Ұлттық салт-дәстүр – ұрпаққа мұра презентация слайд

#1 слайд
«Ұлттық салт-дәстүр – ұрпаққа мұра»

1 слайд

#2 слайд
Мақсаты:  Тәрбиеленушілердің қазақ халқының салт- дәстүрлері жайлы білімдерін жинақтау, білетін және үйренген ақпараттарын өзара ұштастырып,салт- дәстүрлерді құрметтеп, қадірлей білуге, мейірімділікке тәрбиелеу.

2 слайд

#3 слайд

3 слайд

#4 слайд
1.Шілдехана(салт).жаңа туған нәрестенің құрметіне жасалатын ойын-сауық, той. 2.Кіндік кесер(салт). Нәресте туған сәтте оның кіндігін әйелдер(кіндік шешесі) дайын тұрады.Кіндік кесу-мәртебелі, абыройлы іс. 3.Бесікке салу(салт). Жаңа туған баланы бесікке салу. Бесік қасиетті,киелі, құтты мүлік, сәбидің алтын ұясы болып есептеледі. 4. Қырқынан шығару(салт). Баланың туғанына қырық күн толған соң оны ыдысқа қырық қасық су құйып шомылдырады.ол сәбидің жан-жүйесінің қалыптасып дені сау болып өсуіне деген ақ тілектен шыққан. 5.Тұсау кесер(салт).Сәби қаз тұрғаннан кейін тез жүріп кетсін деген тілекпен

4 слайд

#5 слайд
1)Ат қою(ғұрып). Қазақ халқы жаңа туған сәбиге жақсы есімдер мен әйгілі адамдардың атын қойған.Сонымен бірге бала есімін беделді кісілерге қойғызып батасын алған. 2)Айдар(ғұрып). Балалардың төбе шашын ұзартып өсіріп қояды. Бұл ғұрып, ер балаға жасалады. Сәбилерге шаш орнына кекіл, тұлым да қойылады. 3)Кекіл (ғұрып). Жас балалардың шашын ұстарамен алып тастайды да маңдайына бір шөкім шаш қалдырып, оның жиегін тегістеп қиып қояды. Оны «кекіл»дейдіҒұрып— қазақтың өмір салты, өрен салты қолдану мен дәріптеуді ғұрып дейміз. Қазақ халқында қалыптасқан бірнеше ғұрыптар:

5 слайд

#6 слайд
Дәстүр -халықтың атадан балаға көшіп,жалғасын және дамып отыратын тарихи әлеуметтік, мәдени-тұрмыстық, кәсіптік, салт-сана, әдет-ғұрып,мінез-құлық,тәлім-тәрбие және рухани іс-әрекеттер көрінісі. 1)Тыштырма(дәстүр)Сәбиді бесікке салар кезде бесіктің түбегі тұратын тесіктен құрт,ірімшік, тәттілер өткізіп «тыштыма,тыштыма»деп ырым жасайды және оны «тыштырма» деп атайды. Тыштырманы әйелдер ырым етіп бөлісіп, бала-шағаларына үлестіріп береді. 2) Базарлық(дәстүр) -алыс сапарға шыққан адамдардың жақындарына (жерлес, көрші-көлем,жас балалар, сыйлас адамдарына) әкелген сыйлығы. 3) Байғазы(дәстүр)-балалардың, жастардың жаңа киім үшін берілетін ақшалай,заттай сый. 4)Тілашар(дәстүр).Баласы 7 жасқа толған соң балаға жаңа киім кигізіп,оқу жабдықтарын дайындап, шағын той өткізеді. Мұны «тілашар»тойы деп атайды.

6 слайд

#7 слайд
«Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар» 1. Ұяда............., ұшқанда ................... (Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің.) 2. Ата............, бала ..................... . (Ата- бәйтерек, бала жапырақ.) 3. Ер......... , ез .................. . (Ер бір өледі, ез мың өледі. 4. Өле ................. , бөле ................... (Өле жегенше , бөле же.) 5. Таяқ ............... , сөз ................ (Таяқ еттен өтеді, сөз сүйектен өтеді.) 6. Мал .............. , жер ................... (Мал баққандікі, жер жыртқандікі. ) 7. Тентектің ақылы ................... (Тентектің ақылы түстен кейін кіреді. 8. .................. сүйіндіреді, .................. күйіндіреді. (Жақсы сөз сүйіндіреді, жаман сөз күйіндіреді.) 9. Мысық................., тышқан.................... (Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.

7 слайд

#8 слайд
Ата-бабамыздан келе жатқан салт-дәстүрімізді үйреніп, халқымыздың рухани байлығын бойымызға сіңіру, ұлтымыздың дәстүрлерінен үлгі алуымыз қажет. «Өткенді білмей келешекті білу мүмкін емес. Бұрынғының парқын білгендер ғана бүгінгінің нарқын ұғады» - деген болатын атақты жазушы Ғ. Мүсірепов. Жаңбыр менен жер көгерер Батаменен ел көгерер, - дегендей үлкендердің, ұлағатты адамдардың берген батасы тарихта ұрпақтан-ұрпаққа үлгі болған. « Менің сабақтан кейінгі әсерім» кестесін толтыр. Қандай ой пайда болды? Не сезіндім? Не ұнады?

8 слайд