1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
"Туғаннан кейінгі асқынулардың алдын алу"

#1 слайд
Талдықорған агро - техникалық колледжі
Туғаннан кейінгі асқынулардың алдың алу
1 слайд
Талдықорған агро - техникалық колледжі Туғаннан кейінгі асқынулардың алдың алу
#2 слайд
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі : Ғылыми әдебиетке сүйенетін болсақ барлық індетті және
жұқпалы емес аурулардан келетін зияннан бедеуліктен және сүт безінің ауруларынан
келетін экономикалық шығын 2-3 есе жоғары екені туралы айтылады.
Жұмысымыздың мақсаты . Осы жұмыстың басты мақсаты организмде және жыныс
мүшелерінде туғаннан кейінгі инволюция кезінде болатын физиологиялық
үрдістерді зерттеу, осының негізінде сиырлар төлдегеннен кейін жыныс мүшелерінің
қызметін қайта қалпына келтіруге қатысты тиімді әдістер ойластыру.
Осы мәселені шешу үшін келесі міндеттер қойылған .
Шаруашылық жағдайында сиырдың жыныстық мүшелерінің инволюциясының
ұзақтығы және клиникалық көрінісін зерттеу.
Сиыр төлдегеннен кейін жыныстық мүшелерінің инволюциясы мерзіміне кейбір
фармакологиялық заттардың әсерін сынау.
Сиырлардың жыныстық мүшелерінің туғаннан кейінгі патологияларының алдын алу
шараларын ойластырып, өндіріске ұсыну.
2 слайд
Кіріспе Тақырыптың өзектілігі : Ғылыми әдебиетке сүйенетін болсақ барлық індетті және жұқпалы емес аурулардан келетін зияннан бедеуліктен және сүт безінің ауруларынан келетін экономикалық шығын 2-3 есе жоғары екені туралы айтылады. Жұмысымыздың мақсаты . Осы жұмыстың басты мақсаты организмде және жыныс мүшелерінде туғаннан кейінгі инволюция кезінде болатын физиологиялық үрдістерді зерттеу, осының негізінде сиырлар төлдегеннен кейін жыныс мүшелерінің қызметін қайта қалпына келтіруге қатысты тиімді әдістер ойластыру. Осы мәселені шешу үшін келесі міндеттер қойылған . Шаруашылық жағдайында сиырдың жыныстық мүшелерінің инволюциясының ұзақтығы және клиникалық көрінісін зерттеу. Сиыр төлдегеннен кейін жыныстық мүшелерінің инволюциясы мерзіміне кейбір фармакологиялық заттардың әсерін сынау. Сиырлардың жыныстық мүшелерінің туғаннан кейінгі патологияларының алдын алу шараларын ойластырып, өндіріске ұсыну.
#3 слайд
Зерттеу материалдары және әдістері
Шаруашылықта малды іріңді-катаральды эндометритке
тексеру үшін анамнезден алынған мәліметтерге сүйене
отырып, клиникалық және кейбір жағдайларда
лабораториялық зерттеулердің қорытындысына байланысты
ауруды балап емдеу үшін алдын алу шараларын
ұйымдастырдық.
Арнайы зерттеулер
Сыртқы пішінін зерттеу
Қынап айнасы арқылы зерттеу
Тік ішек арқылы зерттеу
3 слайд
Зерттеу материалдары және әдістері Шаруашылықта малды іріңді-катаральды эндометритке тексеру үшін анамнезден алынған мәліметтерге сүйене отырып, клиникалық және кейбір жағдайларда лабораториялық зерттеулердің қорытындысына байланысты ауруды балап емдеу үшін алдын алу шараларын ұйымдастырдық. Арнайы зерттеулер Сыртқы пішінін зерттеу Қынап айнасы арқылы зерттеу Тік ішек арқылы зерттеу
#4 слайд
Зерттеу нәтижелері және оны талдау
Өндірістік тәжірибе кезінде біз шаруашылықтағы
аналық мал басының туғаннан кейінгі кезеңіндегі
ауруларын анықтау үшін осы шаруашылық
бойынша айсайын гинекологиялық
диспансеризация өткіздік. Біздің зерттеуіміз
бойынша аналық малдың арасында кеңінен
таралған аурулардың бірі созылмалы эндометрит
болды, одан кейін іріңді-катаральды вагиниттер,
вестибулиттер, шудың түспей қалуы, жатыр
субинволюциясы жиі кездесті .
