#1 слайд
«Артықшылы ғы неде?» «Ашық және тұйық қанайналым жүйесі»

1 слайд

#2 слайд
«Ой қозғау» әдісі «Жүректің жиырылу ұғымын» сипаттау. Жүректің жиырылуы: • Алдымен 2 жүрекше – 0,1 секунд • Содан соң 2 қарынша – 0,3 секунд • Жалпы жиырылу – 0,4 секунд • Жалпы босаңсу – 0,4 секунд • Толық жиырылып, босаңсуы – 0,8 секунд • Жүректе жүрекшелер жиырылған кезде қанды кері жібермейді: Жақтаулы қақпақшалар • Жүректің Сол жақ бөлігі: Қосжақтаулы қақпақша (2) • Жүректің Оң жақ бөлігі: Үшжақтаулы қақпақша (3) • Қарыншалар мен олардан басталатын қан тамырларының арасында болады: Жарты ай тәрізді қақпақшалар

2 слайд

#3 слайд
«Қызықты деректер» Жүрек "фитнесі" - тұрақты жаттығулардың нәтижесі: Тұрақты аэробты жаттығулар жүрек соғу жиілігін төмендетіп, жүрек бұлшықетінің көлемін арттырады. Жақсы жаттыққан спортшылардың жүрек соғу жиілігі демалыс кезінде минутына 40-50 соққыға дейін төмен болуы мүмкін. Жүгіру - жүректің ең жақсы досы: Жеңіл және орташа қарқынмен жүгіру жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін 30%-ға дейін төмендетеді. Күнделікті 30 минут жүгіру қан айналымын жақсартып, холестерин деңгейін төмендетуге көмектеседі.

3 слайд

#4 слайд
Зертханалық жұмыс№7 «Дене жаттығуларының жүрек жұмысына әсерін зерттеу» 8.1.3.11- дене жаттығуларының жүрек жұмысына әсерін зерттеу;

4 слайд

#5 слайд
Құндылық: «жасампаздық және жаңашылдық» Теориялық білім: дене жаттығулары ның жүрек жұмысына әсерін сипаттайды; Практикал ық дағдылар: дене жаттығулар ының жүрек жұмысына әсерін зерттейді; Функционалд ық сауаттылық: қантамыр дене жаттығуларын ың жүрек жұмысына әсерін түсіндіреді;

5 слайд

#6 слайд
Дәйек сөз немесе цитата: "Дене жаттығулары – жүрек денсаулығының басты кілті, себебі олар жүрек бұлшық етін күшейтіп, қан айналымын жақсартады." – Американдық жүрек қауымдастығы (AHA)

6 слайд

#7 слайд
«Бейнетүсіндіру» әдісі. Жаттығу түрі Жүрекке әсері Жүрек соғу жиілігінің өзгерісі Аэробты жаттығулар Қан айналымын жақсартады, жүрек бұлшықетінің күші артады. Жүрек соғу жиілігі артады, бірақ жаттығулар тұрақты түрде жасалса, демалыс кезінде төмендейді. Күштік жаттығулар Жүрекке жүктеме артып, қысқа мерзімді қысым көтерілуі мүмкін. Жүрек соғу жиілігі жаттығу кезінде жылдам көтеріледі, бірақ аз уақыт ішінде қалпына келеді. Йога және медитация Жүрекке стресс төмендейді, тыныштық күйіне көшу жеңілдейді. Жүрек соғу жиілігі төмендейді, тыныс алу бірқалыпты болады. Жүгіру (орташа қарқын) Жүрек бұлшықеті күшейіп, оттегімен қамтамасыз ету жақсарады. Жүрек соғу жиілігі артады, бірақ дене бейімделгеннен кейін біртіндеп тұрақтанады. Интервалды жаттығулар Жүрек-қан тамырлар жүйесін оңтайландырады, жоғары қарқынды жүктемеге төзімділік арттырады. Жүрек соғу жиілігі жаттығу барысында күрт көтеріледі, демалу кезінде төмендейді. Жаяу серуендеу Қан айналымын қалыпқа келтіреді, жүрекке жеңіл жүктеме береді. Жүрек соғу жиілігі сәл артады, ұзақ серуеннен кейін тұрақталады.

7 слайд

#8 слайд
«Кинометафора» әдісі. https:// drive.google.com /file/d/1YuKyBCW KJ4mRx7SZprsM XV2NB5_5twwu/ view?usp=drive_ link https:// drive.google.com /file/d/1EkMXWfF LJLVDXcytCQpSL _CK8Df5s7Lw/vie w?usp=drive_lin k

8 слайд

#9 слайд
№7 з е р т х а н а л ы қ ж ұ м ы с «Денешынықтыру жаттығуларының жүрек жұмысына әсерін зерттеу» Жұмыс мақсаты: жүрек жиырылуының жиілігі мен дене жүктемесінің арасындағы өзара байланысты анықтау. Құрал-жабдықтар: оқулық, секундомер немесе секундтық тілі бар сағат. Жұмыс барысы 1. Тамыр соғуының теориялық негіздемесі және оны өлшеу әдістемесімен танысу. Пульс (лат. пульсус – соғу, соққы) –жүректің сол жақ қарыншасының жиырылуына байланысты артерия қабырғасының ырғақтық тербелісі. Жүрек жиырылғанда қан жоғары қысыммен, күшпен ұлғаятын қолқаға айдалады. Қолқа қабырғасы тербеле бастайды. Сосын тербеліс артерия қабырғасы бойынша тез таралады. Бұл тербеліс тамырдың соғуы деп аталады. Білезіктің іш жағына, мойынды екі жағынан, самайды саусақпен басып, тамырдың соғуын анықтауға болады. Тамырдың соғуы арқылы 1 минуттағы жүректің жиырылу санын анықтауға болады. 2. Отырып, өздеріңнен тамырдың соғуын табыңдар. 1 минуттағы жүректің жиырылу санын санаңдар. 3. Тұрыңдар және 1–2 минуттан кейін тұрған кездегі тамырдың соғуын есептеңдер. 4. 20 рет отырып, тұрыңдар. Сосын тамырдың соғуын санаңдар. Кестені дәптерге сызып алып, барлық алған деректеріңді жазыңдар.

9 слайд

#10 слайд
№7 з е р т х а н а л ы қ ж ұ м ы с «Денешынықтыру жаттығуларының жүрек жұмысына әсерін зерттеу» 1 минуттағы тамырдың соғу саны           Тыныш күйде Отырған кезде:     Тұрған кезде: 20 рет отырып, тұрғаннан кейін                   53-сурет. Жүрек соғысын әдетте білек арқылы анықтайды. Қорытынды нәтижесін кестеге толтырыңдар. Жүректің жиырылу санының неліктен өзгергенін түсіндіріңдер.   Дескриптор: - зертханалық жұмыстың тақырыбын және мақсатын жазады – 2 балл; - денешынықтыру жаттығуларының жүрек жұмысына әсерін зерттейді – 2 балл; - тамыр соғуының теориялық негіздемесі және оны өлшеу әдістемесімен танысады – 2 балл; - қалыпты жағдайда тамыр соғуы мен 20-рет отырып тұрудағы жүректің соғуын санайды – 2 балл; - зертханалық жұмыстың қорытынды нәтижелерін кестеге жазады – 2 балл;  

10 слайд

#11 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР "Дене жаттығуларының жүрек жұмысына әсері" Тапсырма 1: Теорияны түсіну Сұрақ: Аэробты жаттығулардың жүрек жұмысына қалай әсер ететінін сипаттаңыз. Күштік жаттығулар кезінде жүрек соғу жиілігі қалай өзгереді? Неліктен тұрақты жаттығулар жүрек ауруларының алдын алады?

11 слайд

#12 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР Жауаптар: 1.Аэробты жаттығулар жүрек бұлшықетін күшейтеді, қан айналымын жақсартады, жүрек соғу жиілігін демалыс кезінде төмендетеді. 2.Күштік жаттығулар кезінде жүрек соғу жиілігі күрт артады, бірақ жаттығу аяқталған соң тез қалпына келеді. 3.Тұрақты жаттығулар қан қысымын төмендетіп, холестерин деңгейін реттеп, жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін азайтады.

12 слайд

#13 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР Мәліметтер: Төмендегі жүрек соғу жиілігінің өзгеріс кестесіне назар аударыңыз. Кестедегі мәліметтерді пайдаланып, сұрақтарға жауап беріңіз. Сұрақтар: 1.Қай жаттығу түрі жүрекке ең аз жүктеме береді? 2.Қалпына келу уақыты ең ұзақ қай жаттығуда байқалады? 3.Жаттығу кезіндегі ең жоғары жүрек соғу жиілігі қай жаттығуда тіркелген? Жаттығу түріБастапқы ЖСЖ (мин)Жаттығу кезіндегі ЖСЖ (мин) Қалпына келу уақыты (мин) Аэробты жаттығулар70 140 3 Күштік жаттығулар75 160 5 Жаяу жүру 68 90 2

13 слайд

#14 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР Жауаптар: 1.Жаяу жүру жүрекке ең аз жүктеме береді (ЖСЖ: 68 бастапқы, 90 жаттығу кезінде). 2.Қалпына келу уақыты ең ұзақ - күштік жаттығулар (5 минут). 3.Жаттығу кезіндегі ең жоғары ЖСЖ - күштік жаттығуларда (160 соққы/мин).

14 слайд

#15 слайд
Кері байланы с 1,2-«Бүгін сабақта зерттедім» 4-«Менің жеңісім» 3- «Бүгінгі сабақта маған түсіну қиынға соқты»

15 слайд

#16 слайд
Үй жұмысы §24. Жүрек- қан тамырлары жүйесінің аурулары.

16 слайд

#17 слайд
Көрнекіліктер

17 слайд

#18 слайд
LONG TERM EFFECTS There are 6 key areas of the body which experience the long term effects of exercise, these include: Cardiova scular Respirato ry Energ y Muscu lar Skele tal Fitnes s

18 слайд

#19 слайд
«Кинометафора» әдісі. •Aerobic system produces more energy •Body increases tolerance to lactic acid ENERGY •Hypertrophy of muscles •Strength of tendons increases •Strength of ligaments increases MUSCULAR

19 слайд

#20 слайд
KEYBOARD SHORTCUTSPress these keys when in present mode: B = Blur C = Confetti D = Drumroll O = Bubbles Q = Quiet U = Unveil 0-9 = Timer

20 слайд