Тау жыныстары мен минералдар
Тау жыныстары мен минералдар

#1 слайд
Тау жыныстары мен минералдар
Тау жыныстары мен минералдарды
түрлі белгілері бойынша жіктеу
1 слайд
Тау жыныстары мен минералдар Тау жыныстары мен минералдарды түрлі белгілері бойынша жіктеу
#2 слайд
Тау жыныстары
Жер қыртысын құраушы минералдық бір тектес заттарды
тау жынысы деп атайды. Жердің сыртқы қыртыс қабаттары көбінесе
қатты тастардан тұрады. Сол себепті тау жыныстарын арнайы түсінікпен
атағанда тастар деуге болады. Тастардың жер бетіне шыққан айқын
күрделі түрлері тауларда кездеседі. Тау жыныстары деген сөздің өзі сол
тастардың тауда кездесу түсінігінен шыққан. Петрография тау
жыныстарын зерттеуші ғылым болып табылады.
2 слайд
Тау жыныстары Жер қыртысын құраушы минералдық бір тектес заттарды тау жынысы деп атайды. Жердің сыртқы қыртыс қабаттары көбінесе қатты тастардан тұрады. Сол себепті тау жыныстарын арнайы түсінікпен атағанда тастар деуге болады. Тастардың жер бетіне шыққан айқын күрделі түрлері тауларда кездеседі. Тау жыныстары деген сөздің өзі сол тастардың тауда кездесу түсінігінен шыққан. Петрография тау жыныстарын зерттеуші ғылым болып табылады.
#3 слайд
Тау жыныстары
Магмалық Шөгінді Метаморфті
3 слайд
Тау жыныстары Магмалық Шөгінді Метаморфті
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
Бір минералды Бірнеше минералды
Мрамор,әктас,
кварцит
Мономинералды Полиминералды
Гранит,базальт,
гнейс
5 слайд
Бір минералды Бірнеше минералды Мрамор,әктас, кварцит Мономинералды Полиминералды Гранит,базальт, гнейс
#6 слайд
Тау жыныстары
Магмалық Шөгінді Метаморфты
Механикалық
(кесекті)
Химиялық
Органикалық
Интрузивтік
(тереңдік)
Эффузивтік
(төгілмелі)
6 слайд
Тау жыныстары Магмалық Шөгінді Метаморфты Механикалық (кесекті) Химиялық Органикалық Интрузивтік (тереңдік) Эффузивтік (төгілмелі)
#7 слайд
Магмалық тау жыныстары
Интрузивтік тау жыныстары
•Гранит
•Сиенит
•Габбро
Эффузивтік тау жыныстары
•Андезит
•Обсидиан
(вулкандық әйнек)
•Базальт
•Вулкандық
туф
7 слайд
Магмалық тау жыныстары Интрузивтік тау жыныстары •Гранит •Сиенит •Габбро Эффузивтік тау жыныстары •Андезит •Обсидиан (вулкандық әйнек) •Базальт •Вулкандық туф
#8 слайд
Шөгінді тау жыныстары
Шөгінді тау жыныстары — құрлықта немесе су бассейндерінде
шөгетін материалдан пайда болатын тау жыныстары. Материалдың
бөлшегі, салмағы, үлкендігі оның сортталу дәрежесімен сипатталады
және қабатты болады, жануарлар мен өсімдіктердің қалдықтары
кездеседі. Шығу жағынан химиялық (гипс, тас тұзы, оолитті ізбестас
және басқалары), органогендік (қараңыз), жануарлар мен
өсімдіктердің өмір сүруінің салдарынан пайда болады (маржандық
және қабыршақтық ізбестас, шымтезек, тас көмір) және кесек шөгінді
тау жыныстарына бөлінеді.
8 слайд
Шөгінді тау жыныстары Шөгінді тау жыныстары — құрлықта немесе су бассейндерінде шөгетін материалдан пайда болатын тау жыныстары. Материалдың бөлшегі, салмағы, үлкендігі оның сортталу дәрежесімен сипатталады және қабатты болады, жануарлар мен өсімдіктердің қалдықтары кездеседі. Шығу жағынан химиялық (гипс, тас тұзы, оолитті ізбестас және басқалары), органогендік (қараңыз), жануарлар мен өсімдіктердің өмір сүруінің салдарынан пайда болады (маржандық және қабыршақтық ізбестас, шымтезек, тас көмір) және кесек шөгінді тау жыныстарына бөлінеді.
#9 слайд
Бейорганикалық Органикалық
Кесекті
құм , саз, лай
Химиялық
Гипс
Ас тұзы
Көмір, әктас,
бор, ұлутас
9 слайд
Бейорганикалық Органикалық Кесекті құм , саз, лай Химиялық Гипс Ас тұзы Көмір, әктас, бор, ұлутас
#10 слайд
Әктас
Тас тұзы
Құмтас
Ас тұзы
Шөгінді тау жыныстары
10 слайд
Әктас Тас тұзы Құмтас Ас тұзы Шөгінді тау жыныстары
#11 слайд
Метаморфтық тау жыныстары (грек. metamorpho –
өзгеру), метаморфизм әсерінен пайда болады. Егер
метаморфизмде бастапқы тау жыныстарының
химиялық құрамы өзгеріске ұшырамаса, онда
қалыптасқан Метаморфтық тау жыныстарын
метаморфиттер, ал өзгеріске түскендерін
метасоматиттер деп атайды.
мрамор
кварцит
Сазды сланец
гнейс
Метаморфты тау жыныстары
11 слайд
Метаморфтық тау жыныстары (грек. metamorpho – өзгеру), метаморфизм әсерінен пайда болады. Егер метаморфизмде бастапқы тау жыныстарының химиялық құрамы өзгеріске ұшырамаса, онда қалыптасқан Метаморфтық тау жыныстарын метаморфиттер, ал өзгеріске түскендерін метасоматиттер деп атайды. мрамор кварцит Сазды сланец гнейс Метаморфты тау жыныстары
#12 слайд
Мрамор
ГнейсЯшма
Сазды
сланец
Метаморфты тау жыныстары
12 слайд
Мрамор ГнейсЯшма Сазды сланец Метаморфты тау жыныстары
#13 слайд
Құрылыс
Тау жыныстармен мен минералдарды қолдану
салалары
Өнеркәсіп
13 слайд
Құрылыс Тау жыныстармен мен минералдарды қолдану салалары Өнеркәсіп
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
1-тапсырма
Берілген тау жыныстарын кестеге жіктеп жазыңыз.
Гранит,базальт, құм, мәрмәр, алмас, пемза, саз, гипс, гнейс, кварц, қиыршық тастар, кварцит, қойтас, әктас, малта тас, бор.
Тәжірибе
Магмалық Метаморфтық Шөгінді
Дескриптор
тау жыныстарын магмалық түріне жіктеп жазады;
тау жыныстарын метаморфтық түріне жіктеп жазады;
тау жыныстарын шөгінді түріне жіктеп жазады;
15 слайд
1-тапсырма Берілген тау жыныстарын кестеге жіктеп жазыңыз. Гранит,базальт, құм, мәрмәр, алмас, пемза, саз, гипс, гнейс, кварц, қиыршық тастар, кварцит, қойтас, әктас, малта тас, бор. Тәжірибе Магмалық Метаморфтық Шөгінді Дескриптор тау жыныстарын магмалық түріне жіктеп жазады; тау жыныстарын метаморфтық түріне жіктеп жазады; тау жыныстарын шөгінді түріне жіктеп жазады;
#16 слайд
2-тапсырма
Берілген тірек сөздердің анықтамасын анықтап төмендегі сандарға әріппен жаз.
1.Интрузивті
2.Эффузивті
3.Хемогендік
А.Химиялық шөгінділер суқоймаларындағы судың
булануы кезінде тұздардың түсуі нәтижесінде пайда
болады
В.Магма жердің беткі қабаттарына жетпей,жер
қойнауында қатып қалады.
С.Магма жердің беткі қабатына жеткен жағдайда
қалыптасады.
1.
2.
3.
Дескриптор
Интрузивті тау жынысының анықтамасын жазды.
Эффузивті тау жынысының анықтамасын жазды.
Хемогендік тау жыныстарын анықтамасын жазды.
16 слайд
2-тапсырма Берілген тірек сөздердің анықтамасын анықтап төмендегі сандарға әріппен жаз. 1.Интрузивті 2.Эффузивті 3.Хемогендік А.Химиялық шөгінділер суқоймаларындағы судың булануы кезінде тұздардың түсуі нәтижесінде пайда болады В.Магма жердің беткі қабаттарына жетпей,жер қойнауында қатып қалады. С.Магма жердің беткі қабатына жеткен жағдайда қалыптасады. 1. 2. 3. Дескриптор Интрузивті тау жынысының анықтамасын жазды. Эффузивті тау жынысының анықтамасын жазды. Хемогендік тау жыныстарын анықтамасын жазды.
шағым қалдыра аласыз













