Тарих қадамдары

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
Мақсаты: Интеллектуалдық сайысқа қатысушы оқушылардың тарихи білімдерін дамыту, Қазақстан тарихы пәніне қызығушылықтарын арттыру, қабілеттерін нығайту, тарихи зерделік қасиеттерін дамыту. Қазіргі заман талабына сай күнделікті теледидардан көрсетіліп жүрген танымдық бағдарламаларды негізге ала отырып, оқушыларды қоғамдық жаңалықтардан және өзгерістерден тыс қалмауға баулу.

2 слайд

#3 слайд
Мұғалім сөзі Сонау ежелгі өркениет кезеңдерінен — ақ адамзаттың дамуы мен қалыптасуы жайында көптеген ғалымдар ғылыми әрі теориялық, тәжірибелік ізденістерін, пікірлерін ұстанумен келеді. Бұл тұрғыдан қазақ халқы да кем де емес. Ұлы Абай, Шәкәрім, Ыбырай сынды алыптарымыздың осы жолда көрсеткен тәлімі мен білімі еш ұмытылмақ емес. Ал Елбасымыз Н. Ә. Назарбаев «Біз өмір бойы жететін білім моделінен өмір бойы білім алу моделіне көше алуға тиіспіз» — деп білімнің маңызын жоғары бағалаған. Ендеше, құрметті жас достар! Ғылым мен білім бәсекесі туындаған ХХІ ғасырдың тәуелсіз, егеменді еліміздің болашақтары қош келдіңіздер. ХХІ ғасырдың қазақстандық көшбасшылары, құрметті қонақтар, «Жерұйық» пән бірлестігінің апталығына байланысты мектепішілік «Тарих қадамдары» атты тарихи танымдық сайысымызды бастауға рұқсат етіңіздер.

3 слайд

#4 слайд
Ал енді сайысымыздың өту барысымен таныстырайық: 1. «Бәйге» бөлімінде оқушылар сұраққа жауап береді. 2. «Тіл – өнер» — оқушылар тарихи терминдерге қатысты сұрақтарға жауап береді. 3. «Қасиетті жетілік» — киелі жеті санына қатысты сұрақтар қойылады. 4. «Көкпар» бөлімінде жұмбақ сандардың астындағы сұрақтарға жауап береді. 5. «Жорға» — жеңіп шыққан екі оқушы сайыскерге қойылатын сұрақтар.

4 слайд

#5 слайд
1 – кезең: Бәйге (№1 сайыскерге қойылатын сұрақтар. 1.Қазақ хандығының негізін салушы хан? (Керей) 2.Абайдың шын есімі? (Ибраһим) 3. Қазақтың тұңғыш астанасы болған қала? (Орынбор) 4. ҚР — ның жер көлемі қанша? (2млн 724, 9 мың шақырым)

5 слайд

#6 слайд
(№2 сайыскерге қойылатын сұрақтар. 1. Қазақта тұңғыш генерал атағын алған және мектеп ашқан кім? (Жәңгір Бөкейұлы 1801 — 1845) 2. «Құтты Білік» дастанын 30 жыл дайындап, 1, 5 жылда жазып шыққан қай ғалым? Жүсіп Бласағұн) 3. Қазақстанның тәуелсіздігін алғаш таныған мемлекет? (Түркия) 4.Қазақтың тұңғыш шешені кім? (Жиренше ХV ғ.)

6 слайд

#7 слайд
(№3 сайыскерге қойылатын сұрақтар. 1. ҚР – шекарасының жалпы ұзындығы қанша шақырым? (3000 шақырым) 2. Қазақтан шыққан геолог ғалым кім? (Қаныш Сәтпаев) 3. ҚР — да «халық қаһарманы» және «ғасыр адамы» атағын иеленген қайраткер кім? (Тоқтар Әубәкіров) 4. Қазіргі таңдағы көрнекті демограф ғалым кім? (Мақаш Тәтімов)