4 слайд
Зерттеу нәтижелері және оны талдау Өндірістік тәжірибе кезінде біз шаруашылықтағы аналық мал басының туғаннан кейінгі кезеңіндегі ауруларын анықтау үшін осы шаруашылық бойынша айсайын гинекологиялық диспансеризация өткіздік. Біздің зерттеуіміз бойынша аналық малдың арасында кеңінен таралған аурулардың бірі созылмалы эндометрит болды, одан кейін іріңді-катаральды вагиниттер, вестибулиттер, шудың түспей қалуы, жатыр субинволюциясы жиі кездесті .
#5 слайд
Шаруашылықтағы кездескен аналық малдың бедеулігі
Реттік № Бедеулік түрлері Ауруға шалдыққан
мал түрі Пайыздық көрсеткіштері
1
Алиментарлық бедеулік 45 34,45
2
Туа біткен - -
3
Кәріліктен болған бедеулік 5 3,8
4
Симптомдық бедеулік 67 51,14
5
Климаттық бедеулік 4 3,06
6
Қолдан жасалған бедеулік 10 7,6
7
Барлығы 131 100
5 слайд
Шаруашылықтағы кездескен аналық малдың бедеулігі Реттік № Бедеулік түрлері Ауруға шалдыққан мал түрі Пайыздық көрсеткіштері 1 Алиментарлық бедеулік 45 34,45 2 Туа біткен - - 3 Кәріліктен болған бедеулік 5 3,8 4 Симптомдық бедеулік 67 51,14 5 Климаттық бедеулік 4 3,06 6 Қолдан жасалған бедеулік 10 7,6 7 Барлығы 131 100
#6 слайд
Реттік № Аурулардың аты Ауырған мал басы Пайыздық көрсеткіші
1 Іріңді - катарльды эндометрит 25 37,31
2 Шудың түспей қалуы 17 25,37
3 Аналық бездің күлдіреуігі 10 14,9
4 Жатырдың субинволюциясы 8 11,9
5 Вестибулит және вагинит 7 10,44
Барлығы 67 100%Шаруашылықтағы ұрғашы малдың жыныс
мүшелерінің патологиялары
6 слайд
Реттік № Аурулардың аты Ауырған мал басы Пайыздық көрсеткіші 1 Іріңді - катарльды эндометрит 25 37,31 2 Шудың түспей қалуы 17 25,37 3 Аналық бездің күлдіреуігі 10 14,9 4 Жатырдың субинволюциясы 8 11,9 5 Вестибулит және вагинит 7 10,44 Барлығы 67 100%Шаруашылықтағы ұрғашы малдың жыныс мүшелерінің патологиялары
#7 слайд
•
№ 2 кестеде көрсетілген 67 бас ауруға шалдыққан
малдардың ішінде 37,31% іріңді-катаральды
эндометритпен ауырған, 25,37% шудың түспей қалуына
шалдыққан, 14,9 - 15% жыныс бездерінің қабынуына
шалдыққан, ал 10-15% вагинит, вестибулит ауруларымен
ауырған.
•
Біздің ойымызша жатырдың іріңді-катаральды эндометрит
ауруларының жиі кездесуі өз уақтысында балау қойылмай,
дұрыс емделмегеннен деп есептейміз. Сонымен қатар
аурудың асқынуларынан да болады. Жыныс мүшелерінің
патологияларының ішінде 25,37% шудың түспей қалуы, ол
біздің ойымызша малды дұрыс бағып кұтпегендіктен,
моционның болмауынан, жем-шөптің сапасыздығына және
патологиялық туудан деп есептейміз.
