикалық жағдаяттарды зерттеуді, талдауды іске асыруды, болжамды тәжірибеде сынап көруді қарастыруға ықпал етті. Шонның «Рефлекциялаушы практик: кәсіпқойлар іс-әрекетте қалайша ойланады» (1983ж) кітабы кәсіпқойлардың не істейтінін түсіну рефлекциясына негізделген. Техникалық ұтымдылық кәсібилікпен салыстырғанда негізгі парадигма бола алмады. Оның «іс-әрекеттегі толғаныс»деген ұғымы кейде «іс барысындағы толғаныс» ретінде де сипатталады.
#8 слайд
Рефлекциялық оқыту тұрғысынанқолданылатын дағдылар:
•Проблемаларды анықтап, оларды шешудің шынайы
құралдарын айқындау;
•Проблемаларды шешудегі басымдықтардың, иерархияның
және кезектіліктің маңызын түсіну;
•Тиісті ақпаратты жинақтау мен сұрыптау;
•Нақты және түсінікті сипаттама;
•Белгіленген жорамал мен құндылықтарды мойындау;
•Нәтижелерді түсіндру, дәлелдерді бағалау, тұжырым
жасау;
•Шынайы қорытындылар мен жалпылауларды жасау;
•Жасалған тұжырымдар мен жалпылауларды қуаттау;
•Алынған тәжірибенің негізінде ұстаным модельдерін
түзету.
8 слайд
Рефлекциялық оқыту тұрғысынанқолданылатын дағдылар: •Проблемаларды анықтап, оларды шешудің шынайы құралдарын айқындау; •Проблемаларды шешудегі басымдықтардың, иерархияның және кезектіліктің маңызын түсіну; •Тиісті ақпаратты жинақтау мен сұрыптау; •Нақты және түсінікті сипаттама; •Белгіленген жорамал мен құндылықтарды мойындау; •Нәтижелерді түсіндру, дәлелдерді бағалау, тұжырым жасау; •Шынайы қорытындылар мен жалпылауларды жасау; •Жасалған тұжырымдар мен жалпылауларды қуаттау; •Алынған тәжірибенің негізінде ұстаным модельдерін түзету.
#9 слайд
Баланың не үйренгені туралы сын тұрғысынан ойлау
Гуманитарлық ғылым мен социалогияның кез келген
аспектісінің мүмкіндіктері: балалық шақ пен отбасы, тамақ, аспаздық
ілімдер мен тағамдар, киім мен дүкенге бару, бос уақыт пен спорт,
музыка мен ойын-сауық.
Оқушының сын тұрғысынан ойлауының негізгі ерекшеліктері:
•Ұтымдылық
•сыңаржақтылықтың болмауы
•Пайым
•Тәртіп
•Өзіндік сана-сезім
Оқушының сын тұрғысынан ойлауына арналған құрылым:
1.Балаларды оқыту үрдісін бақылау нәтижесінде алынған
дәлелдемелермен танысыңыз.
2.Тапсырмалар мазмұнын құрайтын оқу мақсатын түсініңіз.
3.Мақсатты жұмыстардың әдістері мен жетістіктерге талдау жасау.
4.Жеке оқушылардың түсініктері мен дағдыларын салыстыру.
5.Өз зерттеулеріңіз бен ақпарат көздерін салыстырыңыз.
6.Жұмыстың шартты түрдегі табысы немесе күйреуі туралы
қорытынды жасаңыз, бағалаңыз.
7.Бағалаудан алған түсініктеріңізді тапсырмалар мен жобалар
жасауда пайдаланыңыз.
8.Оқыту мен оқу нәтижелерін анықтау үшін сын тұрғысынан ойлауды
пайдалануға негіздеңіз.
9 слайд
Баланың не үйренгені туралы сын тұрғысынан ойлау Гуманитарлық ғылым мен социалогияның кез келген аспектісінің мүмкіндіктері: балалық шақ пен отбасы, тамақ, аспаздық ілімдер мен тағамдар, киім мен дүкенге бару, бос уақыт пен спорт, музыка мен ойын-сауық. Оқушының сын тұрғысынан ойлауының негізгі ерекшеліктері: •Ұтымдылық •сыңаржақтылықтың болмауы •Пайым •Тәртіп •Өзіндік сана-сезім Оқушының сын тұрғысынан ойлауына арналған құрылым: 1.Балаларды оқыту үрдісін бақылау нәтижесінде алынған дәлелдемелермен танысыңыз. 2.Тапсырмалар мазмұнын құрайтын оқу мақсатын түсініңіз. 3.Мақсатты жұмыстардың әдістері мен жетістіктерге талдау жасау. 4.Жеке оқушылардың түсініктері мен дағдыларын салыстыру. 5.Өз зерттеулеріңіз бен ақпарат көздерін салыстырыңыз. 6.Жұмыстың шартты түрдегі табысы немесе күйреуі туралы қорытынды жасаңыз, бағалаңыз. 7.Бағалаудан алған түсініктеріңізді тапсырмалар мен жобалар жасауда пайдаланыңыз. 8.Оқыту мен оқу нәтижелерін анықтау үшін сын тұрғысынан ойлауды пайдалануға негіздеңіз.
#10 слайд
Назарларыңызғ
а
рақмет!
10 слайд
Назарларыңызғ а рақмет!
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген