10 сынып қауіпсіздік сабағы №6«ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ - ҚАУІП-ҚАТЕР МЕ, ӘЛДЕ КӨМЕКШІ МЕ?»

№ 6 САБАҚ. «ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ - ҚАУІП-ҚАТЕР МЕ, ӘЛДЕ КӨМЕКШІ МЕ?»

Сабақтың мақсаты: оқушыларды жасанды интеллект (ЖИ) ұғымымен таныстыру, оның ықтимал артықшылықтары мен тәуекелдерін талқылау және күнделікті өмірде ЖИ-мен қалай дұрыс және қауіпсіз қарым-қатынас жасау керектігін түсіндіру.

Міндеттері:

Оқушыларды жасанды интеллект мүмкіндіктері туралы ақпараттандыру;

Жасанды интеллекттің тиімді және тиімсіз жақтарын талдау.

Сабақтың барысы:

Кіріспе

Сабақты «Жасанды интеллект туралы не білесіз? Сіз оны күнделікті өмірде қолданасыз ба?» сұрақтардан бастаңыз. ЖИ - деректерді талдауға, шешім қабылдауға және адамның тікелей араласуынсыз үйренуге қабілетті технология екенін қысқаша түсіндіріңіз. ЖИ бізді дауыстық көмекшілер, әлеуметтік медиа сүзгілер, YouTube ұсыныстары және т.б. түрінде қоршайды.

Негізгі бөлім

«Жасанды интеллект» сөзін алғаш рет Джон Маккарти 1956 жылы Дартмут университетінде өткен конференциясының кіріспесінде қолданған. Жасанды интеллект (Artificial intelligence (AI)) – компьютердің немесе роботтың адамдарға тән ойлау процестерімен байланысты тапсырмаларды орындау қабілеті, мысалы, өткен тәжірибеден ойлау, түсіну, үйрену қабілеті. Жасанды интеллект (ЖИ) – компьютерлік жүйелердің көмегімен адамның ойлау процесін модельдеу.

Енді ЖИ қолданумен байланысты тәуекелдерді талқылаңыз:

Құпиялылық мәселесі: ЖИ үлкен көлемдегі деректерді жинайды және талдайды. Жеке ақпаратты әлеуметтік желілерде немесе қосымшаларда жариялау құпиялылықтың бұзылуына әкелуі мүмкін екенін түсіну маңызды.

Киберқауіпсіздік: зиянкестер кибершабуылдарды автоматтандыру және зиянды бағдарламалар жасау үшін ЖИ қолдана алады.

Этикалық мәселелер: ЖИ әділетсіз болып көрінетін шешімдер қабылдауы мүмкін. Мысалы, жұмысқа үміткерлерді таңдау үшін ЖИ қолданылған кезде егер оның алгоритмдері қате деректермен оқытылса, кемсітушілікке әкелуі мүмкін.

Жасанды интеллектті қалай қауіпсіз пайдалануға болады:

Оқушыларға жасанды интеллектті қауіпсіз пайдалану бойынша кеңестер беріңіз:

Құпиялылық параметрлерін тексеріңіз: ЖИ қолданбаларын пайдаланып, сіз туралы қандай деректер жиналатынын бақылайтыныңызға көз жеткізіңіз.

Сіз ұсынатын деректерге мұқият болыңыз: егер сіз сақтық шараларын сақтамасаңыз, ЖИ қосымшаларына жүктелген жеке деректер мақсатсыз пайдаланылуы мүмкін.

Сыни ойлауды дамытыңыз: ЖИ шешім қабылдауға көмектесе алады, бірақ әрқашан ақпаратты тексеріп, жүйенің берген ұсыныстарына толық сенбеңіз.

Жаңа нәрселерді үйреніңіз: ЖИ кейбір күнделікті тапсырмаларды орындайды, бірақ ол сонымен қатар жаңа мамандықтар мен өсу мүмкіндіктерін жасайды. Болашақта сұранысқа ие болу үшін ЖИ технологияларымен жұмыс істеуді үйреніңіз.

Оқушылар кестені толтырады:

Қорытынды

«Болашақта сіз үшін қажетті жасанды интеллект» тақырыбында оқушылар қысқаша пікірлерін білдіреді.