сыныптан тыс

#1 слайд
ТАҚЫРЫБЫ: «БІЛІМ – МЕМЛЕКЕТТІК САЯСАТТЫҢ БАСТЫ ҚҰНДЫЛЫҒЫ: ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯДА АЙҚЫНДАЛҒАН БАСЫМДЫҚТАР»

1 слайд

#2 слайд
Сынып сағатының мақсаты: Оқушыларға Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының мазмұнын түсіндіру, олардың құқықтық сауаттылығын арттыру және азаматтық жауапкершілігін қалыптастыру

2 слайд

#3 слайд
Сынып сағатының міндеттері: – жаңа Конституцияның негізгі қағидаттарымен таныстыру; – оқушылардың құқықтары мен міндеттері туралы түсінігін кеңейту;  – Заңға бағыну мәдениетін қалыптастыру; – «Адал азамат» құндылықтарын дамыту.

3 слайд

#4 слайд
Кіріспе •Білім – қоғам дамуының негізі •Мемлекет үшін білімнің стратегиялық маңызы •Жаңа Конституциядағы білімге қатысты өзгерістердің өзектілігі

4 слайд

#5 слайд
Конституция деген не? •Конституция – мемлекеттің негізгі заңы •Азаматтардың құқықтары мен міндеттерін анықтайды •Білім алу құқығы – негізгі құқықтардың бірі

5 слайд

#6 слайд
Қазақстан Конституциясы туралы •Қазақстан Республикасының Конституциясы •1995 жылы қабылданды •2022 жылғы референдум арқылы өзгерістер енгізілді

6 слайд

#7 слайд
Конституция – кез келген мемлекеттің негізгі Заңы. Ол мемлекет құрылымын, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін, билік органдарының қызмет ету қағидаларын айқындайды. Жаңа Конституцияның негізгі мақсаты – Қазақстанда әділетті, құқықтық және адамға бағдарланған мемлекет құру. Ең маңыздысы – жаңа Конституцияны қабылдау мәселесі жалпыхалықтық референдумға шығарылып, Қазақстан азаматтарының 87%- ы қолдады

7 слайд

#8 слайд
 1-бап  Жаңа Конституцияның бірінші бабында Қазақстан Республикасының қандай мемлекет екені анық көрсетілген. Қазақстан – демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет. Бұл нені білдіреді? Демократиялық мемлекет – халық биліктің негізгі көзі деген сөз. Яғни елдегі маңызды шешімдер халықтың қатысуымен қабылданады. Құқықтық мемлекет – барлық азаматтар заң алдында тең болады, ал заң бәріне бірдей міндетті

8 слайд

#9 слайд
2-бап Қазақстан Республикасының мемлекеттік құрылымы туралы айтылады. Қазақстан – унитарлы мемлекет. Яғни еліміздің аумағы біртұтас және бөлінбейді. Сонымен қатар Қазақстанның басқару нысаны – президенттік республика. Бұл дегеніміз – елдің жоғары лауазымды тұлғасы Президент және ол мемлекетті басқару жүйесінде маңызды рөл атқарады. Бұл бапта тағы бірнеше маңызды мәселелер көрсетілген: Қазақстан Республикасының егемендігі оның бүкіл аумағын қамтиды; мемлекет өз аумағының тұтастығын қорғайды. Ең маңыздысы – Қазақстанның тәуелсіздігі, егемендігі және аумақтық тұтастығы өзгермейтін құндылықтар ретінде бекітілген. Мысалы, ел шекарасында әскери қызметкерлер тәулік бойы күзет жүргізеді. Әскери қызметкерлер ел шекарасын қорғайды. Ал азаматтар заңды сақтап, қоғамдағы тәртіпті қолдау арқылы ел тыныштығына үлес қосады. Сондай-ақ, оқушылар қоғамдық тәртіпті бұзбай, заңды құрметтесе, ол осы бапты орындаған болып табылады.