7 слайд
• № 2 кестеде көрсетілген 67 бас ауруға шалдыққан малдардың ішінде 37,31% іріңді-катаральды эндометритпен ауырған, 25,37% шудың түспей қалуына шалдыққан, 14,9 - 15% жыныс бездерінің қабынуына шалдыққан, ал 10-15% вагинит, вестибулит ауруларымен ауырған. • Біздің ойымызша жатырдың іріңді-катаральды эндометрит ауруларының жиі кездесуі өз уақтысында балау қойылмай, дұрыс емделмегеннен деп есептейміз. Сонымен қатар аурудың асқынуларынан да болады. Жыныс мүшелерінің патологияларының ішінде 25,37% шудың түспей қалуы, ол біздің ойымызша малды дұрыс бағып кұтпегендіктен, моционның болмауынан, жем-шөптің сапасыздығына және патологиялық туудан деп есептейміз.
#8 слайд
Жатырдың катаральды және іріңді-катаральды
қабынуын біз өз тәжірибемізден өткізген емдеу
әдістерін қолданып, емдеу жүргіздік.
Емдеу курсын 8-10 күн аралығында жүргіздік 2 және 6
күндері тері астына мынадай қоспаны енгіздік: 1%
новокаин ерітіндісін 100-150 мл және антибиотик
пенициллин немесе стрептомицин 500 ӘБ +окситоцин 30-
35ӘБ жылы күйінде тері астына енгіздік.
-2,5,8 күндері күре тамырына 30;60; 90 мл өз қанын алып
оған 500ӘБ пенициллин қосып бұлшық етке жібердік.
- 3; 7 күндері – стрептомицин 1 гр, пенициллин 150 мың ӘБ
тривитамин 100 мл жатыр қуысына Эсмарх кружкасы
арқылы жібердік.
8 слайд
Жатырдың катаральды және іріңді-катаральды қабынуын біз өз тәжірибемізден өткізген емдеу әдістерін қолданып, емдеу жүргіздік. Емдеу курсын 8-10 күн аралығында жүргіздік 2 және 6 күндері тері астына мынадай қоспаны енгіздік: 1% новокаин ерітіндісін 100-150 мл және антибиотик пенициллин немесе стрептомицин 500 ӘБ +окситоцин 30- 35ӘБ жылы күйінде тері астына енгіздік. -2,5,8 күндері күре тамырына 30;60; 90 мл өз қанын алып оған 500ӘБ пенициллин қосып бұлшық етке жібердік. - 3; 7 күндері – стрептомицин 1 гр, пенициллин 150 мың ӘБ тривитамин 100 мл жатыр қуысына Эсмарх кружкасы арқылы жібердік.
#9 слайд
Туғаннан кейінгі асқынулардың алдын - алу
1. Жыл бойы айына бір рет акушерлік гинекологиялық
диспансеризация өткізу керек, сиырлар бұзаулағаннан кейін бұл істі
11-12 күндері бастаған жөн.
2. Туғаннан кейінгі кезеңде ауру бастасымен тез арада емдеу істерін
жүргізу керек.
3. Шаруашылықта аналық малдың іштастауы байқалса оның себебін
дер кезінде анықтап нәтижесі бойынша іс-шаралар ұйымдастыру
қажет.
4. Шаруашылықтағы аналық және аталық мал басын бруцеллезге,
трихомонозға, кампилобактериозға тексеру қажет.
5. Бедеуліпен күресу үшін жаға бұзаулаған сиырларға тері астына 10-
15 мл өз уызын және 10% новокаин ерітіндісін аш бүйірден 10 мл
құрсақ қуысына жіберген өз нәтижесін береді.
