"Тәжірибедегі рефлексия" Бағалау

#1 слайд
1 «Критериалды бағалау жүйесі аясында мұғалімнің іс-әрекетін ұйымдастыру, бағалау тапсырмаларын құрастыру, сараптама жасау» семинары 2018 жыл «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ Педагогикалық өлшеулер орталығы

1 слайд

#2 слайд
Семинардың мақсаты Бағалау құралдарын құрастыру және қолдану Критериалды бағалау жүйесі аясында мұғалім іс-әрекетінің ерекшеліктері Бағалау рәсімдерін ұйымдастыру 2

2 слайд

#3 слайд
•Жыл сайын 10 000-нан астам тапсырмалар құрастырылуда. •Құрастыру жұмысына халықаралық жоғары деңгейдегі сарапшылардың арнайы оқытуынан өткен мұғалімдер мен мамандар тартылған. •Барлық құралдар бағалау критерийлеріне сәйкес құрастырылған, орындау деңгейлерінің сипаттамалары бар. •Оқу бағдарламасының бөлімдерін аяқтағаннан кейін ата-аналарды ақпараттандыру үшін үлгілер дайындалған. Бағалау құралдарын құрастыру үдерісі Пәндер бойынша күтілетін нәтижелер (МЖМББС) Оқу мақсаттары (оқу бағдарламалары, ұзақ мерзімді жоспарлар) Ойлау дағдыларының деңгейлері бойынша бағалау критерийлері Тапсырма - Ақпаратты түсіндіру және еске түсіру: анықтама беру, атап шығу, тану, қайта тұжырымдау, пікір білдіру және т.б. - Білімді қолдану, мәліметтерді пайдалану, көрсету, есептеу, интерпретациялау және т.б. - Ашық сұрақтарға жауап беру және мәселені шешу, білімді кіріктіру және стандартты емес шешімін табу, сыни тұрғыдағы ойларды, аргументті пікірлерді тұжырымдау және т.б. Дескрипторлар Оқу жетістігі деңгейі көрсетілген рубрикалар (жоғары, орта, төмен) Балл қою кестесі Балдар Электрондық журнал Бағалар \ Білу және түсіну Ойлау дағдыларының деңгейлері Қолдану Жоғары деңгей дағдылары (талдау, жинақтау, бағалау) 6

3 слайд

#4 слайд
Бағалау критерийі •Бағалау критерийі – оқушының оқу жетістіктерін бағалауға негіз болатын белгі. 4

4 слайд

#5 слайд
Қазақ тілі пәнінен берілген оқу мақсаттары мен бағалау критерийлерінің арақатынасының мысалы 5 Оқу мақсаты 5.О6 Тақырып бойынша үйренген сөздерін қолдана отырып, мәтінде көтерілген мәселеге өз көзқарасын білдіру. Бағалау критерийі Білім алушы: Көтерілген мәселені анықтайды. Өз көзқарасын білдіруде таныс сөздерді қолданады.

5 слайд

#6 слайд
Ойлау дағдыларының деңгейлері •Ойлау дағдыларының деңгейлері – әрбір деңгейі ойлау дағдыларын анықтауды қалыптастыруға бағытталған оқу мақсаттарының иерархиялық өзара байланыстағы жүйесі. 6 Оқу мақсаты 5.О6 Тақырып бойынша үйренген сөздерін қолдана отырып, мәтінде көтерілген мәселеге өз көзқарасын білдіру. Бағалау критерийі Білім алушы: Көтерілген мәселені анықтайды. Өз көзқарасын білдіруде таныс сөздерді қолданады. Ойлау дағдыларының деңгейі Жоғары деңгей дағдылары (талдау, жинақтау, бағалау)

6 слайд

#7 слайд
Білу: айту, санамалау, анықтау, қайда/қашан екенін атау, көрсету, айқындау Түсіну: әңгімелеу, жинақтау, сипаттау, түсіндіру, болжау, санамалау, мысал келтіру Қолдану: шешу, қолдану, құрастыру, кескіндеу, топтастыру, меңгеру, көркемдеу, өзгерту Талдау: негіздеу, салыстыру, айырмашылығын ажырату , меңгеру, реттеу, топтастыру, шешім шығару, зерттеу Жинақтау: құрастыру, жобалау, құрау, ұсыну, жасау, қиыстыру Бағалау: тексеру, таңдау, басым жақтарын көрсету, сыни баға беру, гипотезасын жасау, талқылау Кім? Не? Қашан? Қайда? Қалай? Әрі қарай не болады? Қанша? …. қалай аталады? Шындық немесе жалған не болып табылады? Не айтқысы келді? Қалай сипаттар едіңіз? Айырмашылығы неде? Маған өз сөзіңізбен айта аласыз ба? Негізгі идея немен аяқталады? Қалай ойлайсыз, әрі қарай не болуы мүмкін? Негізгі идея қалай аяқталады? Неге …? ____өлшемі мен формасы туралы айтып беріңіз. Мысал келтіре аласыз ба...?  Қандай дәлелдер бар және кімнің ойы? ……. мақсаты қандай? Бұл қандай бөліктер? Егер сіз ….. не болуы мүмкін еді? Басқа қандай мүмкін нәтижелер бар ? …… себебі неде? Салдары/әсері қалай болды? Олар қаншалықты ұқсас/ айырмасы бар? …… арасындағы айырмашылық неде? Оларды қалай біріктіруге болады? Сіз қандай шешім шығарасыз? …….. … үшін құрастыра аласыз ба? Мүмкін болатын шешімді көріп тұрсыз ба? …. болатындай ұсыныс/пікір құрастыра аласыз ба? ……. үшін сізде тағы қандай иделар бар? Бұл үдерісті қалай өзгертуге болады? Бұл тапсырманы орындаудағы сіздің жоспарыңыз қандай? Меңгергеніңізді қай жерде қолдана аласыз? …….. неге құрастырмасқа? Мұны қалай жетілдіруге болады? Ретін қалай бағалайсыз? Ең маңыздысы қайсы болып табылады …….. өз пікіріңізді түсіндіріңіз/ …… шешім қалай қабылданды? Не жақсы? Қайсысы жақсы Сіздің негізгі басымдылығыңыз не? Қандай критерийлерді қолдандыңыз? …….болса, не болады? ……. сіз қалай? Мұны сіз қалай қолданар едіңіз? ……. үшін сізге қандай ақпараттар керек? Олар басқа қандай тәсілдер арқылы іріктелуі мүмкін? Көріп тұрғаныңыз бойынша кесте сыза аласыз ба? Келесі жолы не істер едіңіз? Егер сізге …… тура келсе, не істер едіңіз? ……… неге маңызды? …….. үшін нұсқаулар жиынын құрастырыңыз. Осыған ұқсас нәрсені бұған дейін көрдіңіз бе? 71

7 слайд

#8 слайд
Тапсырма түрлері Жабық түрдегі тапсырмалар Бір дұрыс жауапты таңдайтын Бірнеше дұрыс жауапты таңдайтын Сәйкестікті анықтауға берілген Дұрыс реттілікті анықтауға берілген Ашық түрдегі тапсырмалар Қысқа жауапты қажет ететін Толық жауапты қажет ететін 8

8 слайд

#9 слайд
9 Төмендегі көрсетілгендердің қайсысы айтылған ұранның авторы: "Жас қазақтар, қайдасың?" A) Ы.Алтынсарин B) М.Жұмабаев C) М.Дулатов D) С.Сейфуллин E) А.Құнанбаев A □ B □ C □ D □ E □ Бір дұрыс жауапты таңдайтын тапсырмалар мысалдары

9 слайд

#10 слайд
10 Төменде көрсетілгендердің қайсылары Қазақстан қалалары? 1) Омск 2) Семей 3) Тараз 4) Атырау 5) Қазан 6) Витебск 7) Ферғана 8) Павлодар Бірнеше дұрыс жауапты таңдайтын тест тапсырмалары мысалдары

10 слайд

#11 слайд
11 Дұрыс реттілікті анықтауға берілген тест тапсырмалары мысалдары 3. Дұрыс реттілікті анықтаңыз. Дөңгелекшелердің ішіне қазақтың төл дыбыстарын әліпби ретімен 1-ден 8-ге дейінгі цифрларды дұрыс қойыңыз. ○ - І ○ - Ғ ○ - Ұ ○ - Ә ○ - Һ ○ - Ң ○ - Қ ○ - Ө

11 слайд

#12 слайд
Тапсырмаға сараптама жасау 12 Тапсырма – оқу материалдарымен жұмыс жасауға арналған ауызша немесе жазбаша нұсқаулық Тапсырманың сараптамасы – жүйелі қарастыру негізінде тапсырманың сапасына кешенді талдау жасау және баға беру арқылы дәлелді қорытынды ұсыну

12 слайд

#13 слайд
Сапалы тапсырма қандай болады? 13 Сұрақтардың құрылымы дұрыс берілген Оқу мақсаттары оқу бағдарламасының бөліміне сәйкес қамтылған Белгіленген орындау уақытына сәйкес Лексикалық және грамматикалық қателері жоқ Суреттері мен сызбалары анық, түсінікті Қамтылған материалдары нақты, сенімді … ….

13 слайд

#14 слайд
14 Критериалды бағалау жүйесі аясында мұғалімнің іс- әрекетін ұйымдастыру

14 слайд

#15 слайд
Мұғалімнің іс-әрекетіндегі қалыптастырушы бағалау кезеңдері: • қалыптастырушы бағалауды жоспарлау • қалыптастырушы бағалау әдістерін таңдау, кері байланыс формаларын анықтау • қалыптастырушы бағалауды ұйымдастыру • кері байланыс беру • қалыптастырушы бағалау нәтижелерін талдау 415

15 слайд

#16 слайд
16 Сабақтағы қалыптастырушы бағалау САБАҚТЫ ЖОСПАРЛАУ 2. Бағалау құралдары 3. Оқыту әдістері мен бағалау 1. Оқу мақсаттары мен күтілетін нәтиже Қол жеткізілетін және күтілетін нәтижелердің арақатынасын есепке ала отырып, сондай-ақ, оқушылардың қажеттілігіне қарай мақсатты анықтау Оқу мақсатына жетуді бағалауға мүмкіндік беретін құралдарды (критерийлер, дескрипторлар, деңгейлер және т.б.) құрастыру Сабақта оқу мақсатына жетуді қамтамасыз ететіндей іс- әрекеттерді жоспарлау

16 слайд

#17 слайд
Сапалы кері байланыс •Нақты және мазмұнды •Оқушыға түсінікті •Алдыға қарай жылжытуға бағытталған •Уақытылы •Мұғалімнің өз жұмысына сын көзбен қарауға мүмкіндік береді: жоспарларына өзгерістер енгізеді •Оқушыларды ойлауға үйретеді •Оқушының өз жұмысына баға беруі Роберт Гуд, 2017 45

17 слайд

#18 слайд
ҚБ Оқу барысында •Мен нені игерудемін? •Мақсаты: білімді арттыру ЖБ Оқудың аяғында •Мен не игердім? •Мақсаты: алған білімді өлшеу Қалыптастырушы бағалау мен жиынтық бағалаудың айырмашылықтары Өз мысалыңызды келтіріңіз 49

18 слайд

#19 слайд
Сіздер білесіздер ме? БЖБ өткізуге қойылатын талаптар: •Бөлім бойынша жиынтық бағалау саны оқу бағдарламасына сәйкес анықталады •Егер бір тоқсанда бөлімдер саны 4 және одан да көп болса, БЖБ өткізу кезінде бөлімдер біріктіріледі, бір тоқсанда БЖБ саны 3-тен артық болмауы қажет •БЖБ жоспарлау уақытында 15-20 минуттан аспайтындай етіп жоспарлау қажет. 15-20 минут – бұл бағалаудың сабақтың тек бір бөлігінде өткізілетінін бейнелейтін шартты көрсеткіш •Мұғалім БЖБ өткізу формасын (практикалық немесе шығармашылық жұмыс, бақылау, жоба, ауызша, эссе және т.б.) және қай сабақта өткізілетінін өзі анықтайды •БЖБ тапсырмаларын құрастыру кезінде тек өтілген материалдарды ғана қамту керек •БЖБ үшін тапсырмалар мен дескрипторларды мұғалім өз бетінше құрастырады (әдістемелік нұсқаулықта берілген тапсырмаларды қолдануға рұқсат етіледі) •БЖБ-да максималды балды дескрипторларды ескере отырып, мұғалімнің өзі анықтайды •Қорытындысы бойынша модерация өткізілмейді •Соңғы БЖБ тоқсан аяқталуына 1 апта қалғанға дейін өткізу жоспарланады •Мұғалімге кез келген қолжетімді және қолайлы формада (электрондық күнделік арқылы ақпараттандыру қарастырылуда) БЖБ нәтижелері туралы оқушыны, ата-ананы ақпараттандыру қажет 19

19 слайд

#20 слайд
ТЖБ мазмұны мен өткізілуіне қойылатын талаптар: •Ұзақтығы – 40 минут •Максималды балл спецификацияда анықталады. Мысалы, қазақ тілінде балл саны – 30 •Мұғалім тапсырмаларды спецификацияға сәйкес құрастырады •Көшіруді болдырмау мақсатында қажетті нұсқалар дайындалады •Қорытындысы бойынша модерация өткізіледі •Мұғалім кез келген қолжетімді және қолайлы формада (электрондық күнделік арқылы ақпараттандыру қарастырылуда) ТЖБ нәтижелері туралы оқушыны, ата- ананы ақпараттандыруы қажет 20 Сіздер білесіздер ме?

20 слайд

#21 слайд
ТЖБ спецификациясы •Тоқсанды аяқтау бойынша рәсімдердің мазмұны мен құрылымының талаптарын анықтайтын құжат •Бір параллельдегі барлық сыныптар үшін бірыңғай талаптарды белгілейді •Мақсаттарды, күтілетін нәтижелерді, деңгейлерін, орындау уақытын, құрылымын, тапсырмалар сипаттамасын анықтайды •Тапсырмалар мен балл қою кестесі үлгілерін ұсынады 21

21 слайд

#22 слайд
ТЖБ тапсырмаларын құрастыру алгоритмі Оқу бағдарламасындағы ұзақ мерзімді жоспарға шолу ТЖБ спецификациясына шолу Ағымдағы тоқсанның жиынтық бағалауларына және ТЖБ тапсырмаларының сипаттамасына шолу және өзгерістер енгізу Тоқсандық жиынтық бағалау жұмыстарын (нұсқаларымен) құрастыру Тапсырмаларға балл қою кестесін жасау 22

22 слайд

#23 слайд
бағалаудың анықтығы мен дәлдігін қамтамасыз ету үшін қойылған балдарды стандарттау мақсатында тоқсандық жиынтық бағалау бойынша білім алушылардың жұмыстарын талқылап қарастыратын үдеріс. Әрбір мұғалім үшін модерацияға қатысу тиімді болып келеді. Мүмкіндіктері: •балл қою кестесінде ескерілмегендіктен дұрыс жауап қабылданбаған, жауап синоним сөздерді қолдану арқылы жазылған, балл қою кестесінде қате жіберілген, жалпы балл дұрыс есептелмеген, және т.б. жағдайларды анықтау. •Әріптестердің бағалауды қалай жүргізгенін көру. •Бағалаудаға өз тәжірибесімен бөлісу. •Жиынтық бағалаудың дұрыс өтуін, білім алушылардың барлық жауаптарының есептелуін, мұғалімдер арасында бағалаудың айырмашылықтарын талқылау және түсіну. •Балл қою кестесіне өзгертулер мен толықтырулардың енгізілуі және білім алушылардың алған балдарын қайта қарау туралы шешімдер қабылдау. 23 Модерация

23 слайд

#24 слайд
Жиынтық бағалау жұмыстарын балл қою кестесіне сәйкес бағалайды. Жиынтық бағалау жұмыстары іріктелініп алынады (максималды, минималды балдары бар, бағалауда қиындық туғызған жұмыс); Жеке мәліметтерді шифрлейді, жұмыстардың көшірмелерін дайындайды. Жұмыс қорытындысын ұжымда талқылайды және балл қою кестесіне сәйкес қойылғанына көз жеткізеді;  Қажет болған жағдайда нәтижелерге немесе балл қою кестесіне өзгерістер енгізеді; Отырыс хаттамасына қол қояды. Білім алушылардың жұмыстарын қайта қарайды, балдарды жоғарылатуы немесе төмендетуі мүмкін; Нақты балл электрондық журналға қойылады. Модерацияға дейін: Модерация кезінде: Модерациядан кейін: Модерациялау үдерісін ұйымдастыру кезіндегі мұғалімнің әрекеті 24

24 слайд

#25 слайд
Жүйелік-әдістемелік кешен http://smk.edu.kz/ Сайтта •критериалды бағалауға қатысты материалдар; •талқылау форумы; •тапсырмаларға түсініктеме беру мүмкіндігі қарастырылған. 25

25 слайд

#26 слайд
Тапсырмаларға комментарий беру мүмкіндігі 26 Әр мұғалім қалыптастырушы және жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағындағы кез келген тапсырмаға комментарий бере алады. Бұл үшін ЖӘК-де (smk.edu.kz) «Критериалды бағалау жүйесі» бөлімінде «Мұғалімнің тапсырмаға комментарийі» бастырмасына басу арқылы сілтемеге өтіңіз және ұсынылған форманы толтырыңыз: Материалдарды қайта қарау кезінде мұғалімдердің барлық комментарийлері ескеріледі. Қазақ тілінде: http://survey.cpi-nis.kz/index.php/survey/index/sid/173259/newtest/Y/lang/ru Орыс тілінде: http://survey.cpi-nis.kz/index.php/survey/index/sid/982978/newtest/Y/lang/ru 66

26 слайд

#27 слайд
https://academia.kz 68

27 слайд