9 слайд

#10 слайд
3-бап Бұл бапта мемлекет қызметінің негізгі қағидаттары көрсетіледі. Олардың ішінде: – егемендік пен тәуелсіздікті қорғау; – заң мен тәртіпті сақтау; – азаматтардың құқықтарын қорғау; – қоғамдағы тұрақтылық пен келісімді сақтау. Бұл қағидаттар мемлекеттің тұрақты дамуына негіз болады. Жаңа Конституцияның қоғамдағы маңызы Конституция тек заңгерлерге немесе мемлекеттік қызметкерлерге арналған құжат емес. Ол әрбір азамат үшін маңызды. Өйткені жаңа Конституция: – азаматтардың құқықтарын қорғайды; – қоғамдағы әділеттілікті қамтамасыз етеді; – мемлекет пен азамат арасындағы қатынасты реттейді; – елдің тұрақты дамуына негіз болады. Жаңа Конституцияда көрсетілген «Заң мен тәртіп» қағидаты қоғамдағы тұрақтылықтың негізі. Егер әр азамат заңды құрметтесе және тәртіпті сақтаса, қоғамда әділдік орнайды. Жаңа Конституция – біздің мемлекетіміздің негізі. Ол еліміздің қандай бағытта дамитынын, қандай құндылықтарды ұстанатынын айқындайды. Сондықтан әр азамат: – Заңды құрметтеуі; – өз құқықтары мен міндеттерін білуі; – қоғамдағы тәртіп пен әділдікті сақтауға үлес қосуы тиіс.

10 слайд

#11 слайд
10 – бап Қазақстан Республикасы Конституциясының 10-бабында еліміздің сыртқы саясаттағы негізгі ұстанымы көрсетілген. Яғни, Қазақстан басқа мемлекеттермен қандай қағидаларға сүйеніп қарым-қатынас жасайтыны осы бапта жазылған. Біріншіден, Қазақстан халықаралық құқық нормаларын құрметтейді және мемлекеттер арасындағы бейбітшілік пен ынтымақтастықты қолдайды. Бұл дегеніміз – еліміз басқа елдермен достық қатынас орнатуға, бір- бірін сыйлауға және ортақ мәселелерді бірге шешуге ұмтылады. Екіншіден, Қазақстан басқа мемлекеттердің ішкі ісіне араласпайды. Әр ел өз мәселесін өзі шешуі тиіс. Бұл – мемлекеттер арасындағы өзара құрметтің маңызды қағидасы. Үшіншіден, Қазақстан халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешуді қолдайды. Яғни, қандай да бір келіспеушілік болса, оны күш қолдану арқылы емес, келіссөз арқылы шешу қажет. Бұл қағиданы күнделікті өмірден мысалмен түсіндірсек, мектептегі жағдайды елестетейік. Егер екі сынып арасында түсініспеушілік туындаса, оны төбелеспен шешу дұрыс емес. Мұғалімдер немесе мектеп әкімшілігі араласып, сөйлесу арқылы ортақ шешім табуға көмектеседі. Сол сияқты мемлекеттер де мәселелерді диалог пен келісім арқылы шешуге тырысады. Қазақстан осы ұстанымның арқасында көптеген елдермен достық қарым-қатынас орнатып, халықаралық ұйымдармен белсенді жұмыс істеп келеді. Еліміз кейде түрлі мемлекеттер арасындағы келіссөздер өтетін бейбіт алаң ретінде де танылып жүр. Конституцияның 8-бабы Қазақстанның әлемдегі басты бағыты

11 слайд

#12 слайд
ТАПСЫРМА 10-БАП – ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АЗАМАТТЫҒЫ СҰХБАТ АЛУ БІР ОҚУШЫ – ЖУРНАЛИСТ БІР ОҚУШЫ – ҚАЗАҚСТАН АЗАМАТЫ БІР ОҚУШЫ – САРАПШЫ ТАЛҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ: – ҚАЗАҚСТАН АЗАМАТЫ БОЛУ НЕНІ БІЛДІРЕДІ? – АЗАМАТТЫҢ МЕМЛЕКЕТ АЛДЫНДАҒЫ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ ҚАНДАЙ? – ҚАЗАҚСТАН АЗАМАТТЫҒЫНЫҢ МАҢЫЗЫ НЕДЕ?

12 слайд

#13 слайд
11- бап Қазақстан Республикасының Конституциясының 11-бабында еліміздің мемлекеттік рәміздері туралы айтылған. Мемлекеттік рәміздер – елдің тәуелсіздігін, тарихын және ұлттық бірлігін білдіретін маңызды белгілер. Біріншіден, Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері – Ту, Елтаңба және Әнұран. Бұл рәміздер Қазақстанның егемен мемлекет екенін көрсетеді. Олар халықтың тарихын, мәдениетін және рухын бейнелейді. Сондықтан мемлекеттік рәміздерге әрқашан құрметпен қарау керек. Мысалы, мектепте салтанатты жиын немесе мерекелік іс-шара басталғанда Мемлекеттік Әнұран орындалады. Сол кезде барлығы орнынан тұрып, Әнұран құрметпен тыңдайды. Бұл – елге, Отанға деген құрметтің белгісі. Әр аптаның басында сыныпта Әнұран ойналып, бәріміздің Әнұранды шырқауымыз ол біздің Отанға деген сүйіспеншілігімізді білдіреді. Екіншіден, мемлекеттік рәміздердің сипаттамасы мен қолданылу тәртібі заңмен белгіленеді. Яғни, Тудың түсі қандай болуы керек, Елтаңбаның қалай бейнеленетіні және Әнұранның қалай орындалатыны нақты көрсетілген. Бұл рәміздердің қадір-қасиетін сақтауға көмектеседі. Сондай-ақ спорт жарыстарында қазақстандық спортшы жеңіске жеткен кезде Қазақстанның Туы көтеріледі және Әнұран орындалады. Сол сәтте бүкіл әлем Қазақстанды таниды. Бұл елдің абыройы мен мақтанышын білдіреді. Мемлекеттік рәміздер жай ғана белгілер емес, тәуелсіздіктің, ұлттық бірліктің және Отанға деген құрметтің символы екенін түсіндіреді. Сондықтан әрбір азамат Туды, Елтаңбаны және Әнұранды құрметтеп, олардың қадірін білуі керек

13 слайд

#14 слайд
14 - бап Қазақстан Республикасының Конституциясының 14-бабында мемлекеттің өз азаматтарына деген жауапкершілігі туралы айтылған. Бұл баптың негізгі мағынасы – қазақстандық азамат қай жерде жүрсе де, мемлекет оны қорғауға және қолдауға міндетті. Біріншіден, Қазақстан өз азаматтарын шетелде жүрген кезде де қорғайды. Яғни, егер қазақстандық басқа мемлекетке оқуға, жұмысқа немесе саяхатқа барса, ол сол елде жалғыз емес. Қажет жағдайда Қазақстан мемлекеті өз азаматтарына көмек көрсетуге дайын болады. Мысалы, көптеген қазақстандық жастар шетел университеттерінде оқиды. Егер олар қандай да бір қиын жағдайға тап болса, Қазақстанның елшілігі немесе консулдығы оларға көмек көрсете алады: құжат мәселесін шешуге, кеңес беруге немесе қажет жағдайда елге қайтуына көмектеседі. Әлемде кейде табиғи апаттар немесе саяси тұрақсыздық орын алады. Осындай жағдайларда Қазақстан мемлекеті шетелде жүрген азаматтарын елге қауіпсіз қайтаруға көмектеседі. Бұған дейін де Қазақстан түрлі елдерден өз азаматтарын арнайы рейстер арқылы елге қайтарған жағдайлар болған. Бұл нені білдіреді? Мемлекет үшін ең басты құндылық адам капиталы және оның қауіпсіздігі екенін көрсетеді. Яғни, азамат қай жерде жүрсе де, мемлекет оның құқығын қорғауға және қамқорлық жасауға міндетті. Қазақстандық азамат қай елде жүрсе де, артында оны қорғайтын және қолдайтын өз мемлекеті бар. Яғни, ол ел мен азамат арасындағы сенім мен жауапкершіліктің белгісі. 15-бап Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 15-бабында адам құқықтары мен бостандықтарының мәртебесі, олардың кепілдігі және жүзеге асырылу принциптері нақты көрсетілген. Бұл бап қоғамдағы азаматтардың теңдігін, құқықтық қорғауды және әрбір тұлғаның қадір-қасиетіне құрмет көрсетуді басты ұстаным ретінде бекітеді. Біріншіден, Конституция адам құқықтары мен бостандықтарын танып, оларға кепілдік береді деп анықтайды. Бұл норма әрбір азамат үшін құқықтық қорғаныстың негізін құрайды. Қоғамда құқықтық тәртіптің мықты болуы азаматтардың дамуына, олардың білім алуға, кәсіби және шығармашылық мүмкіндіктерін толық пайдалануға мүмкіндік береді. Мысалы, әрбір оқушы мектепте білім алуға құқылы. Егер бір бала қандай да бір себеппен мектепке бармай қалса немесе оның білім алу құқығы шектелсе, мемлекет пен қоғам оны қорғауға міндетті. Екіншіден, адам құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан беріледі және абсолютті деп танылады. Яғни, бұл құқықтар заңнан немесе басқа нормативтік актілерден тәуелсіз, ешкім олардан айырылуға құқығы жоқ. Яғни адам мен қоғам арасындағы сенім мен қауіпсіздіктің негізгі тірегін қалыптастырады. Әр адам өзінің пікірін айтуға, білім алуға, қауіпсіз өмір сүруге құқылы. Оқушы мектепте өз ойын ашық айтып, пікір білдіре алады. Үшіншіден, әрбір азамат өзінің құқықтарына сәйкес міндеттерді де атқарады. Конституция тек құқықтарды ғана емес, міндеттерді де бекітеді, – яғни қоғамдағы азаматтық жауапкершіліктің айқын көрінісі. Азаматтық парыздың орындалуы әлеуметтік тәртіптің сақталуын қамтамасыз етіп, елдің тұрақты дамуына ықпал етеді. Оқушы білім алуға құқылы, бірақ сонымен бірге мектеп ережелерін сақтау, сабаққа дайындалу және тәртіпті болу – оның міндеті.

14 слайд

#15 слайд
Тапсырма 30-бап – Білім алу құқығы –қоғамның негізгі құндылығы – мемлекет мүмкіндіктері; – оқушының міндеттері; – білімнің қоғамға әсері. Талқылау сұрақтары: – Неліктен білім алу әр адам үшін маңызды? – Мемлекет білім алуға қандай мүмкіндіктер береді? – Оқушы ретінде сіздердің міндеттеріңіз қандай?

15 слайд

#16 слайд
Рефлексия – Бүгінгі сынып сағатынан не үйрендім? – Қандай баптар мен үшін ерекше маңызды болды? – Қандай сұрақтар мені ойландырды?

16 слайд

#17 слайд
Қорытынды Жаңа Конституция – әр азаматтың құқықтары мен міндеттерін нақты айқындайтын негізгі заң. Біз оны құрметтеп, орындау арқылы ғана жауапты азамат бола аламыз. Заңды құрметтеу тек ережеге бағыну емес, сонымен бірге өз мемлекетіңді, өз Отанын сүю, қорғау және қоғамға пайдалы болу дегенді білдіреді. Сондықтан, әрқайсыңыз өз құқықтарыңызды білумен қатар, міндеттеріңізді де жауапкершілікпен орындауға тырысыңыздар. Конституция біздің тәуелсіздігіміздің, қоғамымыздың тұрақтылығы мен қауіпсіздігіміздің кепілі. Бүгінгі сынып сағатында жаңа Конституцияны тек оқып, талдап қана қоймай, оны күнделікті өмірімізге енгізу – әрбір азаматтың парызы екендігін түсіндік деп ойлаймын. Олай болса, өз құқықтарыңызды білейік, міндеттеріңізді ұмытпайық және Отанымыздың дамуына үлес қосайық! Сіздер бүгін өз құқықтарыңызды ғана емес, сонымен қатар міндеттеріңізді де түсіндіңіздер деп сенемін. Заңды құрметтеу, тәртіп сақтау әрқайсымыздың азаматтық борышымыз. Тәуелсіз елдің болашағы сіздердің қолдарыңызда. Сондықтан әрқайсыңыз да заңға бағынатын, жауапты, адал, отаншыл азамат болуға ұмтылыңыздар. Жаңа Конституция – әділетті қоғамды сақтайтын, азаматтардың құқықтарын қорғайтын, билікті реттейтін және тәртіп пен тұрақтылықтың кепілі болатын негізгі Заң. Заңды құрметтеу – Отанды құрметтеу. «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы құндылықтарын бойымызға сіңіру маңызды. Адал азамат дегеніміз: заңды құрметтейтін, өз құқықтары мен міндеттерін білетін, қоғам алдында жауапкершілік сезінетін, өз елінің дамуына үлес қосатын тұлға. Құрметті оқушылар! Аз уақыттан кейін сіздер үл...

17 слайд