9 слайд
Туғаннан кейінгі асқынулардың алдын - алу 1. Жыл бойы айына бір рет акушерлік гинекологиялық диспансеризация өткізу керек, сиырлар бұзаулағаннан кейін бұл істі 11-12 күндері бастаған жөн. 2. Туғаннан кейінгі кезеңде ауру бастасымен тез арада емдеу істерін жүргізу керек. 3. Шаруашылықта аналық малдың іштастауы байқалса оның себебін дер кезінде анықтап нәтижесі бойынша іс-шаралар ұйымдастыру қажет. 4. Шаруашылықтағы аналық және аталық мал басын бруцеллезге, трихомонозға, кампилобактериозға тексеру қажет. 5. Бедеуліпен күресу үшін жаға бұзаулаған сиырларға тері астына 10- 15 мл өз уызын және 10% новокаин ерітіндісін аш бүйірден 10 мл құрсақ қуысына жіберген өз нәтижесін береді.
#10 слайд
1- сурет жатырдың қабынуы 2- сурет шудың түспей қалуы
10 слайд
1- сурет жатырдың қабынуы 2- сурет шудың түспей қалуы
#11 слайд
3- сурет эндометритті емдеу. Тік ішек арқылы жатырға массаж жасалды. Эстрофан препаратын 10 мл,күніне 2 рет 5 күн қатарынан бұлшық етке жіберілді. Окситоцин 8-10 мл бұлшық етке ектік. Тері астына 10 мл тривитаминді енгіздік, 7%-дық ихтиолдың 0,5%-дық
новокаиндегі ерітіндісін 20 мл.
11 слайд
3- сурет эндометритті емдеу. Тік ішек арқылы жатырға массаж жасалды. Эстрофан препаратын 10 мл,күніне 2 рет 5 күн қатарынан бұлшық етке жіберілді. Окситоцин 8-10 мл бұлшық етке ектік. Тері астына 10 мл тривитаминді енгіздік, 7%-дық ихтиолдың 0,5%-дық новокаиндегі ерітіндісін 20 мл.
#12 слайд
Эндометрит емдеу
12 слайд
Эндометрит емдеу
#13 слайд
Қорытынды
•
1. Шаруашылықтағы жаңа төлдеген аналық сиырлардың 20% - акушерлік-
гинеологиялық ауруларға ұшырғаны анықталды. Оның ішінде 70% - жатыр
аурулары.
•
2. Бедеу қалған сиырлардың әрбір 100 басына алынатын бұзау саны 65-тен
аспайды.
•
3. Бедеуліпен күресу үшін жаға бұзаулаған сиырларға тері астына 10-15 мл өз
уызын және 10% новокаин ерітіндісін аш бүйірден 10 мл құрсақ қуысына
жіберген өз нәтижесін береді.
•
4. Шаруашылықтағы аналық мал басының буаз кезіндегі күтімін жақсартып,
моционға шығару керек.
13 слайд
Қорытынды • 1. Шаруашылықтағы жаңа төлдеген аналық сиырлардың 20% - акушерлік- гинеологиялық ауруларға ұшырғаны анықталды. Оның ішінде 70% - жатыр аурулары. • 2. Бедеу қалған сиырлардың әрбір 100 басына алынатын бұзау саны 65-тен аспайды. • 3. Бедеуліпен күресу үшін жаға бұзаулаған сиырларға тері астына 10-15 мл өз уызын және 10% новокаин ерітіндісін аш бүйірден 10 мл құрсақ қуысына жіберген өз нәтижесін береді. • 4. Шаруашылықтағы аналық мал басының буаз кезіндегі күтімін жақсартып, моционға шығару керек.
#14 слайд
Тәжірбиелік ұсыныстар
•
1. Акушерлік- Гинекологиялық аурулардың алдын алу үшін
аналық малдың бағып күтуін жақсартып моционға шығару керек.
•
2. Туғаннан кейінгі кезеңде акушерлік-гинекологиялық
диспансеризация жасап ауру малды дер кезінде емдеу керек.
•
3. Туғаннан кейінгі кезеңде акушерлік-гинекологиялық
патологияның алдын алу үшін уыз және 10% новокаин ерітіндісін
қолданғы дұрыс.
14 слайд
Тәжірбиелік ұсыныстар • 1. Акушерлік- Гинекологиялық аурулардың алдын алу үшін аналық малдың бағып күтуін жақсартып моционға шығару керек. • 2. Туғаннан кейінгі кезеңде акушерлік-гинекологиялық диспансеризация жасап ауру малды дер кезінде емдеу керек. • 3. Туғаннан кейінгі кезеңде акушерлік-гинекологиялық патологияның алдын алу үшін уыз және 10% новокаин ерітіндісін қолданғы дұрыс.
#15 слайд
Пайдаланған әдебиеттер
•
Абдрахманов Т.Ж. «Результаты акушерско- гинекологической диспансеризации продуктивного скота в
хозяйствах Акмолинской области» Сборник – Депонированные научные труды Алматы, 1995 г. 1- выпуск
•
Абдрахманов Т.Ж. «Диспансеризация коров в хозяйствах Акмолинской области » Вестник науки
Акмолинского сельхоз. Института, 1996 г №4
•
Васильева Е.А. «Клиническая биохимия сельскохозяйственных животных» Москва «Колос» 1984 г.
•
Васильев В.Т. «Факторы обусловливающие возникновение эндометритов и маститов коров» Ветеринария
1996 г стр. 34-38
•
Вегота Л «Методы бактериологического исследования слизи при эндометритах коров» Реферативный
журнал стр. 60-64
•
Гудимова Т.Е. «Болезни гениталий и маститы» Ветеринария 1986 г № 8 стр. 36-38
•
Кузмин Р.Г. «Влияние сократительной функции матки на послеродовой эндометрит у коров» Витебская
ГАВМ Ветеринария, 2000 г. №2 стр. 37-38
•
Лакин Г.Ф. «Биометрия и высшая школа» 1990 г стр. 352-354
•
Матвиец А.М. «Вопросы по лечению эндометритов» Ветеринария 1984 г № 4 стр.48-50
•
Нежданов А.Т. «Биохимический контроль зв воспромзводительной функции коров» Ветеринария 1982 № 11
стр. 40-42
15 слайд
Пайдаланған әдебиеттер • Абдрахманов Т.Ж. «Результаты акушерско- гинекологической диспансеризации продуктивного скота в хозяйствах Акмолинской области» Сборник – Депонированные научные труды Алматы, 1995 г. 1- выпуск • Абдрахманов Т.Ж. «Диспансеризация коров в хозяйствах Акмолинской области » Вестник науки Акмолинского сельхоз. Института, 1996 г №4 • Васильева Е.А. «Клиническая биохимия сельскохозяйственных животных» Москва «Колос» 1984 г. • Васильев В.Т. «Факторы обусловливающие возникновение эндометритов и маститов коров» Ветеринария 1996 г стр. 34-38 • Вегота Л «Методы бактериологического исследования слизи при эндометритах коров» Реферативный журнал стр. 60-64 • Гудимова Т.Е. «Болезни гениталий и маститы» Ветеринария 1986 г № 8 стр. 36-38 • Кузмин Р.Г. «Влияние сократительной функции матки на послеродовой эндометрит у коров» Витебская ГАВМ Ветеринария, 2000 г. №2 стр. 37-38 • Лакин Г.Ф. «Биометрия и высшая школа» 1990 г стр. 352-354 • Матвиец А.М. «Вопросы по лечению эндометритов» Ветеринария 1984 г № 4 стр.48-50 • Нежданов А.Т. «Биохимический контроль зв воспромзводительной функции коров» Ветеринария 1982 № 11 стр. 40-42

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген