Бөлім:

11.4 Биосфера, экожүйе, популяция

Педагогтің аты-жөні:

Г.Догабаева

Күн:

Сыныбы : 11

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Тақырыбы:

Экологиялық пирамидалар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:

11.3.1.1 - экологиялық пирамида ережесін түсіндіру;

Сабақтың мақсаты:

- экологиялық пирамида ережесін түсінеді.

вСабақ барысы/уақыты

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

І. Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

Психологиялық ахуал: «Жылдам реакция тесті»

Мұғалім қол шапалақтағанда:

1 рет → тұру

2 рет → отыру

3 рет → қол көтеру

Кім қателеспейді?

Мұғалімнің қорытынды сөзі

«Көрдіңдер ме, біздің ағзамыз барлық әрекетті өте тез реттейді.
Бүгін біз осы координация мен реттеудің қалай жүретінін тереңірек үйренеміз.»

Құндылық: Жасампаздық және жаңашылдық

Сәлемдеседі,

Мұғалім қол шапалақтағанда:

1 рет → тұрады

2 рет → отырады

3 рет → қол көтереді.

ҚБ :

«Ойың өте дұрыс бағытта.»

Презентация

4 мин

«Learningapp» платформасы арқылы өткен сабақты пысықтау.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.

Интерактивті тақтада берілген сөзжұмбақ тапсырмасын орындайды. Сабақтың мақсатымен танысады.

ҚБ :

«Жарайсың, өте дұрыс жауап!»

«Өте жақсы ой айттың!»

«Тамаша, сен дұрыс түсінгенсің.»

«Керемет! Дәлжауап бердің.»

https://learningapps.org/display?v=p7evjqvcj25

5 мин

Презентацияарқылы жаңа сабақтың мазмұнын түсіндіру.

жаңа тақырыптың мазмұнымен танысады.

«Сен жақсы талдау жасадың.»

«Өте жақсы дәлел келтірдің.»

«Ойың өте дұрыс бағытта.»

Презентация

Сабақтың ортасы

27 мин

Тапсырма 1: (жеке жұмыс)

«Реттілік құрастыр»

Нұсқаулық:

Энергияның экожүйеде берілу ретін дұрыс орналастырыңыз:

A) Жыртқыш энергия алады
B) Өсімдік күн энергиясын сіңіреді
C) Шөпқоректі қоректенеді
D) Энергия жылу түрінде жоғалады

✅ Жауап:

B → C → A → D

ЕББҚ оқушығатапсырма:

Нұсқаулық:

Дұрыс жауапты ✔ белгісімен көрсет.

1.Экологиялық пирамида нені көрсетеді?
⬜ Ауа райын
⬜ Тірі ағзалардың байланысын
⬜ Жер бедерін

2.Пирамиданың төменгі бөлігінде не орналасады?
⬜ Жыртқыштар
⬜ Өсімдіктер
⬜ Адамдар

Тапсырма 2: (жеке жұмыс)

Нұсқаулық:

Экологиялық пирамида бойынша бос орындарды толтырыңыз.

✅ Жауап:

• Продуцент – өсімдіктер – органикалық зат түзеді

• I консумент – шөпқоректілер – продуцентпен қоректенеді

• II консумент – жыртқыштар – шөпқоректілерді жейді

ЕББҚ оқушығатапсырма:

Нұсқаулық:

Берілген қатардан дұрыс қоректік тізбекті таңда:

A) Қасқыр → Шөп → Қоян
B) Шөп → Қоян → Қасқыр
C) Қоян → Қасқыр → Шөп

✅ Жауап:

2. Шөп → Қоян → Қасқыр

Тапсырма №3 (жеке жұмыс)

Функционалдық сауаттылық тапсырмасы

Мәтін:

Бір көлде соңғы жылдары балық саны күрт азайған. Зерттеу нәтижесінде фитопланктон мөлшері азайғаны анықталды. Ал зоопланктон саны бастапқыда көбейіп, кейін күрт төмендеген.

❓ Сұрақтар:

1. Бұл өзгерістерді экологиялық пирамида тұрғысынан түсіндіріңіз.

2. Қай трофикалық деңгейде бастапқы бұзылыс болған?

3. Неліктен зоопланктон алдымен көбейіп, кейін азайған?

4. Бұл жағдай энергия пирамидасының қандай заңдылығын дәлелдейді?

✅ Күтілетін жауап:

1. Төменгі деңгей (продуценттер) азайса → барлық деңгей әсер көреді

2. Фитопланктон (продуценттер)

3. Алғашында қорек көп болды, кейін таусылды

4. Энергия бір бағытта беріледі және қайта қалпына келмейді

Энергияның экожүйеде берілу ретін дұрыс орналастырады.

Сұрақтарды оқып Дұрыс жауапты ✔ белгісімен көрсетеді.

Экологиялық пирамида бойынша бос орындарды толтырады. Жауаптарын салыстырады.

Берілген қатардан дұрыс қоректік тізбекті таңдайды.

Мәтінді оқып талдайды. Мәтіннің мағынасын түсінеді. Мәтінді қолдана отырып сұрақтарға жауап береді. Жауаптарын салыстырады.

Дескриптор:

-Энергия ағымын түсінеді -1 балл

- Логикалық ретпен орналастырады-1 балл

Жалпы балл:2

ҚБ:

Мадақтау арқылы бағаланады.

«Жарайсың!»

«Тамаша жауап»т .б

Дескриптор:

-Трофикалық деңгейлерді түсінеді -1 балл

-Мысал келтіреді -1 балл

-Қызметін сипаттайды -1 балл

-кестені толық әрі дұрыс толтырады -1 балл

Жалпы балл:4

ҚБ:

Мадақтау арқылы бағаланады.

«Жарайсың!»

«Тамаша жауап»т .б

Дескриптор:

- Трофикалық деңгейлерді анықтайды-1 балл

- Себеп-салдарлық байланысты талдайды-1 балл

-Экологиялық пирамида заңын қолданады -1 балл

-Ғылыми түсіндіру береді -1 балл

Жалпы балл:4

Тапсырмалар ЖИ арқылы құрастырылған (https://chatgpt.com/)

Тапсырма парағы

оқулық, жұмыс дәптері

Тапсырма парағы

Презентация

1 мин

Үй тапсырмасы: Тақырыпты мазмұндау

Сабақ

тың соңы

5 мин

Кері байланыс

«Рефлексия барабаны» әдісі

1.Бүгінгі сабақта алған мәліметтеріңізді өз өміріңізде қалай қолдануды жоспарлайсыз?

2.Сабақ барысында қандай жаңа ақпарат сіз үшін ең пайдалы болды?

3.Сіз үшін сабақтың ең қызық жері?

4.Сіз үшін қиындық тудырған тапсырма?

Бағалау парағын толтырады.

Бүгінгі сабақ бойынша рефлексия жасайды.

1-10 баллдық жүйе бойынша өздерін бағалау парағына бағалайды.

https://wordwall.net/resource/88413829