7 слайд

#8 слайд
(№4 сайыскерге қойылатын сұрақтар. 1. Тұңғыш 1742 жылы тархан атағын алған батыр кім? (Шақшақ Жәнібек батыр 1693 – 1751) 2. «Көшпенділер» трилогиясының авторы кім? (І. Есенберлин) 3. ҚР — да ұлттық валюта – теңге қашан айналымға енген еді? (1993ж. 15 қараша) 4. Қазақстанда қанша ұлт өкілдері тұрады? (130 — дай)

8 слайд

#9 слайд
(№5 сайыскерге қойылатын сұрақтар. 1. Қазақта тұңғыш дүние жүзі чемпионы атағын алған палуан кім? (Қажымұқан Мұңайтпасұлы) 2. 1912 жылы қазақ әліппесін жасаған және алғаш оқу құралын жазған кім? (Ахмет Байтұрсынұлы) 3. Қазіргі таңда әлемнің қанша мемлекетімен сыртқы сауда байланысы орнатылған? (145) 4. ҚР — сы қандай мемлекеттермен шектеседі? (Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан, Қытай, Түркіменстан)

9 слайд

#10 слайд
(№6 сайыскерге қойылатын сұрақтар. 1. Орыс империясына қарсы қазақ халқының біртұтас ұлт — азаттық көтерілісінің қолбасшысы кім болды? (Кенесары Қасымұлы) 2. «Бақытсыз Жамал» романының, «Оян қазақ», «Терме» әдеби публистикалық туындысының авторы кім? (М. Дулатұлы) 3. Бұл күнде Қазақстанның тәуелсіздігін қанша мемлекет таныды? (120) 4. Қазіргі ҚР гимн авторлары? (Нажимидинов, Назарбаев, Қалдаяқов)

10 слайд

#11 слайд
2 – кезең: Сайысымыздың келесі бөлімі «Тіл — өнер» деп аталады. Мұнда тарихи терминологияларға қатысты сұрақтар қойылады, жауапты кім бірінші болып тапса сол сайыскер бұл сөздің орысша және ағылшынша баламасын табады. Әрбір дұрыс жауап 10 ұпай, орысша дұрыс жауабы 20 ұпай, ал ағылшынша дұрыс жауабына 30 ұпай алады.

11 слайд

#12 слайд
1. Екі немесе одан да көп мемлекеттердің әскери күштерінің немесе бір мемлекеттің ұйымдастырылған қарулы топтарының арасындағы ұзаққа созылған ұрысы? (соғыс — война — war) 2. Тұрақты халқы, нақты аймағы, басқару механизмі айқын, басқа елдермен қарым — қатынас жасай алатын, билікті жүзеге асырушы заңды түрде құрылған адамдар бірлігі қалай аталады? (мемлекет — государство — government) 3. Қоғамдық қатынастарды реттейтін негізгі ұстанымдар мен нормаларды бекітетін нормативтік — құқықтық акт? (заң — закон — laus) 4. ІІ дүниежүзілік соғыстың кезінде антигитлерлік коалицияға ұйтқы болған мемлекеттер КСРО, АҚШ, Ұлыбритания, Франция арасындағы бейбітшілікті қолдау мен нығайту мақсатында құрылған мемлекеттердің халықаралық ұйымы? (Біріккен Ұлттар Ұйымы — Организация Объединеных Наций — United Nations Organization) 5. Терісінің түсіне, бет әлпетінің ерекшелігіне, шаш құрылымына, сөйлеуіне, өзгеде ұлттық ерекшеліктеріне қарай адамдар тобын кемсіту қалай аталады? (нәсілшілдік — рацизм — rasism) 6. Саяси қарсыластарға қарсы қолданатын саяси бақылау, қадағалау, заңсыз түртпектеу саясаты қалай аталады? (қуғын — сүргін – репрессия — represion)

12 слайд

#13 слайд
3 – кезең: Қазақ халқы 7 санын қасиетті деп есептеген. Келесі сайысымыз «Қасиетті жетілік». Толық дұрыс жауапқа 40 ұпай беріледі. 1 – сайыскерге: Жеті қазынаны ата? (ер жігіт, сұлу әйел, ақыл — білім, жүйрік ат, қыран бүркіт, берен мылтық, жүйрік тазы) 2 – сайыскерге: Жеті ғаламды ата? (шығыс, батыс, оңтүстік, солтүстік, аспан, жер, жер асты) 3 – сайыскерге: Жеті жұтты ата? (құрғақшылық, жұт, өрт, оба, соғыс, топан су, зілзала) 4 – сайыскерге: Жеті атаны ата? (бала, әке, ата, арғы ата, баба, түп ата,тек ата)

