Ядродағы байланыс энергиясы

#1 слайд
Ядродағы нуклондардың
байланыс энергиясы
11 сынып
1 слайд
Ядродағы нуклондардың байланыс энергиясы 11 сынып
#2 слайд
Жаңа тақырыпты
меңгеру сабағы
т
и
п
І
Тыңдап түсіну, тірек
сызба, деңгейлік,
сұрақ – жауап
жұмысы
ә
д
і
с
і
Жеке,
ұжымдық
ф
о
р
м
а
с
ы
С А Б А Қ Т Ы Ң
2 слайд
Жаңа тақырыпты меңгеру сабағы т и п І Тыңдап түсіну, тірек сызба, деңгейлік, сұрақ – жауап жұмысы ә д і с і Жеке, ұжымдық ф о р м а с ы С А Б А Қ Т Ы Ң
#3 слайд
Ядролық
күштер
Күшті
әрекет-
тесу
күштері
Қысқа
әрекетті
күштер
Зарядқа
тәуелсіз
Қанық-
қыш
күштер
Кулондық
күштер
қатарына
жатпайды
3 слайд
Ядролық күштер Күшті әрекет- тесу күштері Қысқа әрекетті күштер Зарядқа тәуелсіз Қанық- қыш күштер Кулондық күштер қатарына жатпайды
#4 слайд
Бөлшектер, химиялық
элементтер
Тыныштық
массасы
Тыныштық
энергиясы Химиялық элементтер
Тыныштық
массасы
Тыныштық
энергиясы
м.а.б МэВ м.а.б ГэВ
Электрон
о
е
-1
0,005486 0,510999 Азот
13
N
7
13,00574
Протон
1
р
1
1,0072765 938,27231 Азот
14
N
7
14,00307
Нейтрон
1
n
0
1,0086649 939,56563 Азот
15
N
7
15,00011
Сутегі
1
Н
1
1,007825 938,78326 Көміртек
11
С
6
11,01143
Сутегі
2
Н
1
2,014102 1876,1246 Көміртек
12
С
6
12 11,177932
Сутегі
3
Н
1
3,016062 2809,4446 Көміртек
13
С
6
13,00335 12,112550
Гелий
4
Не
2
4,002603 3728,4020 Көміртек
14
С
6
14,00324
Гелий
3
Не
2
3,016042 2809,4260 Фтор
19
F
9
18,9984
Литий
6
Li
3
6,01513 Неон
20
Ne
10
19,99244
Литий
7
Li
3
7,01601 Натрий
23
Na
11
22,98977
Бериллий
7
Be
4
7,01693 Натрий
24
Na
11
23,99097
Бериллий
8
Be
4
8,00531 Магний
24
Mg
12
23,98504
Бериллий
9
Be
4
9,01219 Алюминий
27
Al
13
26.98146
Бор
9
B
5
9,01354 Уран
234
U
92
234,039651
Бор
10
B
5
10,01294 Уран
235
U
92
235,04418 21,824232
Бор
11
B
5
11,00930 Уран
238
U
92
238,05113 22,174328
Оттек
15
O
8
15,00307 Нептуний
239
Np
93
239,05320 22,267670
Оттек
16
O
8
15,9949194 Плутоний
239
Pu
94
239,05242 22,267597
Оттек
17
O
8
16,999134
Оттек
18
O
8
17,99915983
Кейбір бөлшектер мен элементтердің
бейтарап атомдарының тыныштық массалары мен энергиялары берілген
4 слайд
Бөлшектер, химиялық элементтер Тыныштық массасы Тыныштық энергиясы Химиялық элементтер Тыныштық массасы Тыныштық энергиясы м.а.б МэВ м.а.б ГэВ Электрон о е -1 0,005486 0,510999 Азот 13 N 7 13,00574 Протон 1 р 1 1,0072765 938,27231 Азот 14 N 7 14,00307 Нейтрон 1 n 0 1,0086649 939,56563 Азот 15 N 7 15,00011 Сутегі 1 Н 1 1,007825 938,78326 Көміртек 11 С 6 11,01143 Сутегі 2 Н 1 2,014102 1876,1246 Көміртек 12 С 6 12 11,177932 Сутегі 3 Н 1 3,016062 2809,4446 Көміртек 13 С 6 13,00335 12,112550 Гелий 4 Не 2 4,002603 3728,4020 Көміртек 14 С 6 14,00324 Гелий 3 Не 2 3,016042 2809,4260 Фтор 19 F 9 18,9984 Литий 6 Li 3 6,01513 Неон 20 Ne 10 19,99244 Литий 7 Li 3 7,01601 Натрий 23 Na 11 22,98977 Бериллий 7 Be 4 7,01693 Натрий 24 Na 11 23,99097 Бериллий 8 Be 4 8,00531 Магний 24 Mg 12 23,98504 Бериллий 9 Be 4 9,01219 Алюминий 27 Al 13 26.98146 Бор 9 B 5 9,01354 Уран 234 U 92 234,039651 Бор 10 B 5 10,01294 Уран 235 U 92 235,04418 21,824232 Бор 11 B 5 11,00930 Уран 238 U 92 238,05113 22,174328 Оттек 15 O 8 15,00307 Нептуний 239 Np 93 239,05320 22,267670 Оттек 16 O 8 15,9949194 Плутоний 239 Pu 94 239,05242 22,267597 Оттек 17 O 8 16,999134 Оттек 18 O 8 17,99915983 Кейбір бөлшектер мен элементтердің бейтарап атомдарының тыныштық массалары мен энергиялары берілген
#5 слайд
Ядродағы протондардың
немесе нейтрондардың саны
мына сандарға тең болса
2,8,20,24,50,82,126
онда оларды қосарланған
киелі санды ядро деп атайды
және олардың ядролары аса
тұрақты болып келеді.
Ал, егер протондардың да,
нейтрондардың да сандары
киелі сандарға тең болса
онда олар
киелі сандар,
ядролары тұрақты
болады.
Табиғатта ондай бес
ядро бар:
2
He
4
,
8
O
16
,
20
Ca
40
,
24
Cr
48
,
82
Pb
208
5 слайд
Ядродағы протондардың немесе нейтрондардың саны мына сандарға тең болса 2,8,20,24,50,82,126 онда оларды қосарланған киелі санды ядро деп атайды және олардың ядролары аса тұрақты болып келеді. Ал, егер протондардың да, нейтрондардың да сандары киелі сандарға тең болса онда олар киелі сандар, ядролары тұрақты болады. Табиғатта ондай бес ядро бар: 2 He 4 , 8 O 16 , 20 Ca 40 , 24 Cr 48 , 82 Pb 208
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
1. Ядродағы нуклондарды ыдырап
кетуден сақтап, берік байланысын
қамтамасыз ететін күштер
А)Гравитациялық
күштер
В)Ядролық
күштер
С)Магниттік
күштер
7 слайд
1. Ядродағы нуклондарды ыдырап кетуден сақтап, берік байланысын қамтамасыз ететін күштер А)Гравитациялық күштер В)Ядролық күштер С)Магниттік күштер
#8 слайд
2. Массалар ақауын
есептейтін формула
А) ΔM=Z*m
p
+ N*m
n
–M
я
В) ΔM=Z(m
p
-m
n
) –M
я
С)ΔM=(А-Z)*(m
p
+ m
n
) –M
я
8 слайд
2. Массалар ақауын есептейтін формула А) ΔM=Z*m p + N*m n –M я В) ΔM=Z(m p -m n ) –M я С)ΔM=(А-Z)*(m p + m n ) –M я
#9 слайд
А) Е
б
= ΔM*c
2
С) Е=hν
В) Е
м.б
= Е
б
/А
3. Байланыс
энергиясының
формуласы
9 слайд
А) Е б = ΔM*c 2 С) Е=hν В) Е м.б = Е б /А 3. Байланыс энергиясының формуласы
#10 слайд
Деңгейлік тапсырма
Деңгейі Тапсырмасы
І
Натрий
11Na
23
ядросының құрамы қандай?
ІІ
Оттек
8
О
16
ядросының байланыс
энергиясын табыңдар.
ІІІ
Магний
12
Мg
24
ядросының меншікті
байланыс энергиясын табыңдар.
10 слайд
Деңгейлік тапсырма Деңгейі Тапсырмасы І Натрий 11Na 23 ядросының құрамы қандай? ІІ Оттек 8 О 16 ядросының байланыс энергиясын табыңдар. ІІІ Магний 12 Мg 24 ядросының меншікті байланыс энергиясын табыңдар.
#11 слайд
“Ой – сергіту” кезеңі
Мақал – мәтелдерді
жалғастыру
11 слайд
“Ой – сергіту” кезеңі Мақал – мәтелдерді жалғастыру
#12 слайд
1.Білекті бірді жығар,
білімді мыңды жығар
2.Бір кісі қазған құдықтан
мың кісі су ішер
3.Еңбек түбі –
береке
4.Бірлік жоқ жерде -
тірлік жоқ
5.Білім инемен
құдық қазғандай
12 слайд
1.Білекті бірді жығар, білімді мыңды жығар 2.Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішер 3.Еңбек түбі – береке 4.Бірлік жоқ жерде - тірлік жоқ 5.Білім инемен құдық қазғандай
#13 слайд
«Шапшаңдық » сайысы
А
(Массалық
сан)
Е
б
(Байланыс
энергиясы)
Е
м.б
(Меншікті байланыс
энергиясы
13 ? 7,47 МэВ/нуклон
2 2,23 МэВ ?
? 1801,6 МэВ 7,57 МэВ/нуклон
13 слайд
«Шапшаңдық » сайысы А (Массалық сан) Е б (Байланыс энергиясы) Е м.б (Меншікті байланыс энергиясы 13 ? 7,47 МэВ/нуклон 2 2,23 МэВ ? ? 1801,6 МэВ 7,57 МэВ/нуклон
#14 слайд
“Физикалық тілде”
1.Резерфорд тәжірибелерінен тікелей атомның ...
моделі келіп шығады.
2.Центрінде массасы түгелдей жинақталған ... зарядталған атом ядросы орналасқан.
3.Ядроны айнала, белгілі орбиталармен ...
қозғалып жүреді.
4.Электрондардың мұндай қозғалысы ядро тарапынан болатын ... күштің әсерінен
туады.
5.Протондар мен нейтрондарды жалпы түрде ...
деп атауға келісілген.
6.Протон – бұл заряды оң және модулі бойынша ...
зарядына тең бөлшек.
7.Электрон – бұл заряды теріс және модулі бойынша элементарлық ... Кл
зарядқа, ал массасы
... кг – ға тең бөлшек.
планетарлық
оң
нуклондар
электрондар
ядролық
электронның
е=1,6*10
-19
m
е
= 9,1*10
-31
14 слайд
“Физикалық тілде” 1.Резерфорд тәжірибелерінен тікелей атомның ... моделі келіп шығады. 2.Центрінде массасы түгелдей жинақталған ... зарядталған атом ядросы орналасқан. 3.Ядроны айнала, белгілі орбиталармен ... қозғалып жүреді. 4.Электрондардың мұндай қозғалысы ядро тарапынан болатын ... күштің әсерінен туады. 5.Протондар мен нейтрондарды жалпы түрде ... деп атауға келісілген. 6.Протон – бұл заряды оң және модулі бойынша ... зарядына тең бөлшек. 7.Электрон – бұл заряды теріс және модулі бойынша элементарлық ... Кл зарядқа, ал массасы ... кг – ға тең бөлшек. планетарлық оң нуклондар электрондар ядролық электронның е=1,6*10 -19 m е = 9,1*10 -31
шағым қалдыра аласыз


