Сабақ жоспарыҰзақ мерзімді жоспардың тарауы Мектеп:

Молекулалық теорияның негіздері

Күні: Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Молекулалық кинетикалық теорияның негіздері қағидалары. Термодинамикалық параметрлер .Кристалл және кристалл емес затитар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары ( оқу бағдарламасына сілтеме)

10.2.1.1 – молекулалық кинетикалық теорияның негізгі қағидалары мен идеал газды сипаттау,

10.2.1.2 – қатты дененің сұйықтың, газдың модельдерін Молекулалық кинетикалық теорияның негізінде сипаттау;

10.2.1.3- кристалл және кристалл емес қатты заттардың құрылысын ажырату

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар: Жылу алмасу және температура ұғымын біледі.

Басым бөлігі: Цельсий шкаласы бойынша алынған температура мен Кельвин шкаласы бойынша алынған термодинамикалық температураның арасындағы байланысты есептер шығаруда пайдаланады.

Кейбір оқушылар: Күнделікті өмірден денелердің жылулық тепе-теңдігіне мысалдар келтіреді.

Бағалау критерийі:

• Жылу алмасу және температура ұғымын біледі.

• Молекулалық кинетикалық теорияның негіздері қағидалары және оның тәжрибелік дәлелдемелерінің формулаларын есептер шығаруда қолдана білуге үйрету;

• Цельсий шкаласы бойынша алынған температура мен Кельвин шкаласы бойынша алынған термодинамикалық температураның арасындағы байланысты өмірмен байланыстыра алады.

Сабақтың түрі:

Жаңа тақырыпты зерттеу

Тілдік мақсаттар:

Физикалық терминдердің айтылым, жазылым,оқылымын үш тілділікте көрсету, оқушының есте сақтау қабілетін қалыптастыру.

Құндылықтарға баулу:

Жалпыға бірдей еңбек қоғамы

Пәнаралық байланыс:

Биология, химия

Тақырып бойынша алдыңғы білім:

Физика, 10-сынып: Сұйықтардың кинематикасы.

АКТ қолдану дағдылары

Электрондық оқулық, Интерактивті тақта, видеороликтер, слайдтар.

Сабақ барысы

Сабақтың жарияланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы:

7 минут

І. Ұйымдастыру. /Сыныпты түгендеу, амандасу.Сыныптың сабаққа дайындығына көңіл аудару/.

ІІ. Психологиялық ахуал: «күн шуағы» позитивті көңіл күй орнату.

Алдын ала дайындалған күн шуағы бейнесі тақтада тұрады. Оқушылар бір-біріне тілектерін айтып, мақтайды және бір-біріне жылу береді.

ІІІ.

Тақырыпқа сай сынып оқушыларын топқа бөлу

(Оқушылар ұғымдар мен физикалыық шама жазылған ,белгілері бар фигуралар жиынтығы ұсынылады. Оқушылар таңдап алған шамалары бойынша топтарының атын тұжырымдайды)

І топ - молекула

ІІ топ- температура

ІІІ топ- кристалдар

Тақырыпты ашу әдісі «Ғажайып алаң» -

сұрақтарына жауап бергенде ғажайып алаң ұяшықтары ашылып, экраннан жаңа сабаққа қатысты суретер шығады. Суретердің не мағына беретінін оқушылардан сұрап ой қозғату арқылы тақырыпты ашамын.

Суреттер топтамасы арқылы Цельсий шкаласы бойынша алынған температура мен Кельвин шкаласы бойынша алынған термодинамикалық температураның арасындағы байланысты өмірмен байланысын түсінеді.

ҚБ. «Үш шапалақ» арқылы бағалауды жүзеге асырады.

Молекулалық кинетикалық теорияның негіздері қағидалары. Термодинамикалық параметрлер тақырыбына презентация.

Фигуралар жиынтығы.

Сабақтың ортасы

25 мин

«Зерттеу» әдісі арқылы видео роликті \videoplayback (1).mp4 пайдаланып Молекулалық кинетикалық теорияның негіздері қағидалары және оның тәжрибелік дәлелдемелерін түсіндіреді. Молекулалардың жылдамдықтарын анықтау үшiн

1920 жылы немiс ғалымы Отто Штерн (1888-1969) тәжiрибе жасады.

«Түртіп алу» әдісі арқылы жаңа сабақ негізі заңдылықтарын дәптерге жазып алады.

МКТ негізгі қағидалары:

1. Заттардың бөлінгіштігі. Осы кезде заттың физикалық ,химиялық қасиеттері өзгеріссіз қалады.

2. Газдардың сығылғыштығы. Бұл дене молекулаларының арасында үлкен қашықтықтардың болатынын көрсетеді.

3. Газдың кез келген көлемді алатыны. Бұл дерек молекулалардың қозғалыста болатынын, сонымен қатар олар-ң арасындағы қашықтардың өзгеріп отыратынын білдіреді.

4. Еселік қатынастар заңы. Бұл заң бойынша кез келген химиялық қосылыстар пайда болғанда реакцияға түсеьін заттардың массалары өзара қатынаста болады. Бұл денелердің атомдардан тұратынын көрсетеді.

5. Газдың өзі тұрған ыдыстың қабырғасына қысым түсіруі. Бұл молекулалардың қозғалыста болатынын көрсетеді.

Негізгі физикалық шама – температура жылу құбылыстарымен тікелей байланысты. Біз салқын және жылы немесе ыстық денелерді анықтай аламыз, өйткені дененің жылулық күйін температура деп атайды. Жылу алмасу- екі дене жанасқанда, жылу берілу жолымен энергияның қаттырақ қыздырылған денеден азырақ қыздырылған денеге өтуі. Дене температурасы жоғарылаған сайын, дененің бірқатар параметрлері (көлем, температура, қысым) өзгеріске ұшырайды.Дене температурасын термометрмен өлшейді. Термометр- температурасы өлшенетін денемен жылулық байланыста болатын дене.

t = (T-273)⁰C

Кристалдың қасиеттері әртүрлі бағыттарда түрліше болады. Кристалдар — анизотропты. Кристалда жарықтың таралу жылдамдығы, жылу өткізгіштік коэффициенті, серпімділік модулі және басқа да физикалық қасиеттері ондағы бағыт қа тәуелді. — Кристалдардың ішкі құры лысын рентген сәулелерінің көмегі мен зерттеу нәти желері олардағы бөлшек тердің (молекулалар, атомдар және иондардың) дұрыс орналасатынын көрсетті, яғни олар крис талдық (кеңіс тіктік) тор түзеді. Кристалдық тордағы қатты дененің бөлшек терінің ең орнықты тепе-теңдік қалпына сәйкес нүктелері тордың түйіндері деп сипаттайды

Тапсырма.

«Пікір алмасу» әдісі арқылы (Showdown). Әрбір топ тақырыпқа қатысты 4 сұрақ дайындайды. Әрбір сұрақты стикердің бірінші жағына, ал жауабын екінші жағына жазып, келесі топпен стикерлерін ауыстырады. Топ басшысы стикердегі сұрақтарды оқиды, топ мүшелері жауаптарын жазып дайын дайды. Көшбасшы белгі бергенде, барлығы өз жауабын ашады және жауап тарды талқылап, дұрыс жауаппен салыстырады.

Қ.БАҒАЛАУ:. Әр топ бір-бірін «ЖҰЛДЫЗША» арқылы бағалайды.

Интербелсенді тақта

Оқулық, жұмыс

Дәптері.

Белгісін көтеру арқылы бағалайды, қай топ көп жұлдыз жинаса сол топ жеңіске жетеді.

Сабақтың соңы

8 мин

Сабақты қорытындылау. «Оқы, есепте, зертте» әдісі

1. Цельсий шкаласы бойынша алынған температура мен Кельвин шкаласы бойынша алынған термодинамикалық температураның арасындағы байланысты формула:

А) Ә) T= 273⁰C - 100⁰C Б) T=0 K В) t=273К

2. Молекулалары шексіз аз көлем алатын серпімді шариктер болып табылатын және өзара әрекеттесуі тек олардың бір- бірімен тікелей немесе ыдыстың қабырғасымен соқтығысуы кезінде ғана білінетін газ болып табылады.

А) Кризистік күйде Ә) Идеал газ қысымының бірлік көлемдегі Б) Идеал газ дегеніміз В) Кристал дегеніміз

3. Сұйықта немесе газда қалқып жүрген қандай да бір қатты заттың өте ұсақ бөлшектерінің сұйық немесе газ молекулаларының соқтығысуынан бейберекет қозғалуы.

А) Термодинамикалық процесс деп Ә) Термодинамикалық параметрлер Б) МКТ қағидасы В)Броундық қозғалыс

4. Кристалл торларының қандай ақауларының нешеуін білесіңдер? А) 2 Ә) 4 Б) 3 В) 5

5. Бос ұяшықты толтырыңыз.

А) -33.15⁰С , 295 К , -130⁰ С , 310 К

Ә) -23.15⁰С , 293 К , -130⁰ С , 310 К

Б) 23.15⁰С , 393 К , -130⁰ С , 310 К

В) -33.15⁰С , 293 К , -230⁰ С , 310 К

Тесттің кілті:

Дескриптор:

• Цельсий шкаласы бойынша алынған температура мен Кельвин шкаласы бойынша алынған термодинамикалық температураның арасындағы байланысты формуланы біледі,есептейді;

• Броундық қозғалыс, идеал газ ұғымдарын меңгерген;

• Кристал торларының ақауын анықтайды.

Қ.БАҒАЛАУ:

Оқушылар критерийі бойынша өз –өзін бағалайды.

КЕРІ БАЙЛАНЫС:

«Үштік» әдісі

Ойға түйдім – Көрдім - Естідім

(Бас.Көз.Құлақ)

Үйге тапсырма.

Слайд. Кітаппен жұмыс. Дәптермен жұмыс

Дұрыс жауап кілті тақтаға беріледі.

Саралау сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Сабақбойынша рефлексия

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз

Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

Осы сабақтың барсында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет