1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Тарих презентация

#1 слайд
1 слайд
#2 слайд
Абай өзінің осы сияқты
өлеңдерінде (“Болыс болдым,
мінекей”, “Мәз болады
болысың”, “Бойы бұлғаң”,
“Сабырсыз, арсыз, еріншек”,
“Адасқанның алды жөн, арты
соқпақ”, т.б) өткір, сыншы-
сатирик ақын есебінде бой
көрсетті.
Абай қазақ жеріндегі
теңсіздікті, тағы басқа
қайшылықтарды түсіне білді.
Оны өзінің бойындағы ақындық
шабыттың бар күшімен
жырлады. Бай мен кедейдің
арасындағы тұрмыс
қайшылығын, дәулет
теңсіздігін көрді. Өзінің “Күз”,
“Қараша, желтоқсан мен сол
бір екі ай” деген өлеңдерінде
қазақ кедейлері мен
байларының өмірін салыстыра
бейнелеп, кедейлердің
аянышты халін айқын
суреттеді.
2 слайд
Абай өзінің осы сияқты өлеңдерінде (“Болыс болдым, мінекей”, “Мәз болады болысың”, “Бойы бұлғаң”, “Сабырсыз, арсыз, еріншек”, “Адасқанның алды жөн, арты соқпақ”, т.б) өткір, сыншы- сатирик ақын есебінде бой көрсетті. Абай қазақ жеріндегі теңсіздікті, тағы басқа қайшылықтарды түсіне білді. Оны өзінің бойындағы ақындық шабыттың бар күшімен жырлады. Бай мен кедейдің арасындағы тұрмыс қайшылығын, дәулет теңсіздігін көрді. Өзінің “Күз”, “Қараша, желтоқсан мен сол бір екі ай” деген өлеңдерінде қазақ кедейлері мен байларының өмірін салыстыра бейнелеп, кедейлердің аянышты халін айқын суреттеді.
#3 слайд
Абай өлеңдеріндегі негізгі, елеулі әлеуметтік мәселелердің бірі-қазақ
әйелдерінің жайы, қазақ жастарының махаббат, еркіндік мәселесі.
Махаббат, әйел теңдігі тақырыбы Абай өлеңдерінде кең қамтылып, жалпы
адамгершілік идеясымен қабысып келеді.
Абай бұл мәселелерді
көтеруде де өзінің жаңашыл,
бұқарашыл ақын екенін
көрсетті. Ол қазақ
қыздарының теңсіздікте
езіліп, сүйгеніне қосыла
алмай келген ауыр халін
көрді. Өзі бұған наразылық
білдіріп, аянышты сезімге
толы өлеңдерін шығарды.
Абай творчествосынан
ерекше орын алатын ендігі
бір үлкен тақырып – оның
ағартушылық идеясы. Абай –
өнер-білім, тәлім-тәрбиеге
ерекше көңіл аударған, ұлы
ағартушы ақын.
3 слайд
Абай өлеңдеріндегі негізгі, елеулі әлеуметтік мәселелердің бірі-қазақ әйелдерінің жайы, қазақ жастарының махаббат, еркіндік мәселесі. Махаббат, әйел теңдігі тақырыбы Абай өлеңдерінде кең қамтылып, жалпы адамгершілік идеясымен қабысып келеді. Абай бұл мәселелерді көтеруде де өзінің жаңашыл, бұқарашыл ақын екенін көрсетті. Ол қазақ қыздарының теңсіздікте езіліп, сүйгеніне қосыла алмай келген ауыр халін көрді. Өзі бұған наразылық білдіріп, аянышты сезімге толы өлеңдерін шығарды. Абай творчествосынан ерекше орын алатын ендігі бір үлкен тақырып – оның ағартушылық идеясы. Абай – өнер-білім, тәлім-тәрбиеге ерекше көңіл аударған, ұлы ағартушы ақын.
#4 слайд
Абайдың табиғатты суреттеп жазған бір топ өлеңдері тек түр
жағынан ғана емес, мазмұны жағынан да өзгеше. Ол
өлеңдерінде ақын еліне, жеріне шексіз сүйсіне отырып, өмір
шындығын кеңінен қамтып көрсетеді. “Желсіз түнде жарық ай”,
“Қыс”, “Жаз”, т.б. өлеңдерінде жыл мезгілдерінің әрбір кезеңін
қазақ аулының өмір тіршілігіне қабыстыра суреттейді.
Абайдың табиғат лирикаларының ішіндегі ең таңдаулыларының
бірі – “Желсіз түнде жарық ай”.
Семейдегі Абай Құнанбаевтың
музейі
4 слайд
Абайдың табиғатты суреттеп жазған бір топ өлеңдері тек түр жағынан ғана емес, мазмұны жағынан да өзгеше. Ол өлеңдерінде ақын еліне, жеріне шексіз сүйсіне отырып, өмір шындығын кеңінен қамтып көрсетеді. “Желсіз түнде жарық ай”, “Қыс”, “Жаз”, т.б. өлеңдерінде жыл мезгілдерінің әрбір кезеңін қазақ аулының өмір тіршілігіне қабыстыра суреттейді. Абайдың табиғат лирикаларының ішіндегі ең таңдаулыларының бірі – “Желсіз түнде жарық ай”. Семейдегі Абай Құнанбаевтың музейі
#5 слайд
Алматыдағы А.Құнанбаевтың
ескерткіші
Буын саны жағынан да Абай
бұрынғы формаларды
өңдеп, жетілдіре түсті.
“Сегіз аяқ”, “Сен мені не
етесің”, “Бай сейілді”,
“Ақылбайға”, “Көзімнің
қарасы”, “Бойы бұлғаң”,
“Оспанға”, “Антпенен
тарқайды”, “Ыстықтан,
суықтан”, “Я, құдай, бере
көр”, “Қатыны мен
Масақбай”, “Мен сәулем
жазамын”, “Болды да
партия”, “Жалын мен оттан
жаралып”, “Тайға міндік”
және басқа өлеңдері
шумағынан жағынан да,
буын саны, бунақтары мен
ырғақтары жағынан да
мүлде жаңа түр, соны
құбылыс
5 слайд
Алматыдағы А.Құнанбаевтың ескерткіші Буын саны жағынан да Абай бұрынғы формаларды өңдеп, жетілдіре түсті. “Сегіз аяқ”, “Сен мені не етесің”, “Бай сейілді”, “Ақылбайға”, “Көзімнің қарасы”, “Бойы бұлғаң”, “Оспанға”, “Антпенен тарқайды”, “Ыстықтан, суықтан”, “Я, құдай, бере көр”, “Қатыны мен Масақбай”, “Мен сәулем жазамын”, “Болды да партия”, “Жалын мен оттан жаралып”, “Тайға міндік” және басқа өлеңдері шумағынан жағынан да, буын саны, бунақтары мен ырғақтары жағынан да мүлде жаңа түр, соны құбылыс
#6 слайд
Байқонырдағы А.Құнанбаев
ескерткіші
Абай А.С.Пушкин мен
М.Ю.Лермонтовтың реалистік
әдістерін жете меңгерген еді.
Абай – М.Лермонтов сияқты өзі
өмір сүрген қоғам озбырлығына
батыл қарсы шыққан кекті ақын.
Абайдың көптеген тамаша
шығармалары М.Лермонтов
творчествосындағы азаматтық
әуенмен үндес. Мұндай
шығармалардың қатарына оның:
“Жүрегім нені сезесің”,
“Менсінбеуші ем наданды”, “Сегіз
аяқ”, “Не іздейсің көңілім, не
іздейсің?”, “Талай сөз бұдан
бұрын көп айтқанмын”, “Жүрегім
менің қырық жамау” т.б. өлеңдері
жатады. Абай аудармасы арқылы
Лермонтовтың “Тұтқындағы
батыр”, “Ой”, “Альбомға”,
“Қанжар”, “Дұға”, “Теректің
сыйы”, “Шайтан”, “Асау той,
тентек жиын, опыр-топыр”,
“Вадим”, “Бородино” және басқа
өлеңдері қазақ арасында тұңғыш
тарады.
6 слайд
Байқонырдағы А.Құнанбаев ескерткіші Абай А.С.Пушкин мен М.Ю.Лермонтовтың реалистік әдістерін жете меңгерген еді. Абай – М.Лермонтов сияқты өзі өмір сүрген қоғам озбырлығына батыл қарсы шыққан кекті ақын. Абайдың көптеген тамаша шығармалары М.Лермонтов творчествосындағы азаматтық әуенмен үндес. Мұндай шығармалардың қатарына оның: “Жүрегім нені сезесің”, “Менсінбеуші ем наданды”, “Сегіз аяқ”, “Не іздейсің көңілім, не іздейсің?”, “Талай сөз бұдан бұрын көп айтқанмын”, “Жүрегім менің қырық жамау” т.б. өлеңдері жатады. Абай аудармасы арқылы Лермонтовтың “Тұтқындағы батыр”, “Ой”, “Альбомға”, “Қанжар”, “Дұға”, “Теректің сыйы”, “Шайтан”, “Асау той, тентек жиын, опыр-топыр”, “Вадим”, “Бородино” және басқа өлеңдері қазақ арасында тұңғыш тарады.
#7 слайд
Қар мұз еріп, су көбейіп, Сай салаға толады.Бүршік жарып, жарық ашып,
Гүл бәйшешек басады.
Көктем
Өрік алма, Жидек жүзім піседі. Қауын қарбыз, Қияр, сәбіз дүкендерге
түседі. Астық пісіп, орақ түсіп, Қырман дәнге толады.
Жаз
Бұлттар төніп, жерге төгіліп, Дымқыл тұман басады. Шөп сарғайып, өңі
тайып, Дала нұры қашады. Ойнай алмай, Денең мұздап тоңады.
Күз
Суда мұз бар, Жерде қар бар. Боран борап соғады, Бұл қай мезгіл
болады?
Қыс
7 слайд
Қар мұз еріп, су көбейіп, Сай салаға толады.Бүршік жарып, жарық ашып, Гүл бәйшешек басады. Көктем Өрік алма, Жидек жүзім піседі. Қауын қарбыз, Қияр, сәбіз дүкендерге түседі. Астық пісіп, орақ түсіп, Қырман дәнге толады. Жаз Бұлттар төніп, жерге төгіліп, Дымқыл тұман басады. Шөп сарғайып, өңі тайып, Дала нұры қашады. Ойнай алмай, Денең мұздап тоңады. Күз Суда мұз бар, Жерде қар бар. Боран борап соғады, Бұл қай мезгіл болады? Қыс
#8 слайд
Сегізаяқ
8 слайд
Сегізаяқ
#9 слайд
Көзімнің қарасы
9 слайд
Көзімнің қарасы
#10 слайд
Желсіз түнде жарық
ай
10 слайд
Желсіз түнде жарық ай
#11 слайд
Ғашықтық тіл-тілсіз
тіл
11 слайд
Ғашықтық тіл-тілсіз тіл

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген