10 сынып ЖМБ. «География» пәнінен 2 тоқсанға арналған жиынтық бағалау тапсырмалары

ІІ нұсқа

1.Суреттерде экологиялық ластанудың қандай түрлері берілгенін анықтап,сипаттап беріңіз.

а _________________________________________________________________________[1]

b__________________________________________________________________________[1]

c__________________________________________________________________________[1]

2. Геоэкологиялық зерттеудің түрлерін анықтаңыз.

Геоэкологияның салалары

1

2

3

1

2

3

1

2

3

[2]

а). Аймақтық геоэкологияға сипаттама беріңіз,мысал келтіріңіз.

1-----------------------------------------------------------------------------------------------[1]

3. Фотохимиялық туманды анықтап, атмосфераға тигізетін зардабын жазыңыз.

[4]

4. Ғаламдық жылыну мәселелерінің қоршаған ортаға әсерін сипаттаңыз.

а. Ғаламдық жылынудың пайда болу себептерін анықтаңыз

_________________________________________________________________________________________________________________________________ [1]

b. Ғаламдық жылынудың Қазақстанның климатына әсер етуін түсіндіріңіз.

__________________________________________________________________________________________________________________________________[1]

с. Қазіргі кезде «Парниктік эффект» сөзі көп қолданылуда ,ол қандай мәселелермен сипатталады

________________________________________________________________________________________________________________________________ [1]

d. Жер шарындағы Ғаламдық жылынуға ұшыраған қауіпті аймақтарға мысал келтіріңіз.

__________________________________________________________________________________________________________________________________[1]

5. Мәтінмен жұмыс

Казгидромет 2017 жылғы Қазақстан қалаларының ауа ластануы деңгейін шығарды .32 елді мекені ластанудың төменгі деңгейіне ,10 елді мекен ауа ластануы деңгейінің орташа класына және 7 елді мекен ауа ластануы деңгейінің жоғары класына жатқызылды .

Қазақстан қалаларының ауасының ластану деңгейі бойынша анықтап жазыңыз.

Ластанудың жоғары деңгейдегі қалалар-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- [1]

Ластану деңгейі орташа қалалар----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------[1]

Ластанудың төменгі деңгейіндегі қалалар-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------[1]

а). Қазақстан қалаларының ауасының ластану деңгейіне мониторинг жасаңыз.

[1]

6. Атмосферадағы озон қабатының бұзылуы мен зардаптарын зерттеп,сипаттама жасаңыз.

а.) Озон қабатының туралы мәлімет

[1]

b.) Озондық қабатын ластайтын негізгі заттарды жазыңыз

__________________________________________________________________________________________________________________________________[1]

c.) Озон қабатын қорғау және алдын алу шараларын анықтап,кестеде көрсетіңіз.

[3]

7. Қазақстанның экологиялық жағдайын деңгейі бойынша анықтап,мысал келтіріңіз.

1.------------------ -------------------------------------------------------------------------------------------[1]

2.---------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------[1]

3.--------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------[1]

4.---------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------[1]

8. Ғаламдық ауыз су тапшылығы мәселесінің себептерін анықтап, сипаттама беріңіз.

1.Жердегі ауыз су қоры______________________________________________

________________________________________________________________[1]

2.Су қорының ластануы______________________________________________

________________________________________________________________[1]

3.Су тапшылығы мәселесін шешу жолдары_____________________________

________________________________________________________________[1]

Балл қою кестесі

№	Жауап	Балл	Қосымша ақпарат
1	1-Мұхиттардың ластану экологиясы 2-Атмосфера экологиясы 3-Шөлдену экологиясы	1 1 1
2	- Геоэкологияның салаларын анықтайды.Жалпы,аумақтық, қолданбалы. - Қамтитын салаларын топтастырады.(Гидроэкология,орман экологиясы,агроэкология,рекреациялық,урбоэкология,гидрогеологиялық,өзен бассейндерінің геоэкологиясы) а ) Аймақтық геоэкология-шаруашылықта пайдаланатын нақты аумақтарда болатын процестермен құбылыстарды зерттейді.Мысалы,табиғат зоналарының геоэкологиясы.	1 1 1
3	1.Смог термині ағылшынша smog-түтін, fog-тұман немесе смог-өнеркәсіп орталықтары мен қалалардың қатты ластанған ауасы, құрамы,түтін,тұман және шаңнан тұратын аэрозоль. 2.Смог түрлері:құрғақ смог,ылғалды смог,радиациялық тұман. 3.Денсаулыққа әсері :балаларға,жасы ұлғайған адамдарға жүрек,тыныс алу жолдары ауруларымен ауыратын адамдар үшін өте қауыпты, басы ауырып ,тұмауға себеп болады,аурулар қайта қозады. 4.Алматыдағы ауаның ең жоғарғы дәрежеде ластануы 2007 жылы тіркелген. Ол жылы ауаға 185 мың тонна ауаны ластағыш заттар қосылған. Оның 161,3 мың тоннасы қаладағы автокөліктердің еншісіне тиеді.	1 1 1 1
4	а) Ғаламдық жылыну мәселесінің пайда болуы-автокөлік газдары,жылыжайдың көбейуі,өнеркәсіп санының артуы,мұздардың еруі. b.Жер бетінде орташа температураның артуы,ауа райы күрт ысып,Қызылорда облысында 70градусқа дейін жеткен,ШҚО құйын дауыл тұрған,су тасқыны орын алған. с.Парниктік газдардың түрлері:су буы,көмірқышқыл газы,метан,азот тотығы,хлорфторкөмірсутектер.Парниктік газдардың зардабы азон қабатын жұқартуда,климаттық өзгер,с тұдырады. dАрктикалық теңіздердің төмен түсуі яғни жойылу қауіпі үстінде,Антарктида мұздарының шектен тыс еруі.	1 1 1 1	Білім алушының басқа дұрыс жауаптары қабылданады
5	1.Жоғары деңгейдегі ластанған қалалар: Жезқазған,Қаратау ,Қарағанды ,Шымкент,Теміртау ,Өскемен,Глубокое кенті 2.Орташа деңгейдегі ластанған қалалар: Астана,Ақтөбе,Алматы ,Жанатас,Семей ,Риддер,Тараз,Ақтау,Балқаш,Шу 3.Төменгі деңгейдегі ластанған қалалар: Степногор,Ақсай,Арқалық,Жітіқара,Зырянов,Кентау,Лисаковск,Риддер,Қостанай,Түркістан,Орал,Көкшетау,Атырау,Петропавл,Ақсу,Қызылорда,Павлодар,Жаңаөзен,Павлодар,Талдықорған 4.Ластану деңгейінің мониторингісін жасайды	1 1 1 1
6	а )Озон қабаты 15км дан бастап 100км ға дейін жетеді,озон қабатынсыз жердегі тіршілік қазіргі біз көріп отырғандай болмайды,озон қабаты ұстап қалатын күннің ультра –күлгін сәулелері жер бетіне тікелей өтіп кететін болса онда 10 метрден асатын суларда ғана тіршілік ететін болар еді. b)құрамында хлоры бар хлодондарды пайдалануға байланысты бұзылады,хлор мен азот қосындылары,ұшақтардан шығатын газдар,вулкан газдары,атом жарылыстары,аэрозоль құтылары. c)1.1985 жылдан бастап озон қабатын қорғау мәселесі қолға алынды,озонды құртатын зиянды заттарды қадағалау жайлы келісімге келді. 2.1987 жылы 16 қыркүйекте Монреаль хаттамасы арқылы тағайындалды,1987 жылдың 16 қыркүйек озон қабатының жойылуы жөнінде халықаралық озон қабатын қорғау күні деп жариялады. 3.Вена конвенциясы-1985жыл 22 наурыз,Қазақстандағы конвенция 2001жыл,Монреаль конвенциясы.	1 1 1 1 1	Білім алушының басқа дұрыс жауаптары қабылданады
7	1.Жердегі ауыз судың әлемдік қоры өте тапшы ,барлығы 2,5 % ғана.Және оны пайдалану дұрыс жүйеге қойылмаған.2025 жылдан кейін жер бетінде ауыз су тапшылығы басты проблемаға айналады. 2.Ауыз су қорының ластануы –биологиялық ластану ,физикалық ластану ,химиялық ластану ,өнеркәсіп орындары ,тұрғын үй коммуналдық шаруашылықтар. 3.Жаңа тоспалар мен бөгеттер салу ,гидротехникалық құрылымдарды күрделі жөндеу,су шаруашылығының каналдарын қайта құру және қалпына келтіру ,жаңа милиоративтік жүйелерді салу .	1 1 1	Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Айдана 16 Желтоқсан 2023 3576 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру 10 сынып география тоқсандық жиынтық бағалау 2 тоқсан ТЖБ Тақырып бойынша 31 материал табылды 10 сынып география тоқсандық жиынтық бағалау 2 тоқсан ТЖБ Материал туралы қысқаша түсінік 10 сынып география пәнінен 2 тоқсанға арналған тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмалары, 2-нұсқада жасалған жауаптарымен бірге Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы 10 сынып ЖМБ. «География» пәнінен 2 тоқсанға арналған жиынтық бағалау тапсырмалары ІІ нұсқа 1.Суреттерде экологиялық ластанудың қандай түрлері берілгенін анықтап,сипаттап беріңіз. а _________________________________________________________________________[1] b__________________________________________________________________________[1] c__________________________________________________________________________[1] 2. Геоэкологиялық зерттеудің түрлерін анықтаңыз. Геоэкологияның салалары 1 2 3 1 2 3 1 2 3 [2] а). Аймақтық геоэкологияға сипаттама беріңіз,мысал келтіріңіз. 1-----------------------------------------------------------------------------------------------[1] 3. Фотохимиялық туманды анықтап, атмосфераға тигізетін зардабын жазыңыз. 1.Смог термині 2.Смог түрлері 3.Түтіннің денсаулыққа әсері 4.Алматы қаласындағы түтін [4] 4. Ғаламдық жылыну мәселелерінің қоршаған ортаға әсерін сипаттаңыз. а. Ғаламдық жылынудың пайда болу себептерін анықтаңыз _________________________________________________________________________________________________________________________________ [1] b. Ғаламдық жылынудың Қазақстанның климатына әсер етуін түсіндіріңіз. __________________________________________________________________________________________________________________________________[1] с. Қазіргі кезде «Парниктік эффект» сөзі көп қолданылуда ,ол қандай мәселелермен сипатталады ________________________________________________________________________________________________________________________________ [1] d. Жер шарындағы Ғаламдық жылынуға ұшыраған қауіпті аймақтарға мысал келтіріңіз. __________________________________________________________________________________________________________________________________[1] 5. Мәтінмен жұмыс Казгидромет 2017 жылғы Қазақстан қалаларының ауа ластануы деңгейін шығарды .32 елді мекені ластанудың төменгі деңгейіне ,10 елді мекен ауа ластануы деңгейінің орташа класына және 7 елді мекен ауа ластануы деңгейінің жоғары класына жатқызылды . Қазақстан қалаларының ауасының ластану деңгейі бойынша анықтап жазыңыз. Ластанудың жоғары деңгейдегі қалалар-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- [1] Ластану деңгейі орташа қалалар----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------[1] Ластанудың төменгі деңгейіндегі қалалар-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------[1] а). Қазақстан қалаларының ауасының ластану деңгейіне мониторинг жасаңыз. [1] 6. Атмосферадағы озон қабатының бұзылуы мен зардаптарын зерттеп,сипаттама жасаңыз. а.) Озон қабатының туралы мәлімет [1] b.) Озондық қабатын ластайтын негізгі заттарды жазыңыз __________________________________________________________________________________________________________________________________[1] c.) Озон қабатын қорғау және алдын алу шараларын анықтап,кестеде көрсетіңіз. 1.Озон қабатын қорғау шаралары 2.Озон қабатын халықаралық қорғау күні 3. Озон қабатын қорғау туралы конвенция [3] 7. Қазақстанның экологиялық жағдайын деңгейі бойынша анықтап,мысал келтіріңіз. 1.------------------ -------------------------------------------------------------------------------------------[1] 2.---------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------[1] 3.--------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------[1] 4.---------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------[1] 8. Ғаламдық ауыз су тапшылығы мәселесінің себептерін анықтап, сипаттама беріңіз. 1.Жердегі ауыз су қоры______________________________________________ ________________________________________________________________[1] 2.Су қорының ластануы______________________________________________ ________________________________________________________________[1] 3.Су тапшылығы мәселесін шешу жолдары_____________________________ ________________________________________________________________[1] Балл қою кестесі № Жауап Балл Қосымша ақпарат 1 1-Мұхиттардың ластану экологиясы 2-Атмосфера экологиясы 3-Шөлдену экологиясы 1 1 1 2 - Геоэкологияның салаларын анықтайды.Жалпы,аумақтық, қолданбалы. - Қамтитын салаларын топтастырады.(Гидроэкология,орман экологиясы,агроэкология,рекреациялық,урбоэкология,гидрогеологиялық,өзен бассейндерінің геоэкологиясы) а ) Аймақтық геоэкология-шаруашылықта пайдаланатын нақты аумақтарда болатын процестермен құбылыстарды зерттейді.Мысалы,табиғат зоналарының геоэкологиясы. 1 1 1 3 1.Смог термині ағылшынша smog-түтін, fog-тұман немесе смог-өнеркәсіп орталықтары мен қалалардың қатты ластанған ауасы, құрамы,түтін,тұман және шаңнан тұратын аэрозоль. 2.Смог түрлері:құрғақ смог,ылғалды смог,радиациялық тұман. 3.Денсаулыққа әсері :балаларға,жасы ұлғайған адамдарға жүрек,тыныс алу жолдары ауруларымен ауыратын адамдар үшін өте қауыпты, басы ауырып ,тұмауға себеп болады,аурулар қайта қозады. 4.Алматыдағы ауаның ең жоғарғы дәрежеде ластануы 2007 жылы тіркелген. Ол жылы ауаға 185 мың тонна ауаны ластағыш заттар қосылған. Оның 161,3 мың тоннасы қаладағы автокөліктердің еншісіне тиеді. 1 1 1 1 4 а) Ғаламдық жылыну мәселесінің пайда болуы-автокөлік газдары,жылыжайдың көбейуі,өнеркәсіп санының артуы,мұздардың еруі. b.Жер бетінде орташа температураның артуы,ауа райы күрт ысып,Қызылорда облысында 70градусқа дейін жеткен,ШҚО құйын дауыл тұрған,су тасқыны орын алған. с.Парниктік газдардың түрлері:су буы,көмірқышқыл газы,метан,азот тотығы,хлорфторкөмірсутектер.Парниктік газдардың зардабы азон қабатын жұқартуда,климаттық өзгер,с тұдырады. dАрктикалық теңіздердің төмен түсуі яғни жойылу қауіпі үстінде,Антарктида мұздарының шектен тыс еруі. 1 1 1 1 Білім алушының басқа дұрыс жауаптары қабылданады 5 1.Жоғары деңгейдегі ластанған қалалар: Жезқазған,Қаратау ,Қарағанды ,Шымкент,Теміртау ,Өскемен,Глубокое кенті 2.Орташа деңгейдегі ластанған қалалар: Астана,Ақтөбе,Алматы ,Жанатас,Семей ,Риддер,Тараз,Ақтау,Балқаш,Шу 3.Төменгі деңгейдегі ластанған қалалар: Степногор,Ақсай,Арқалық,Жітіқара,Зырянов,Кентау,Лисаковск,Риддер,Қостанай,Түркістан,Орал,Көкшетау,Атырау,Петропавл,Ақсу,Қызылорда,Павлодар,Жаңаөзен,Павлодар,Талдықорған 4.Ластану деңгейінің мониторингісін жасайды 1 1 1 1 6 а )Озон қабаты 15км дан бастап 100км ға дейін жетеді,озон қабатынсыз жердегі тіршілік қазіргі біз көріп отырғандай болмайды,озон қабаты ұстап қалатын күннің ультра –күлгін сәулелері жер бетіне тікелей өтіп кететін болса онда 10 метрден асатын суларда ғана тіршілік ететін болар еді. b)құрамында хлоры бар хлодондарды пайдалануға байланысты бұзылады,хлор мен азот қосындылары,ұшақтардан шығатын газдар,вулкан газдары,атом жарылыстары,аэрозоль құтылары. c)1.1985 жылдан бастап озон қабатын қорғау мәселесі қолға алынды,озонды құртатын зиянды заттарды қадағалау жайлы келісімге келді. 2.1987 жылы 16 қыркүйекте Монреаль хаттамасы арқылы тағайындалды,1987 жылдың 16 қыркүйек озон қабатының жойылуы жөнінде халықаралық озон қабатын қорғау күні деп жариялады. 3.Вена конвенциясы-1985жыл 22 наурыз,Қазақстандағы конвенция 2001жыл,Монреаль конвенциясы. 1 1 1 1 1 Білім алушының басқа дұрыс жауаптары қабылданады 7 1.Жердегі ауыз судың әлемдік қоры өте тапшы ,барлығы 2,5 % ғана.Және оны пайдалану дұрыс жүйеге қойылмаған.2025 жылдан кейін жер бетінде ауыз су тапшылығы басты проблемаға айналады. 2.Ауыз су қорының ластануы –биологиялық ластану ,физикалық ластану ,химиялық ластану ,өнеркәсіп орындары ,тұрғын үй коммуналдық шаруашылықтар. 3.Жаңа тоспалар мен бөгеттер салу ,гидротехникалық құрылымдарды күрделі жөндеу,су шаруашылығының каналдарын қайта құру және қалпына келтіру ,жаңа милиоративтік жүйелерді салу . 1 1 1 Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx География Барлық материалдар 10 сынып 16.12.2023 3576 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Айдана Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