13 слайд

#14 слайд
4 – кезең:

14 слайд

#15 слайд
20 20 20 30 30 30 40 40 4 – кезең: Көкпар Жасырын сандар беріледі. Бұл сандардың астында сұрақтар берілген. Сұрақтарды таңдау сайыскерлердің өз еркінде. 40

15 слайд

#16 слайд
20/1: Әйгілі сақ патшайымы Томиристің ұлының есімі? 20/2: Тасқа салынған сурет қалай аталады? 20/3: 1930 — 33 жылдары ашаршылық зардабынан қанша адам қырылды? 30/1: Үйсіндердің билеушісінің титулы қалай аталды? 30/2: Әйгілі Атлах шайқасы қашан және кімдер арасында болған? 30/3: 1726 жылы Қалмаққырылған оқиғасы болған жер? 40/1: Шыңғыс ханның шын есімі? 40/2: Қазақ хандығының территориясын кеңейткен, халқының санын 1 млн — ға жеткізген қай хан? 40/3: «Көшпелі мемлекет» деп аталған ежелгі мемлекет қайсысы?

16 слайд

#17 слайд
5 – кезең: Жорға №1 сайыскерге қойылатын сұрақтар: 1. Орта ғасырларда Түркістан қаласы қалай аталған? (Иасы) 2. «Жеті жарғы» заңдар ережесін кім шығарды? (Тәуке хан) 3. Үш биді ата? (Төле би, Әйтеке би, Қазыбек би) 4. Рәміздер қашан қабылданды? (1992ж.) 5. Күн мен түн теңелген күн? (22 наурыз) 6. Шет елде қазақ әнін орындап, күміс жүлде алған әнші кім? (Ә. Қашаубаев) 7. 1975 жылы Алматыда шыққан «Азия» кітабының авторы? (О. Сүлейменов) 8. Қарағанды көмір кенін тапқан кім? (Аппақ Байжанов) 9. 1917 – 1920ж. ж. Алашорда мемлекетімен Алаш партиясының төрағасы кім? (Әлихан Бөкейханов) 10. Қазақ тарихында тұңғыш биші қыз? (Шара Жиенқұлова)

17 слайд

#18 слайд
№2 сайыскерге қойылатын сұрақтар: 1.Қазақтың тұңғыш ғарышкері кім? (Т. Әубәкіров) 2. Қазақстанда қанша болыс бар? (14) 3. 31 мамыр қандай күн? (Репрессия құрбандарын еске алу күні) 4. Екінші рет конституция елімізде қашан қабылда? (1995ж. 30 тамыз) 5. Мұсылмандардың жыл санауы қалай аталады? (хижра) 6. Украинадағы конкурста «Әлия» әнімен1 — ші орын алған қай әнші? (Р. Рымбаева) 7. «Ленинградтық өренім» деп бүкіл кеңес халқын рухтандырған қай ақын? (Ж. Жабаев) 8. Қазақтың тұңғыш тарих профессоры кім? (С. Асфендияров) 9.1883 – 1897 ж. ж. Кіші жүз көтерілісін басқарған кім? (С. Дулатов) 10. Қазақ ұлтынан бірінші рет КСРО халық әртісі атағын алған кім? (К. Байсейітова)

18 слайд

#19 слайд
Сайысымыздың нәтижесін шығаруға әділқазылар алқасына сөз береміз. Сонымен сайысымыздың нәтижесі бойынша мектебіміздің ең зерек әрі тапқыр оқушымыз болып __________анықталды. Оған мақтау қағазын табыстаймыз. Ендеше, бүгінгі «Тарих қадамдары» атты интеллектуалдық тарихи танымдық сайысы аяқталды. ХХІ ғасырда өз үлестеріңізді табыңыздар! — деген сөздермен біз сіздермен қоштасамыз.

19 слайд